Galaktosel, laktasyonel veya post-laktasyonel dönemde süt kanallarının obstrüksiyonu sonucu oluşan, süt ürünleri (yağ, protein, laktoz) içeren retansiyon kistleridir. En sık emzirme döneminde veya emzirme kesildikten sonraki haftalarda ortaya çıkar. Histolojik olarak bir veya birden fazla dilate duktusun sütümsü veya krem kıvamında materyal ile dolmasından oluşur. Klinik olarak yumuşak, palpabl, ağrısız veya hafif hassas kitle şeklinde prezente olur. Mamografide patognomonik yağ-sıvı seviyesi gösterebilir — bu bulgu galaktoseli diğer tüm meme lezyonlarından ayırır. Benign bir durumdur ve genellikle kendiliğinden rezolüsyon gösterir veya basit aspirasyonla tedavi edilir.
Yaş Aralığı
20-40
En Sık Yaş
30
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
Galaktosel, süt kanallarının çeşitli nedenlerle (mekanik obstrüksiyon, inflamasyon, konjenital anomali) tıkanması sonucu oluşur. Laktasyon sırasında aktif süt üretimi devam ederken, kanal obstrüksiyonu süt ürünlerinin proksimal duktusta birikmesine yol açar. Biriken süt zamanla değişime uğrar: başlangıçta homojen sıvı süt halindeyken, yağ globülleri (kremalı tabaka) ve protein-laktoz karışımı (sulu tabaka) yerçekimi etkisiyle ayrışır → mamografide patognomonik yağ-sıvı seviyesi oluşturur. Yağ komponentinin dansitesi (-30 ile -100 HU arası) sudan düşüktür ve üstte konumlanır; protein-su karışımı altta kalır. Ultrasonografide galaktoselin görünümü içeriğin evresine bağlıdır: taze süt anekoik/hipoekoik, yağ kristalizasyonu ile ekojen odaklar, eski galaktoseller ise tamamen hiperekoik (inspissated/kurumuş süt) görünüm alabilir. MR görüntülemede yağ içeriği T1 ağırlıklı görüntülerde yüksek sinyal olarak yansır ve yağ baskılama sekanslarında sinyal kaybı gösterir — bu da intralezional yağ varlığını kanıtlar. İnfekte galaktosellerde bakteri invazyonu sekonder inflamasyona yol açabilir ve apse benzeri görünüm oluşturabilir.
Lateral mamografi görüntüsünde kitle içinde yağ-sıvı seviyesi, süt yağı ve protein-su karışımının yerçekimi etkisiyle ayrışmasını yansıtır ve galaktosel için patognomoniktir. Hiçbir başka meme lezyonu bu bulguyu göstermez. Hasta pozisyonu değiştiğinde seviyenin hareket etmesi tanıyı kesinleştirir.
Mamografide lateral görüntüde (veya gerçek lateral pozisyonda) kitle içinde yağ-sıvı seviyesi izlenir. Üst kısımda yağ dansitesi (radyolusen/koyu), alt kısımda su/protein dansitesi (daha opak) bulunur. Bu seviye yatay ve net bir arayüz oluşturur. Seviyenin varlığını doğrulamak için farklı pozisyonlarda çekilmiş görüntülerde seviyenin yer değiştirdiği gösterilebilir. Bu bulgu galaktosel için patognomoniktir.
Rapor Cumlesi
Mamografide lateral görüntüde kitle içinde yağ-sıvı seviyesi izlenmekte olup bu bulgu laktasyonel/post-laktasyonel bağlamda galaktosel tanısı için patognomoniktir.
Yağ-sıvı seviyesi olmadan, tamamen veya kısmen yağ dansiteli kitle şeklinde de görülebilir. Homojen yağ dansiteli galaktoseller, yağ içerikli lezyon ayırıcı tanısında değerlendirilir (lipom, yağ nekrozu, hamartom). İnce, düzgün bir kapsül mevcut olabilir. Kalsifikasyon tipik değildir. Mikst dansiteli galaktoseller ise yağ ve yumuşak doku dansitesi kombinasyonu gösterir.
Rapor Cumlesi
Mamografide düzgün sınırlı, yağ dansiteli kitle izlenmekte olup laktasyonel bağlamda galaktosel ön planda değerlendirilmelidir.
US'de galaktoselin görünümü içeriğin evresine göre geniş bir spektrum gösterir: (1) Taze süt — anekoik veya düşük seviye ekolarla hipoekoik, basit kist benzeri, posterior akustik güçlenme (+). (2) Kısmen inspissated — mikst ekojenite, yağ-sıvı seviyesi US'de de görülebilir, internal ekolar mevcut. (3) Tamamen inspissated — hiperekoik veya heterojen solid görünüm, posterior akustik gölgeleme olabilir. Tipik olarak oval, düzgün sınırlı, kompresibldır. Doppler'da vaskülarite yoktur.
Rapor Cumlesi
Meme parankiminde düzgün sınırlı, oval, kompresibel, internal ekolar içeren kistik lezyon izlenmekte olup laktasyonel bağlamda galaktosel ile uyumludur; Doppler incelemede vaskülarite saptanmamıştır.
