De Quervain tenosinoviti, el bileğinin birinci dorsal kompartmanındaki abduktor pollicis longus (APL) ve ekstansör pollicis brevis (EPB) tendonlarının stenozan tenosinovitidir. Radyal stiloid seviyesinde ağrı, şişlik ve başparmak hareketlerinde kısıtlılık ile karakterizedir. Kadınlarda erkeklere göre 6-10 kat sık görülür, özellikle postpartum dönem (bebek kaldırma — başparmak abduksiyon stresi) ve tekrarlayan el hareketleri (bilgisayar kullanımı, müzik aleti çalma) risk faktörleridir. Finkelstein testi (başparmak avuç içine alınıp el bileği ulnar deviasyona getirilir) pozitiftir ve klinik tanıyı doğrular. US birincil görüntüleme modalitesidir: tendon kılıfı çevresinde sıvı birikimi, tendon ve retinakulum kalınlaşması, anatomik septum varyantı tespiti. MRG'de birinci kompartman ödemi, tendon sinyal anormalliği ve peritendinöz sıvı tanısaldır.
Yaş Aralığı
25-55
En Sık Yaş
40
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Sık
Birinci dorsal kompartman, radyal stiloidin üzerinde fibro-ossöz bir tünel oluşturur ve APL ile EPB tendonlarını içerir — bu tünel dorsalde ekstansör retinakulum ile kapanır. Tekrarlayan başparmak abduksiyon ve ekstansiyon hareketleri tendon-kılıf sürtünmesini artırır → tendon kılıfı inflamasyonu ve kalınlaşması → tünel daralması → tendon sıkışması — klasik stenozan tenosinovit döngüsü oluşur. Histopatolojik olarak akut inflamasyondan ziyade mukoid dejenerasyon, fibroangioblastik proliferasyon ve kılıf stenozu ön plandadır — bu nedenle 'tenosinovit' terimi tam doğru değildir, 'stenozan tendovaginit' daha uygundur. Anatomik varyantlar predispozan faktörlerdir ve cerrahi planlama açısından kritik öneme sahiptir: hastaların yaklaşık %30'unda APL ve EPB için ayrı kompartmanlar (vertikal septum) mevcuttur — bu septumlu varyant cerrahi relezasyonda tanınmazsa postoperatif semptom devamının ana nedenidir. Ayrıca APL tendonunun multipl sliplerle (2-4 aksesuar tendon) seyreden varyantı sıktır ve kompartman içi hacmi artırarak sıkışmayı şiddetlendirir. MRG/US bulguları patofizyolojik sürecin farklı aşamalarını yansıtır: tendon kılıfı çevresinde sıvı (T2 hiperintens / US'de anekoik halo) akut inflamasyonu, retinakulum kalınlaşması kronik mekanik tünelleşmeyi, tendon kalınlaşması dejeneratif matriksel değişiklikleri yansıtır. Radyal stiloid kemik iliği ödemi (T2/STIR hiperintens) kronik mekanik irritasyonun kemiğe yayılmasını gösterir.
US'de radyal stiloid seviyesinde birinci dorsal kompartmanda APL/EPB tendonları çevresinde anekoik sıvı birikimi ile birlikte kalınlaşmış retinakulum (>2 mm) De Quervain tenosinoviti için tanısal kombinasyondur. Bu kombinasyon, klinik Finkelstein testi pozitifliği ile birlikte De Quervain tanısını doğrular. US'nin septum varyantını gösterebilmesi cerrahi planlamada MRG'ye üstünlük sağlar.
Transvers ve longitudinal B-mod US'de radyal stiloid seviyesinde APL ve EPB tendonları çevresinde anekoik/hipoekoik sıvı birikimi ve tendon kılıfı kalınlaşması izlenir. Normal birinci kompartmanda tendon kılıfı ince ve minimal sıvı bulunur — patolojik durumda kılıf kalınlığı >1 mm ve sıvı miktarı belirgin artmıştır. Tendonlar kalınlaşmış (>3 mm çap), hipoekoik alanlar içerebilir ve heterojen görünebilir — dejeneratif değişiklikler. Karşı el bileği ile karşılaştırmalı değerlendirme tanıda yardımcıdır ve asimetri belirlenmesini sağlar. Power Doppler ile kılıf ve peritendinöz alanda artmış vaskülarite tespit edilebilir — neovaskülarizasyon aktif inflamasyonun göstergesidir.
Rapor Cumlesi
US'de birinci dorsal kompartmanda APL/EPB tendon kılıfı çevresinde sıvı birikimi ve kılıf kalınlaşması izlenmekte olup De Quervain tenosinoviti ile uyumludur.
