Meme hamartomu (fibroadenolipom), memenin nadir ancak son derece karakteristik benign tümörüdür. Normal meme dokusu bileşenlerinin (yağ, fibröz doku, glandüler doku) düzensiz bir karışımından oluşur ve ince bir psödokapsül ile çevrilidir. Mamografideki patognomonik görünümü 'meme içinde meme' (breast within a breast) işaretidir — ince kapsülle çevrili, çevre meme dokusundan farklı dansitede, heterojen iç yapıda lezyon. İçerdiği yağ ve glandüler doku oranına göre dansite değişir. Kompresyonda şekil değiştirir (yumuşak kıvamlı). BI-RADS 2 (benign) olarak sınıflandırılır — biyopsi gerekmez, takip de gerekmez. İnsidentaloma olarak saptanır. Malign transformasyon riski yoktur. Tüm yaş gruplarında görülebilir ancak 40-55 yaş arasında en sık saptanır.
Yaş Aralığı
30-60
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
Meme hamartomu, organın normal bileşenlerinin (yağ dokusu, fibröz stroma, glandüler-duktal yapılar) orantısız ve düzensiz bir şekilde bir arada bulunmasından oluşan hamartomatöz bir malformasyondur — neoplazi değil, developmental anomalidir. İnce psödokapsül, basınç etkisiyle çevre doku tarafından oluşturulur (gerçek kapsül değildir). 'Meme içinde meme' görünümünün patofizolojik temeli, hamartomun normal meme doku bileşenlerini içermesidir — yağ dokusu düşük dansiteli, glandüler doku yüksek dansiteli bölgeler oluşturur ve bu karışım çevre memedeki doku dağılımından bağımsız bir 'mini meme' görüntüsü verir. Kapsül mamografide ince, düzgün sınırlı radyolüsen hat olarak seçilir. Hamartom çevre dokudan farklı bileşim oranlarına sahip olduğundan, mamografide dansite kontrastı oluşur. Yağ oranı yüksek hamartomlar daha çok radyolüsen (lipom benzeri), glandüler oranı yüksek olanlar daha opak görünür. Kompresyonda şekil değiştirmesi, lezyonun yumuşak kıvamlı olmasından kaynaklanır — fibröz/glandüler komponentler elastik bir matriks içinde yer alır ve dışarıdan basınca yanıt verir. Malign transformasyon riski yoktur çünkü hamartom normal doku bileşenlerinden oluşur — ancak son derece nadir olarak hamartom içinde insidental karsinom bildirilmiştir (tesadüfi birliktelik).
İnce psödokapsülle çevrili, çevre meme dokusundaki yağ-glandüler dağılımdan bağımsız olarak kendi heterojen dansitesine sahip lezyon — sanki çevre memenin içine ayrı bir 'mini meme' yerleştirilmiş gibi görünür. Yağ ve glandüler bileşenlerin karışımı mamografide karakteristik heterojen dansite oluşturur ve ince kapsül lezyonu net olarak sınırlar.
İnce, düzgün psödokapsülle çevrili, heterojen dansitede lezyon — yağ ve glandüler doku bileşenlerinin karışımı çevre meme dokusundaki dağılımdan bağımsız bir 'mini meme' görüntüsü oluşturur. Kapsül tüm çevre boyunca veya büyük kısmında izlenir. Lezyonun dansitesi içerdiği yağ-glandüler orana göre değişir: çoğunlukla yağ içerenlerde radyolüsen, çoğunlukla glandüler olanlarda radyoopak ağırlıklı görünür. Sınırlar düzgün ve iyi tanımlıdır.
Rapor Cumlesi
Sag/sol meme ___ kadranında ___ x ___ mm boyutunda, ince psödokapsülle çevrili, yağ ve glandüler doku bileşenlerini bir arada içeren heterojen dansitede lezyon izlenmekte olup 'meme içinde meme' görünümü ile hamartom (fibroadenolipom) tanısı ile uyumludur; BI-RADS 2.
Kompresyon mamografisinde lezyonun şekli değişir — yumuşak, elastik kıvamlı yapısı nedeniyle dışarıdan basınca yanıt verir ve deforme olur. Bu özellik malign lezyonlardan ayırımda önemlidir — sert, infiltratif malign kitleler kompresyonda şekil değiştirmez. Spot kompresyon görüntülerinde lezyonun içindeki yağ ve glandüler komponentlerin dağılımı daha net seçilir.
Rapor Cumlesi
Kompresyon görüntülerinde lezyonun şekli değişmekte olup yumuşak kıvamlı benign lezyon ile uyumludur.
US'de ince hiperekoik kapsülle çevrili, iyi sınırlı, heterojen iç yapıda lezyon. İçinde hem hiperekoik (yağ) hem hipoekoik (fibroglandüler) alanlar bir arada bulunur. Posterior akustik özellik değişkendir — yağ bileşeni nedeniyle artmış transmisyon veya fibröz bileşen nedeniyle hafif gölgelenme olabilir. Kapsül tüm çevre boyunca izlenebilir. Doppler'da minimal veya fizyolojik düzeyde vaskülarite.
Rapor Cumlesi
US'de sag/sol meme ___ kadranında ___ x ___ mm boyutunda, ince hiperekoik kapsülle çevrili, yağ ve solid komponentleri bir arada içeren heterojen yapıda iyi sınırlı lezyon izlenmekte olup hamartom ile uyumludur; BI-RADS 2.
