İntraduktal papillom, meme duktuslarının epitelyal hücrelerinden kaynaklanan benign bir papiller neoplazmdır. Santral (soliter) ve periferik (multipl) olmak üzere iki tipe ayrılır. Santral papillom retroareolar büyük duktuslarda oluşur, genellikle 40-50 yaş arası kadınlarda görülür ve kanlı meme başı akıntısının en sık nedenidir (%80). Periferik papillomlar terminal duktal lobüler ünitelerde multipl olarak gelişir ve malignite riskini artırır. Duktografide (galaktografi) intraduktal dolma defekti veya duktus obstrüksiyonu tanısal olup altın standart tanı yöntemidir. Ultrasonografide dilate duktus içinde solid intraluminal kitle veya intrakistik solid lezyon olarak görülür — vasküler sapı (stalk) Doppler'de gösterilebilir. MR'da intraduktal kontrastlanan lezyon olarak saptanabilir. Tedavide cerrahi eksizyon önerilir — atipik papillomda upgrade riski %10-30'dur.
Yaş Aralığı
30-55
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
İntraduktal papillom, duktus epiteli ve miyoepitelyal hücrelerden oluşan papiller proliferasyondur — fibrovasküler çekirdek (core) üzerinde epitelyal hücrelerin papiller projeksiyonlar oluşturmasıyla karakterizedir. Santral papillom retroareolar büyük duktuslarda (genellikle subareolar 2-3 cm'lik alanda) gelişir — bu lokasyondaki duktuslar geniş olduğundan papillom büyüyerek duktus lümenini doldurur ve tıkayabilir. Kanlı meme başı akıntısı, papillomun fibrovasküler sapından (stalk) kaynaklanan kanamanın duktus lümenine drene olmasından kaynaklanır — papiller projeksiyonların ince, kırılgan kapillerleri travma veya spontan kanama riski taşır. Duktus obstrüksiyonu distal segmentte sekresyon birikimi ve duktus dilatasyonuna yol açar — ultrasonografide papillom çevresinde dilate duktus olarak görülür. Periferik papillomlar terminal duktüllerde multipl olarak gelişir ve atipik epitelyal hiperplazi veya DCIS ile birliktelik gösterebilir — bu nedenle malignite riski artmıştır. Papillomun solid yapısı, fibrovasküler çekirdeğin ultrasonografide hipoekoik veya intermediate ekodoku göstermesine ve MR'da kontrastlanmasına neden olur — vasküler stalk Doppler'de besleyici damar olarak gösterilebilir.
US'ta dilate duktus lümeni içinde saptanan iyi sınırlı solid kitle ve renkli Doppler'de gösterilen vasküler stalk (besleyici sap) intraduktal papillomun tanısal imzasıdır. Bu kombinasyon papillomu intraduktal debris, pıhtı ve musin içerikli intraduktal lezyonlardan ayırır.
Dilate duktus lümeni içinde iyi sınırlı, oval veya lobüle, hipoekoik veya izokoik solid kitle. Papillom duktus lümenine protrüde olur — çevresinde anekoik sıvı halosu görülebilir. Boyut genellikle 5-20 mm. Retroareolar lokasyonda sıklıkla saptanır.
Rapor Cumlesi
Retroareolar bölgede dilate duktus lümeni içinde yaklaşık 12 mm boyutunda iyi sınırlı hipoekoik solid kitle izlenmekte olup intraduktal papillom ile uyumludur.
Renkli Doppler'de papillomun duktus duvarına bağlandığı noktada vasküler sapın (stalk/pedicle) gösterilmesi. Sap içinde arteriyel akım saptanır. Bu bulgu papillomun fibrovasküler yapısını doğrular ve debris/pıhtıdan ayırt etmeye yardımcı olur.
Rapor Cumlesi
Renkli Doppler'de intraduktal kitlenin duktus duvarına bağlandığı noktada vasküler stalk (besleyici sap) izlenmekte olup intraduktal papillomun fibrovasküler yapısını doğrulamaktadır.
Duktografide (galaktografi) kontrast dolu duktus içinde dolma defekti veya total duktus obstrüksiyonu. Dolma defekti papillomun intraluminal kitlesine karşılık gelir. Duktus kesintisi (cut-off sign) obstrüktif papillomu gösterir. Çoklu dolma defektleri papillomatozisi düşündürür.
Rapor Cumlesi
Duktografide retroareolar duktus içinde yaklaşık 8 mm boyutunda intraluminal dolma defekti izlenmekte olup intraduktal papillom ile uyumludur; cerrahi eksizyon önerilir.
