Gastrik varisler, portal hipertansiyon zemininde mide duvarı ve çevresindeki venöz yapıların anormal dilatasyonudur. Tüm portal hipertansiyon hastalarının yaklaşık %20'sinde görülür. Sarin sınıflamasına göre gastroözofageal varisler (GOV tip 1 ve 2) ve izole gastrik varisler (IGV tip 1 ve 2) olarak sınıflandırılır. BT'de mide duvarında veya çevresinde kontrastlanan serpantin tübüler yapılar olarak izlenir. Kanamaları özofageal varislere göre daha şiddetli ve mortalitesi daha yüksektir.
Yaş Aralığı
35-75
En Sık Yaş
55
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Gastrik varisler, portal hipertansiyon nedeniyle portal venöz sistemdeki basınç artışına bağlı porto-sistemik kollateral damarların gelişmesiyle oluşur. Normal portal basınç 5-10 mmHg iken, portal hipertansiyonda >12 mmHg'ya çıkar ve varisler gelişir. En sık siroz (%90) neden olur; splenik ven trombozu izole fundal varislere yol açar (sinistral portal hipertansiyon). Portal venöz kan, sol gastrik ven (koronar ven), kısa gastrik venler ve arka gastrik ven aracılığıyla mide duvarındaki submukozal ve perigastrik venöz pleksusa yönlenir; bu damarların dilatasyonu varisler olarak görüntülenir. BT'de kontrastlanan serpantin yapılar olarak görülmeleri, bu genişlemiş venöz yapıların lümeninde kontrast madde akışını yansıtır; arteriyel fazda erken kontrastlanma porto-sistemik şantın hızlı akım karakterini gösterir. Spontan splenorenal şant (SSRS) sıklıkla gastrik varislerle birlikte bulunur ve tedavi planlamasını etkiler.
Gastrik varislerin patognomonik BT bulgusu, mide fundus/kardiya duvarında veya çevresinde kontrastlanan serpantin tübüler yapılardır. Portal hipertansiyon zemininde (siroz, splenomegali, asit) bu bulgu tanı koydurucudur. İntramural varisler duvar kalınlaşması olarak yanlış yorumlanabilir; ancak tübüler morfoloji ve kontrastlanma paterni diğer duvar kalınlaşması nedenlerinden ayırt eder.
Rapor Cumlesi
Arteriyel fazda mide fundus/kardiya duvarında ve perigastrik alanda kontrastlanan serpantin tübüler yapılar izlenmekte olup portal hipertansiyon zemininde gastrik varisler ile uyumludur.
Rapor Cumlesi
Portal venöz fazda gastrik varisler belirgin kontrastlanma göstermekte olup, portal ven/splenik ven patensi ve portal hipertansiyon bulguları değerlendirilmiştir.
Rapor Cumlesi
Gecikmiş fazda gastrik varislerde kontrast yıkanması izlenmektedir; aktif ekstravasasyon bulgusu saptanmamıştır/saptanmıştır.
Rapor Cumlesi
MR'da mide fundusunda T2A'da akım void gösteren serpantin tübüler yapılar izlenmekte olup gastrik varisler ile uyumludur.
Rapor Cumlesi
Doppler US'ta mide fundusunda venöz akım gösteren multipl tübüler yapılar izlenmekte olup gastrik varisler ile uyumludur; portal ven çapı [X] mm olarak ölçülmüştür.
Rapor Cumlesi
Baryumlu çalışmada mide fundusunda lobüle dolma defektleri izlenmekte olup, distansiyonla boyut değişikliği göstermesi gastrik varisler ile uyumludur.
Kriterler
Özofageal varislerin küçük kurvatur boyunca mide kardiyasına uzanmasıdır; en sık tip olup gastrik varislerin %75'ini oluşturur. Sol gastrik ven (koronar ven) afferent besleyici damardır. Endoskopik bant ligasyonu veya skleroterapi ile tedavi edilebilir. Kanama riski özofageal varislerle benzerdir.
Ayirt Edici Ozellikler
Kriterler
Özofageal varislerin fundus boyunca uzanmasıdır. Kısa gastrik venler ve posterior gastrik ven afferent damarlardır. GOV tip 1'den daha nadir ancak kanama riski daha yüksektir. Endoskopik tedavi zordur; siyanokrilat enjeksiyonu veya BRTO (balon-oklüde retrograd transvenöz obliterasyon) tercih edilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Kriterler
Özofageal varisler olmaksızın izole fundal varislerdir. Splenik ven trombozu (sinistral/sol taraflı portal hipertansiyon) en sık nedendir. Pankreatit, pankreas tümörü veya hipekoagülabilite splenik ven trombozuna yol açar. Kısa gastrik venler → fundal varisler → splenorenal şant yolu izler. Tedavide splenektomi veya splenik ven rekanalizasyonu düşünülür. BRTO veya TIPS alternatif tedavi seçenekleridir.
Ayirt Edici Ozellikler
Ayirt Edici Ozellik
Ayirt Edici Ozellik
Ayirt Edici Ozellik
Ayirt Edici Ozellik
Aciliyet
Yonetim
Biyopsi
Gerekli DegilTakip
Mide varisleri yaşamı tehdit eden üst GİS kanamasına neden olabilir. Fundal varisler özofagus varislerinden daha az sıklıkta kanar ancak kanamalar daha masiftir. TIPS, balon-oklüde retrograd transvenöz obliterasyon (BRTO) veya endoskopik tedavi (siyanoakrilat) uygulanabilir.