Transvers US'de birinci dorsal kompartman içinde APL ve EPB tendonlarını ayıran vertikal septum (fibröz bant) izlenir — hastaların yaklaşık %30'unda bulunur. Septum hiperekoik ince bant olarak kompartmanı iki ayrı bölüme ayırır. Bu anatomik varyant cerrahi relezasyon planlaması için kritik öneme sahiptir: septum tanınmadan yapılan retinakulum relezasyonunda sadece bir kompartman serbest bırakılır ve semptomlar devam eder. US dinamik değerlendirme ile septumun sertliğini ve tendon hareketliliğini etkileme derecesini gösterebilir. APL aksesuar tendon slipleri (2-4 adet) de bu kesitte değerlendirilebilir — multipl slipler kompartman içi hacmi artırarak sıkışmayı şiddetlendirir.
Rapor Cumlesi
Birinci dorsal kompartmanda APL ve EPB tendonlarını ayıran vertikal septum izlenmekte olup, cerrahi relezasyon planlamasında dikkate alınmalıdır.
Aksiyel T2 fat-sat görüntülerde birinci dorsal kompartman çevresinde ödem (T2 hiperintens sinyal), tendon kılıfı sıvısı (tendon çevresinde peritendinöz hiperintens halo) ve tendon sinyal artışı izlenir. Sagittal görüntülerde tendon kalınlaşması ve sinyal değişikliği boyunca değerlendirilir. APL ve EPB tendonları normalden kalın ve intermediat-yüksek sinyal gösterir. Radyal stiloid kemik iliği ödemi (subkondral T2 hiperintens alan) kronik mekanik irritasyonun kemiğe yayılmasını yansıtır. MRG septum varyantını gösterebilir — aksiyel kesitlerde APL ve EPB arasında düşük sinyalli fibröz bant izlenir. Eşlik eden patolojiler araştırılır: skafolunat ligament yaralanması, de Quervain ile birlikte karpal tünel sendromu (çift sıkışma sendromu).
Rapor Cumlesi
Aksiyel T2 fat-sat'ta birinci dorsal kompartmanda peritendinöz ödem, tendon kılıfı sıvısı ve APL/EPB tendon sinyal artışı izlenmekte olup De Quervain tenosinoviti ile uyumludur.
Kontrastlı T1 fat-sat görüntülerde birinci dorsal kompartman retinakulumu ve tendon kılıfı kontrastlanma gösterir — aktif inflamatuar süreç. Retinakulum kalınlaşmış (>2 mm, normal <1 mm) ve homojen kontrastlanır. Tendon kılıfı çevresinde peritendinöz kontrastlanma halosu izlenir. Kontrastlanma paterni tedavi yanıtını değerlendirmede kullanılır: kortikosteroid enjeksiyonu sonrası kontrastlanma azalır. Kronik olgularda retinakulum fibrotik dönüşüm gösterir — kontrastlanma azalır ancak kalınlık artar.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı görüntülerde birinci dorsal kompartman retinakulumu ve tendon kılıfında kontrastlanma izlenmekte olup aktif De Quervain tenosinoviti ile uyumludur.
Power Doppler'da birinci dorsal kompartmanda APL/EPB tendon kılıfı çevresinde ve retinakulum içinde artmış vaskülarite izlenir. Normal birinci kompartmanda Doppler sinyali minimal veya yoktur. Artmış vaskülarite aktif inflamatuar neovaskülarizasyonu yansıtır — tedavi kararı ve izlemde önemli bir parametredir. Kortikosteroid enjeksiyonu sonrası vaskülarite azalması klinik iyileşme ile koreledir. Aktif De Quervain'de peritendinöz Doppler sinyali karşı taraftan belirgin artmıştır — bilateral karşılaştırma tanısal güvenilirliği artırır.
Rapor Cumlesi
Power Doppler'da birinci dorsal kompartmanda artmış peritendinöz vaskülarite izlenmekte olup aktif De Quervain tenosinoviti ile uyumludur.
STIR veya T2 fat-sat görüntülerde radyal stiloid kemik iliğinde hiperintens sinyal artışı izlenir — kronik mekanik irritasyonun kemik yüzeyine yayılmasını yansıtır. Bu bulgu ciddi veya uzun süredir devam eden De Quervain tenosinovitini düşündürür. Kemik iliği ödemi subkondral bölgede yoğunlaşır — tendon-kemik arayüzeyinde en belirgindir. Kemik ödemi varlığı cerrahi endikasyonu güçlendirir ve konservatif tedaviye yanıt olasılığının düşük olduğunu düşündürür. Radyografide veya BT'de radyal stiloid sklerozisi kronik mekanik stres sonucu gelişmiş reaktif kemik oluşumunu gösterebilir.
Rapor Cumlesi
Radyal stiloid kemik iliğinde STIR hiperintens sinyal artışı izlenmekte olup kronik mekanik irritasyona bağlı kemik ödemi ile uyumludur.