MR T1A'da lezyonun yağ bileşenleri hiperintens sinyal gösterir — normal subkutan yağ dokusu ile izointens. Glandüler/fibröz bileşenler intermediate-hipointens sinyal gösterir. Yağ baskılama sekanslarında (STIR veya FS) yağ bileşenlerinin sinyali baskılanır — bu yağ varlığını doğrular ve lipom gibi homojen yağlı lezyonlardan farklı olarak glandüler komponentlerin de bulunduğunu gösterir. İnce kapsül kontrastlı sekanslarda hafif kontrastlanma gösterebilir.
Rapor Cumlesi
MR T1A'da sag/sol meme ___ kadranında ___ x ___ mm boyutunda, ince kapsülle çevrili, yağ sinyali içeren heterojen yapıda lezyon izlenmekte olup yağ baskılama sekanslarında yağ komponentinde sinyal kaybı doğrulanmıştır; hamartom ile uyumludur.
Kontrastlı MR'da hamartom içinde şüpheli kontrastlanma görülmez — glandüler komponent normal meme parankimi gibi fizyolojik kontrastlanma gösterebilir ancak fokal yoğun veya heterojen kontrastlanma yoktur. Kinetik eğri analizi yapıldığında Tip I (persistan) patern beklenir. Kapsül ince, düzgün kontrastlanma gösterebilir. Şüpheli kontrastlanma varlığında hamartom içi karsinom ekartasyonu için biyopsi düşünülmelidir (son derece nadir).
Rapor Cumlesi
Kontrastlı MR'da hamartom ile uyumlu lezyonda şüpheli kontrastlanma saptanmamış olup glandüler komponent fizyolojik düzeyde kontrastlanma göstermektedir.
Doppler'da minimal veya fizyolojik düzeyde vaskülarite. İnternal vasküler akım saptanmaz veya normal meme parankimine benzer düşük yoğunlukta akım izlenir. Hipervasküllarite yoktur. Bu bulgu benign natürü destekler — malign lezyonlarda artmış, düzensiz intratümöral vaskülarite beklenir.
Rapor Cumlesi
Doppler incelemede lezyonda anlamlı hipervasküllarite saptanmamış olup fizyolojik düzeyde vaskülarite izlenmektedir.
Kriterler
Yağ bileşeni glandüler bileşene göre belirgin şekilde baskın. Mamografide büyük oranda radyolüsen lezyon.
Ayirt Edici Ozellikler
Lipom ile karışabilir — ancak lipom homojen yağ dansitesindedir ve glandüler komponent içermez. Hamartomda kapsül içinde küçük glandüler adalar seçilir. US'de lipom gibi ekojenik kitle ama içinde hipoekoik glandüler adalar vardır.
Kriterler
Glandüler bileşen yağ bileşenine göre baskın. Mamografide daha yoğun dansite gösteren lezyon.
Ayirt Edici Ozellikler
Yoğun dansitesi nedeniyle fibroadenom veya karsinom ile karışabilir — ancak ince kapsül ve kompresyonda şekil değişikliği hamartom lehinedir. US'de hipoekoik predominant alan ile kapsül arasındaki ilişki tanısaldır.
Kriterler
Normal hamartom bileşenlerine ek olarak düz kas lifleri içerir. Nadir varyant.
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede standart hamartomdan ayırt edilemez — histopatolojik tanıdır. Düz kas bileşeni prognostik veya terapötik fark yaratmaz. Yine benign doğadadır.
Ayirt Edici Ozellik
Fibroadenom homojen solid dansite gösterir ve yağ bileşeni içermez — hamartom heterojen dansite ile yağ ve glandüler karışım gösterir. Fibroadenomda kaba 'popcorn' kalsifikasyon olabilir; hamartomda kalsifikasyon nadir.
Ayirt Edici Ozellik
Yağ nekrozunda travma/cerrahi öyküsü mevcuttur, oil cyst (yağ dansitesinde kistik alan) ve 'eggshell' kalsifikasyon paterni karakteristiktir. Hamartomda travma öyküsü yoktur ve kalsifikasyon yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
Filloides tümör hızlı büyür, solid predominant, intrakistik kleftler (yaprak benzeri yapı) gösterir. Hamartom yavaş büyür veya stabil, yağ bileşeni içerir ve kistik kleftler göstermez.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upMeme hamartomu (fibroadenolipom) benign bir lezyondur ve 'meme içinde meme' görünümü ile mamografide karakteristik tanısal özelliklere sahiptir. BI-RADS 2 olarak sınıflandırılır — biyopsi gerekmez ve rutin takip de gerekmez. Malign transformasyon riski yoktur. Kozmetik kaygı veya büyük boyut nedeniyle hasta isterse cerrahi eksizyon yapılabilir. Son derece nadir olarak hamartom içinde insidental karsinom bildirilmiştir — bu durumda kontrastlı MR'da şüpheli kontrastlanma ipucu olabilir.
Meme hamartomu benign lezyondur ve tipik görünümde tedavi gerektirmez. BI-RADS 2 olarak sınıflandırılır. Büyük veya semptomatik lezyonlarda cerrahi eksizyon yapılabilir. Malign transformasyon riski yoktur.