Meme lenfoması, memenin nadir malign tümörlerinden olup primer veya sekonder (sistemik) olarak ikiye ayrılır. Primer meme lenfoması tüm meme malignitelerinin %0.5'inden azını oluşturur ve en sık diffüz büyük B-hücreli lenfoma (DLBCL) tipindedir. Sekonder tutulum (sistemik lenfomada meme yayılımı) primerden çok daha sıktır. Görüntülemede genellikle iyi sınırlı, yuvarlak/oval, homojen hipoekoik (US) veya homojen yoğun (mamografi) kitle olarak izlenir — spiküle kenar, kalsifikasyon ve yapısal distorsiyon tipik olarak yoktur. Bilateral tutulum %10-20 hastada görülür ve tanıda önemli bir ipucudur. Aksiller lenfadenopati eşlik edebilir. Meme implantı ilişkili anaplastik büyük hücreli lenfoma (BIA-ALCL) ayrı bir klinikopatolojik antitedir ve implant kapsülünden kaynaklanır. Tedavi kemoterapi odaklıdır (cerrahi değil) — bu nedenle doğru tanı kritiktir.
Yaş Aralığı
50-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir
Primer meme lenfoması, meme dokusu içindeki mukoza ilişkili lenfoid doku (MALT) veya perilobüler/periduktal lenfoid hücrelerden köken alır. En sık tip olan DLBCL'de B-lenfositlerin monoklonal proliferasyonu hızlı büyüyen kitle oluşturur. Görüntülemede iyi sınırlı görünmesinin nedeni, lenfomanın ekspansil (itici) büyüme paterni göstermesidir — epitelyal karsinomlardan farklı olarak desmoplastik stromal reaksiyon oluşturmaz, infiltratif spiküle sınır ve yapısal distorsiyon yaratmaz. Homojen hipoekoik (US) ve homojen yoğun (mamografi) görünüm, lezyonun uniform hücresel kompozisyonundan kaynaklanır — lenfoma büyük ölçüde aynı tipteki lenfoid hücrelerden oluşur, nekroz, kistik değişiklik veya kalsifikasyon nadirdir. US'de belirgin posterior akustik güçlenme, yüksek hücresel yoğunluğun düşük ultrason attenüasyonu ile ilişkilidir — sıkı paketlenmiş küçük yuvarlak hücreler ultrason dalgalarını az absorbe eder. Bilateral tutulum, lenfomanın hematojen/lenfatik yolla yayılım kapasitesini yansıtır — karsinomda bilateral tutulum nadirdir. Kalsifikasyon yokluğu, lenfomanın nekrotik veya distrofik kalsifikasyon oluşturan mekanizmalardan yoksun olmasındandır (duktal yapılarla ilişkili değildir, sekretuar kalsifikasyon oluşmaz).
Meme lenfomasının en önemli tanısal özelliği, malign bir kitle olmasına rağmen epitelyal karsinomun tipik triadını (spiküle kenar, kalsifikasyon, yapısal distorsiyon) göstermemesidir. İyi sınırlı, homojen, hipoekoik kitle — karsinomun aksine 'benign benzeri morfoloji' gösterir. Bu tutarsızlık (malign davranış + benign morfoloji) lenfoma için patognomonik bir ipucudur.
İyi sınırlı, yuvarlak veya oval, homojen hipoekoik kitle — iç ekolar uniform ve düşük yoğunluklu. Belirgin posterior akustik güçlenme lezyonun arkasında izlenir (kist benzeri transmisyon artışı ancak solid yapıda). Sınırlar düzgün veya hafif lobüle olabilir. Spiküle kenar tipik olarak yoktur. Kalsifikasyon görülmez. Paralel oryantasyon (wider than tall) beklenir ancak bazı agresif olgularda non-paralel olabilir.
Rapor Cumlesi
US'de sag/sol meme ___ kadranında ___ x ___ mm boyutunda, iyi sınırlı, homojen hipoekoik solid kitle izlenmekte olup belirgin posterior akustik güçlenme göstermektedir; lenfoma olasılığı diferansiyelde düşünülmelidir.
Mamografide iyi sınırlı veya kısmen sınırlı, yuvarlak/oval, homojen yoğun kitle. Kalsifikasyon tipik olarak yoktur — bu önemli bir negatif bulgudur. Yapısal distorsiyon ve spiküle kenar yoktur. Halo işareti (ince radyolüsen çevre) görülebilir (itici büyüme). Yoğun meme dokusunda gizli kalabilir. Bilateral kitleler varsa lenfoma güçlü olasılıktır.
Rapor Cumlesi
Mamografide sag/sol meme ___ kadranında ___ x ___ mm boyutunda, iyi sınırlı, homojen yoğun kitle izlenmekte olup kalsifikasyon ve yapısal distorsiyon saptanmamıştır; lenfoma diferansiyelde düşünülmelidir.