Kriterler
Akut başlangıç (<6 hafta), belirgin peritendinöz sıvı ve ödem, tendon sinyal artışı aktif inflamasyon fazında
Ayirt Edici Ozellikler
Konservatif tedaviye yanıt yüksek — NSAİİ, splint (başparmak ve el bileği immobilizasyonu), buz. İlk atak genellikle postpartum veya yeni aktivite başlangıcı ile ilişkili. US'de belirgin sıvı ve Doppler artışı.
Kriterler
Uzun süreli semptomlar (>3 ay), retinakulum belirgin kalınlaşmış ve fibrotik, tendon morfolojisi bozulmuş, konservatif tedaviye dirençli
Ayirt Edici Ozellikler
Cerrahi relezasyon endikasyonu (retinakulum kesilmesi — septum varsa her iki kompartmanın serbest bırakılması). Radyal stiloid kemik ödemi eşlik edebilir. US'de retinakulum kalınlaşması ön planda, sıvı minimal olabilir.
Kriterler
APL ve EPB arasında vertikal septum mevcut (~%30 prevalans), ayrı kompartmanlarda ayrı stenozan tenosinovit
Ayirt Edici Ozellikler
Cerrahi başarısızlığın en sık nedeni — septum tanınmadan yapılan relezasyonda sadece bir kompartman serbest bırakılır. US preoperatif septum tespiti için MRG'den üstündür. APL aksesuar slipleri de değerlendirilmelidir.
Ayirt Edici Ozellik
Ganglion kisti, radyal stiloid bölgesinde anekoik kistik lezyon olarak izlenebilir ve De Quervain ile karışabilir. Ancak ganglion kisti eklem veya tendon kılıfına sap bağlantısı olan ayrık kistik lezyondur — çevre peritendinöz ödem yoktur ve retinakulum normaldir. De Quervain'de ise diffüz peritendinöz sıvı, retinakulum kalınlaşması ve tendon sinyal anormalliği birlikte bulunur.
Ayirt Edici Ozellik
İnterseksiyon sendromu, birinci ve ikinci dorsal kompartman tendonlarının kesişim noktasında (radyal stiloidin 4-6 cm proksimalinde, ön kol dorsalinde) oluşan tenosinovittir — De Quervain'den farklı olarak radyal stiloidde değil, daha proksimalindedir. MRG/US'de ödem ve sıvı lokalizasyonu interseksiyon bölgesindedir. Finkelstein testi negatif veya hafif pozitif olabilir.
Ayirt Edici Ozellik
Skafoid kırığı radyal taraflı el bileği ağrısının önemli ayırıcı tanısıdır. MRG'de skafoid kemik iliği ödemi ve kırık hattı De Quervain'den ayırıcıdır — tendon ve retinakulum normaldir. Anatomik snuffbox hassasiyeti skafoid kırığını, radyal stiloid hassasiyeti De Quervain'i düşündürür.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthDe Quervain tenosinoviti tedavisi basamaklı yaklaşımla planlanır ve çoğu hasta konservatif tedaviye yanıt verir. İlk basamak: NSAİİ (ibuprofen, naproksen — 2-4 hafta), başparmak ve el bileği splinti (thumb spica splint — 4-6 hafta immobilizasyon), aktivite modifikasyonu (predispozan hareketten kaçınma — özellikle postpartum bebek kaldırma tekniğinin düzeltilmesi), buz uygulaması. İkinci basamak (konservatif tedaviye yanıtsız — 4-6 hafta sonra): US-eşliğinde kortikosteroid enjeksiyonu (tendon kılıfı içine — %80-90 başarı oranı). Septumlu varyantlarda her iki kompartmana ayrı ayrı enjeksiyon gerekebilir. Üçüncü basamak (enjeksiyona yanıtsız veya nükseden olgular): cerrahi retinakulum relezasyonu — birinci dorsal kompartman retinakulumu açılır. Preoperatif US ile septum varyantı mutlaka değerlendirilmeli ve cerraha bildirilmelidir — septum tanınmadan yapılan relezasyon cerrahi başarısızlığın en sık nedenidir (%20-25 nüks). APL aksesuar tendon slipleri de cerrahi sırasında tanınmalıdır. Postoperatif komplikasyonlar: radyal sinir dalı hasarı (his kaybı, nöroma), tendon subluksasyonu (aşırı retinakulum relezasyonu), skar dokusu oluşumu.
De Quervain tenosinoviti genellikle konservatif tedavi ile iyileşir: splint, NSAİİ, kortikosteroid enjeksiyonu. Enjeksiyon başarı oranı %80-90'dır. Dirençli vakalarda cerrahi retinakulum serbestleştirmesi uygulanır. Subkompartmantal septum varlığı cerrahi yaklaşımı etkiler — US/MRG ile preoperatif değerlendirilmelidir.