Filloides tümör (phyllodes tumor), meme stromasından kaynaklanan nadir bir fibroepitelyal neoplazmdır ve tüm meme tümörlerinin %0.3-1'ini oluşturur. Adını Yunanca 'phyllon' (yaprak) kelimesinden alır — histopatolojide yaprak benzeri (leaf-like) projeksiyonlar karakteristiktir. Filloides tümörler benign (%60-75), borderline (%15-20) ve malign (%10-25) olarak üç gruba ayrılır. Klinik olarak hızlı büyüyen, büyük (genellikle >3-4 cm), iyi sınırlı meme kitlesi olarak prezente olur. Fibroadenomdan klinik ve görüntüleme ile ayırt etmek zor olabilir — 'dev fibroadenom' olarak yanlış tanı alabilir. Ultrasonografide iyi sınırlı, oval/lobüle, heterojen hipoekoik kitle içinde kistik yarıklar (cleft-like spaces) filloides tümörün en karakteristik bulgusudur. MR'da belirgin kontrastlanma ve T2'de yüksek sinyal gösteren kistik komponentler tanıyı destekler. Tedavi geniş lokal eksizyon (>1 cm temiz sınır) olup rekürrens riski mevcuttur — malign filloides tümörler hematojen yolla akciğere metastaz yapabilir.
Yaş Aralığı
35-55
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
Filloides tümör, meme stromasının (periductal stroma) fibroblast/miyofibroblast hücrelerinin neoplastik proliferasyonudur. Fibroadenomdan farklı olarak stromal komponent belirgin şekilde baskındır ve artmış selülarite gösterir. Tümörün karakteristik 'yaprak benzeri' (leaf-like/phylloid) yapısı, stromal komponentin epitelyal kanalları saran yaprak şeklinde projeksiyonlar oluşturmasından kaynaklanır — bu projeksiyonlar kistik yarıklar (cleft-like spaces) olarak görüntülemede yansır. Kistik yarıkların oluşumu, stromal proliferasyonun duktus ve lobülleri sıkıştırarak yarık şeklinde boşluklar yaratmasından kaynaklanır — bu boşluklar seröz sıvı veya hemorajik materyal ile dolu olabilir. Hızlı büyüme, stromal hücrelerin yüksek mitotik aktivitesinden kaynaklanır — benign filloides tümörlerde bile çoğalma hızı fibroadenomdan belirgin yüksektir. Malign varyantlarda stromal atipinin artması, nekroz, artmış mitoz (>10/10 HPF) ve infiltratif sınırlar gelişir. Hematojen metastaz (aksiller lenf nodu tutulumu nadirdir — lenfatik yayılım beklenmez) özellikle akciğere olur ve stromal komponentin sarkom benzeri davranışından kaynaklanır.
İyi sınırlı heterojen solid kitle içinde anekoik/hipoekoik kistik yarıklar — tümörün yaprak benzeri stromal projeksiyonlarına karşılık gelir. Fibroadenomdan ayırt etmede en önemli görüntüleme bulgusudur. MR'da T2 hiperintens yarıklar olarak da görülür.
İyi sınırlı, heterojen hipoekoik solid kitle içinde anekoik veya hipoekoik kistik yarıklar (cleft-like spaces). Bu yarıklar tümörün yaprak benzeri (leaf-like) projeksiyonlarına karşılık gelir. Yarıklar ince, uzun ve düzensiz şekilli olup bazen septasyon gibi görülebilir.
Rapor Cumlesi
İyi sınırlı, lobüle, heterojen hipoekoik solid kitle içinde çoklu kistik yarıklar (cleft-like spaces) izlenmekte olup filloides tümör düşündürmektedir; kor biyopsi önerilir.
Renkli Doppler'de tümör içinde ve çevresinde artmış vaskülarite. Vasküler yapılar düzensiz dağılım gösterebilir. Büyük tümörlerde besleyici damarlar (feeding vessels) saptanabilir. Malign varyantlarda vaskülarite benign varyantlara göre daha belirgindir.
Rapor Cumlesi
Renkli Doppler'de kitle içinde artmış vaskülarite ve periferik besleyici damarlar izlenmekte olup filloides tümör ile uyumludur.
İyi sınırlı, lobüle kontürlü, yüksek dansiteli büyük kitle. Kalsifikasyon genellikle yok veya minimal. Halo (lucent rim) görülebilir. Periferik vasküler yapılar belirgin olabilir. Boyut genellikle >3 cm. Fibroadenomdan mamografik olarak ayırt etmek zor olabilir.
Rapor Cumlesi
Mamografide iyi sınırlı, lobüle kontürlü, yüksek dansiteli büyük kitle izlenmekte olup filloides tümör veya dev fibroadenom ayırıcı tanıda düşünülmelidir.
MR'da T2 ağırlıklı serilerde kitle içinde yüksek sinyalli kistik komponentler ve yaprak benzeri projeksiyonlar. Solid komponent intermediate sinyal gösterir. Kistik alanlar yarık (cleft) veya lobüle yapıda olabilir. T2'de belirgin heterojenite filloides tümörün MR'daki en ayırt edici özelliğidir.
Rapor Cumlesi
MR'da T2 ağırlıklı serilerde heterojen solid kitle içinde çoklu T2 hiperintens kistik komponentler ve yaprak benzeri projeksiyonlar izlenmekte olup filloides tümör ile uyumludur.