Kontrastlı meme MR'da dilate duktus içinde veya duktus boyunca kontrastlanan solid lezyon. Kontrastlanma hızlı olup Tip I (persistan) veya Tip II (plato) kinetik eğri gösterebilir. Non-mass enhancement olarak duktal paternde kontrastlanma da görülebilir. MR özellikle US ve mamografide saptanamayan periferik papillomları gösterir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı meme MR'da sol meme retroareolar bölgede dilate duktus içinde kontrastlanan intraduktal lezyon izlenmekte olup intraduktal papillom düşündürmektedir.
Mamografide papillom genellikle saptanamaz. Büyük papillomlarda retroareolar iyi sınırlı küçük kitle veya dilate duktus görülebilir. Kalsifikasyon nadir olup varsa amorf veya büyük kalsifikasyon şeklinde olabilir. Mamografi papillom taraması için primer modalite değildir.
Rapor Cumlesi
Mamografide retroareolar bölgede dilate duktus ile uyumlu tubüler yapı izlenmektedir; intraduktal patoloji ekartasyonu için US ve gerekirse duktografi önerilir.
Kriterler
Retroareolar büyük duktuslarda tek lezyon. 40-50 yaş. Kanlı meme başı akıntısı ile prezente olur. Malignite riski düşük (%1-2). Cerrahi eksizyon ile kür.
Ayirt Edici Ozellikler
US'ta retroareolar dilate duktus içinde solid kitle. Duktografide tek intraluminal dolma defekti. MR'da retroareolar kontrastlanan lezyon. Kanlı akıntı en önemli klinik ipucu.
Kriterler
Terminal duktal lobüler ünitelerde çoklu papillomlar. Genellikle bilateral. Atipik epitelyal hiperplazi veya DCIS ile birliktelik oranı yüksek. Malignite riski artmış (%10-30 upgrade).
Ayirt Edici Ozellikler
US'ta multifokal solid lezyonlar veya MR'da multifokal intraduktal kontrastlanma. Mamografide gruplu kalsifikasyonlar görülebilir. Meme başı akıntısı olmayabilir. Cerrahi eksizyon + yakın takip önerilir.
Kriterler
Papillom zemininde atipik duktal hiperplazi (ADH) veya atipik lobüler hiperplazi (ALH) içeren lezyon. Upgrade riski %10-30. Cerrahi eksizyon zorunludur.
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede benign papillomdan ayırt edilemez — tanı ancak histopatolojik olarak konur. Kor biyopside atipi saptandığında cerrahi eksizyon zorunludur — upgrade riski nedeniyle aktif izlem uygun değildir.
Ayirt Edici Ozellik
DCIS mamografide kalsifikasyon ile prezente olur (segmental, lineer dağılım) — papillom genellikle kalsifikasyon göstermez. DCIS kitle oluşturmadan duktus boyunca yayılır iken papillom fokal intraluminal kitle oluşturur.
Ayirt Edici Ozellik
IDC düzensiz sınırlı, spiküle, hipoekoik kitle olarak izlenir — papillom iyi sınırlı ve dilate duktus içinde lokalizedir. IDC yapısal distorsiyon gösterir, papillom göstermez. IDC'de vasküler stalk yerine internal neovaskülarite belirgindir.
Ayirt Edici Ozellik
Basit kist tamamen anekoik, ince duvarlı, posterior akustik güçlenme gösterir — solid komponent yoktur. Papillomda ise dilate duktus içinde solid intraluminal kitle ve vasküler stalk mevcuttur. İntrakistik papillomda kist içinde mural solid nodül görülür.
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
GerekliTakip
6-monthİntraduktal papillom benign bir lezyon olmakla birlikte cerrahi eksizyon önerilir — özellikle kanlı meme başı akıntısı varlığında. Kor biyopsi preoperatif tanı için yapılır ancak atypi değerlendirmesi için cerrahi spesimen gereklidir. Atipik papillomda upgrade riski %10-30 olduğundan cerrahi eksizyon zorunludur. Periferik papillomatoziste bilateral meme kanseri riski artmış olup yakın takip gerekir. Cerrahi sonrası rekürens nadir ancak mümkündür. Duktografi kanlı akıntının kaynağını lokalize etmede ve cerrahi planlamada yardımcıdır. MR, yaygınlık değerlendirmesi ve çoklu papillom saptanmasında değerlidir.
Soliter santral papillom düşük malignite riski taşır. Multipl periferik papillomlar artmış kanser riski ile ilişkilidir. Core biyopsi ile atipik papillom saptanırsa eksizyonel biyopsi önerilir. Kanlı meme başı akıntısında duktografi veya MRG ile değerlendirme yapılır.