T1 ağırlıklı görüntülerde galaktosel yüksek sinyal intensitesi gösterir — süt yağı içeriği nedeniyle. Yağ baskılamalı sekanslarda (STIR veya fat-sat T1) sinyal kaybı izlenir, bu da intralezional yağ varlığını kanıtlar. Yağ-sıvı seviyesi T1'de de görülebilir (üstte yüksek sinyalli yağ, altta ara sinyal sıvı). Kontrastlı MR'da duvar kontrastlanması yoktur veya minimaldir — bu malign süreçlerden ayırt edicidir.
Rapor Cumlesi
Kitle T1 ağırlıklı görüntülerde yüksek sinyal intensitesi göstermekte olup yağ baskılamalı sekanslarda sinyal kaybı izlenmektedir; bu bulgu intralezional yağ içeriği ile uyumlu olup laktasyonel bağlamda galaktoseli güçlü şekilde düşündürmektedir.
BT'de (nadiren gereklidir, genellikle insidental) galaktosel yağ dansiteli (-30 ile -100 HU) kitle olarak izlenir. Yağ-sıvı seviyesi BT'de de görülebilir. İnce, düzgün duvar ve kalsifikasyon yokluğu tipiktir. Kontrastlanma göstermez veya çok hafif duvar kontrastlanması izlenebilir. Bu bulgular lipom veya oil cystten (yağ nekrozu) ayırt edilmelidir.
Rapor Cumlesi
BT'de meme parankiminde düzgün sınırlı, yağ dansiteli (-XX HU) kistik lezyon izlenmekte olup kontrastlanma göstermemektedir; laktasyonel öykü bağlamında galaktosel ile uyumludur.
Kriterler
Aktif laktasyon sırasında, homojen sıvı süt içerir. US'de anekoik veya düşük seviye ekolarla hipoekoik basit kist görünümü.
Ayirt Edici Ozellikler
Mamografide izodansite veya su dansitesi kitle. Yağ-sıvı seviyesi henüz gelişmemiş olabilir. Aspirasyonla beyaz süt gelir. Genellikle tedavisiz rezolüsyon.
Kriterler
Post-laktasyonel dönemde, su emilimi ile konsantre olmuş süt ürünleri içerir. Krem kıvamında veya yarı-katı içerik.
Ayirt Edici Ozellikler
Mamografide yağ dansiteli veya yağ-sıvı seviyeli kitle. US'de mikst veya hiperekoik görünüm. Aspirasyonla krem kıvamında materyal gelir. Mamografi tanısal olabilir.
Kriterler
Galaktoselin sekonder enfeksiyonu. Klinik olarak ağrı, kızarıklık, ateş eşlik eder. Apse benzeri görünüm alabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de duvar kalınlaşması ve çevre ödem eklenir. Doppler'da perilesional hipervaskülaritenin gelişir. Antibiyotik + drenaj gerekebilir. İnflamatuar bulgular galaktosel bulgularına süperimpoze olur.
Ayirt Edici Ozellik
Basit kist mamografide su dansiteli kitle olarak görülür (yağ dansitesi yok, yağ-sıvı seviyesi yok). US'de anekoik, posterior güçlenme gösteren basit kist kriterleri karşılar. Galaktosel ise yağ içeriği nedeniyle mamografide düşük dansite veya yağ-sıvı seviyesi gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Yağ nekrozu da mamografide yağ içerikli lezyon gösterebilir (oil cyst) ancak genellikle travma/cerrahi öyküsü vardır ve kalsifikasyon (ince rim veya kaba kalsifikasyon) eşlik edebilir. Galaktosel laktasyon bağlamında görülür ve kalsifikasyon göstermez.
Ayirt Edici Ozellik
Hamartom mamografide yağ ve yumuşak doku dansitesi karışımı gösteren, ince kapsüllü 'meme içinde meme' görünümündedir. Galaktosel ise tek kompartmanlı kistik lezyon olup yağ-sıvı seviyesi gösterir. Hamartom laktasyonla ilişkili değildir.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upGalaktosel tamamen benign bir durumdur. Çoğu galaktosel kendiliğinden rezolüsyon gösterir — özellikle emzirme kesildikten sonra. Semptomatik galaktosellerde (ağrı, kozmetik endişe, enfeksiyon riski) US eşliğinde aspirasyon yeterlidir. Aspirasyonla genellikle süt veya krem kıvamında materyal gelir — sitoloji benigndir. Nüks olabilir ancak tekrar aspirasyon yeterlidir. Cerrahi nadiren gerekir. Malignite riski yoktur. Mamografide yağ-sıvı seviyesi patognomonik olup biyopsi gerektirmez.
Galaktosel benign bir lezyondur ve genellikle spontan rezolüsyon gösterir. Tedavi gerektirmez. Büyük veya semptomatik lezyonlarda aspirasyon yapılabilir. Enfekte galaktosel apse gelişimine neden olabilir.