Kontrastlı MR'da solid komponentlerde hızlı ve belirgin kontrastlanma. Kinetik eğri Tip II (plato) veya Tip III (washout) gösterebilir — özellikle malign varyantlarda washout kinetik daha sıktır. Kontrastlanma heterojen olup kistik yarıklar kontrastlanmaz.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı MR'da solid komponentlerde belirgin heterojen kontrastlanma izlenmekte olup kinetik eğri Tip II (plato) göstermektedir; kistik yarıklar kontrastlanma göstermemektedir.
İyi sınırlı, oval veya lobüle kontürlü, hipoekoik veya heterojen ekodoku gösteren büyük solid kitle. Posterior akustik güçlenme (kistik komponentler nedeniyle) veya değişken posterior akustik özellik gösterebilir. Boyut genellikle >3 cm, ortalama 5-7 cm.
Rapor Cumlesi
Ultrasonografide iyi sınırlı, lobüle kontürlü, heterojen ekodokulu, yaklaşık 6 cm boyutunda solid kitle izlenmekte olup posterior akustik güçlenme göstermektedir.
Kriterler
Düşük stromal selülarite, <5 mitoz/10 HPF, itici (pushing) sınırlar, minimal stromal atipi. Tüm filloides tümörlerin %60-75'i. Lokal rekürrens riski %10-17.
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede fibroadenomdan ayırt etmek en zor alt tip. Daha homojen US görünümü. MR'da daha az heterojenite ve Tip I kinetik olabilir. Tedavi: geniş lokal eksizyon (>1 cm sınır).
Kriterler
Orta stromal selülarite, 5-9 mitoz/10 HPF, itici veya fokal infiltratif sınırlar, orta stromal atipi. Tüm filloides tümörlerin %15-20'si. Lokal rekürrens riski %15-25.
Ayirt Edici Ozellikler
Benign ve malign arası özellikler. Görüntülemede benign varyanttan ayırt etmek zor. Tedavi: geniş lokal eksizyon veya mastektomi (boyut ve lokasyona bağlı).
Kriterler
Yüksek stromal selülarite, ≥10 mitoz/10 HPF, infiltratif sınırlar, belirgin stromal atipi, stromal aşırı büyüme (epitelyal komponent olmadan saf stromal alanlar). Tüm filloides tümörlerin %10-25'i. Lokal rekürrens %20-40, uzak metastaz %15-25 (akciğer).
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede daha heterojen, daha büyük boyut, daha belirgin kistik yarıklar ve nekroz alanları. Tip III kinetik (washout). Düzensiz sınırlar görülebilir. Akciğer metastazı taraması için göğüs BT gerekir. Tedavi: geniş lokal eksizyon veya mastektomi + adjuvan radyoterapi.
Ayirt Edici Ozellik
Fibroadenom genellikle daha küçük (<3 cm), homojen hipoekoik ve kistik yarık içermez. Fibroadenom daha genç yaşta (15-35) görülür. Hızlı büyüme fibroadenomda beklenmez. Mamografide fibroadenom kaba kalsifikasyon gösterebilir, filloides genellikle göstermez.
Ayirt Edici Ozellik
IDC spiküle veya düzensiz sınırlı kitle oluşturur — filloides tümör iyi sınırlı ve lobüle. IDC kalsifikasyon ve yapısal distorsiyon gösterebilir. IDC epitelyal, filloides stromal kökenlidir. IDC aksiller LAP yapar, filloides nadiren.
Ayirt Edici Ozellik
Primer meme sarkomu nadir olup genellikle saf stromal tümördür — epitelyal komponent yoktur. Malign filloides tümörün stromal aşırı büyümesi sarkomu taklit edebilir. Histopatolojik olarak filloideste rezidüel epitelyal komponent varlığı ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Hamartom 'meme içinde meme' görünümü ile iyi sınırlı, yağ ve glandüler doku içeren kitle olarak izlenir — filloides tümör homojen solid veya mikst solid-kistik yapıdadır ve yağ içermez. Hamartomda büyüme yavaştır.
Aciliyet
urgentYonetim
surgicalBiyopsi
GerekliTakip
6-monthFilloides tümör tüm alt tiplerinde cerrahi eksizyon gerektirir — kor biyopsi ile preoperatif tanı konulmalıdır. Tedavide altın standart geniş lokal eksizyon olup temiz sınır (≥1 cm) sağlanmalıdır — yetersiz sınırda lokal rekürrens riski yüksektir (%20-40). Malign filloides tümörlerde mastektomi gerekebilir. Aksiller lenf nodu diseksiyonu gerekmez — hematojen yayılım baskındır. Malign filloideste göğüs BT ile akciğer metastazı taranmalıdır. Adjuvan radyoterapi malign ve borderline tümörlerde rekürrensü azaltabilir. Kemoterapi etkinliği sınırlıdır. Postoperatif takip: 6 aylık aralıklarla meme US/mamografi (minimum 5 yıl). Malign filloideste 5 yıllık sağkalım %60-80'dir.
Fillodes tümörde tedavi geniş eksizyondur (en az 1 cm cerrahi sınır). Enükleasyon yeterli değildir ve lokal nüks oranı yüksektir. Malign fillodes hematojen metastaz yapabilir (akciğer en sık). Core biyopsi ile fibroadenomdan ayırımı güç olabilir, eksizyonel biyopsi gerekebilir.