MR T2A'da homojen intermediate-hiperintens sinyal gösteren iyi sınırlı kitle. Sinyal yoğunluğu normal meme parankimine göre hafif artmıştır. İnternal heterojenite minimal — nekroz veya kistik değişiklik nadir. Perileziyonel ödem (halo) görülebilir. Cilt kalınlaşması mevcut olabilir (özellikle inflamatuar lenfoma tipinde).
Rapor Cumlesi
MR T2A'da sag/sol meme ___ kadranında ___ x ___ mm boyutunda, iyi sınırlı, homojen intermediate-hiperintens solid kitle izlenmektedir.
Kontrastlı MR'da homojen, yoğun kontrastlanma. Kinetik eğri analizi Tip II (plato) veya Tip III (washout) patern gösterebilir. Homojen kontrastlanma, lezyonun uniform vaskülaritesini yansıtır — karsinomlardaki heterojen kontrastlanmadan farklıdır. DWI'da belirgin difüzyon kısıtlaması ve düşük ADC değerleri (<1.0 x 10^-3 mm²/s) beklenir — yüksek hücresel yoğunluk.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı MR'da kitle homojen yoğun kontrastlanma göstermekte olup DWI'da belirgin difüzyon kısıtlaması ve düşük ADC değerleri saptanmıştır; lenfoma ile uyumlu bulgulardır.
PET-BT'de yoğun FDG tutulumu — SUVmax genellikle yüksektir (>5-10). Sistemik yayılımın değerlendirilmesinde PET-BT kritik önem taşır — bilateral meme tutulumu, aksiller, mediastinal, retroperitoneal lenfadenopati ve ekstra-nodal tutulum alanları tek seansta değerlendirilir. Ann Arbor evreleme ve tedavi planlaması için zorunludur. Tedavi yanıtı takibinde de kullanılır.
Rapor Cumlesi
PET-BT'de sag/sol meme ___ kadranındaki kitle yoğun FDG tutulumu göstermekte olup (SUVmax: ___); aksiller/mediastinal lenfadenopati mevcuttur/yoktur; sistemik lenfoma ile uyumlu bulgulardır.
Kriterler
En sık tip (%50-80). Agresif lenfoma. Hızlı büyüyen kitle, yoğun FDG tutulumu.
Ayirt Edici Ozellikler
Hızlı büyüme, genellikle soliter büyük kitle, R-CHOP kemoterapisine iyi yanıt. Aksiller LAP sık. DWI'da çok düşük ADC değerleri.
Kriterler
İndolent (düşük dereceli) lenfoma. Yavaş büyüme, lokalize hastalık, iyi prognoz.
Ayirt Edici Ozellikler
Daha küçük boyut, daha yavaş büyüme. FDG tutulumu DLBCL'den düşük olabilir. Bilateral tutulum daha nadir. Lokal tedavi (radyoterapi) yeterli olabilir.
Kriterler
Çok agresif B-hücreli lenfoma. Çok hızlı büyüme (doubling time <24 saat), yüksek Ki-67 indeksi (>95%).
Ayirt Edici Ozellikler
Dramatik hızda büyüme, tümör lizis sendromu riski, acil kemoterapi gereksinimi. Genç hastalarda ve immünsüprese bireylerde. En yüksek FDG tutulumu.
Kriterler
Meme implantı kapsülünden kaynaklanan anaplastik büyük hücreli lenfoma. Tekstüre yüzeyli implantlarla ilişkili. CD30+, ALK-.
Ayirt Edici Ozellikler
Geç perimplant efüzyon (implant çevresinde sıvı birikimi) en sık prezentasyondur. Kitle formu daha nadir ama daha agresif. İmplant çıkarılması + kapsülektomi tedavinin temelidir. US'de implant etrafında anekoik sıvı.
Ayirt Edici Ozellik
İnvaziv duktal karsinom genellikle spiküle kenarlar, yapısal distorsiyon ve kalsifikasyon gösterir. Lenfomada bunlar tipik olarak yoktur. Lenfoma bilateral olabilir — IDC'de bilateral primer çok nadirdir.
Ayirt Edici Ozellik
Metastaz da iyi sınırlı kitle olarak görülebilir ancak genellikle bilinen ekstra-mammarian primer vardır (melanom, akciğer vb.). Lenfomada aksiller LAP daha belirgindir. Metastaz genellikle yüzeyel yerleşimli ve daha küçüktür.
Ayirt Edici Ozellik
Fibroadenom de iyi sınırlı, hipoekoik kitle olabilir ancak genç yaşta görülür, yavaş büyür ve posterior güçlenme lenfomadaki kadar belirgin değildir. Fibroadenom genellikle bilateral değildir ve aksiller LAP eşlik etmez.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
GerekliTakip
specialist-referralMeme lenfoması doğru tanınması gereken bir durumdur çünkü tedavisi karsinomdan temelden farklıdır — kemoterapi (R-CHOP, DLBCL için) birincil tedavidir, cerrahi endike değildir. Kor biyopsi tanısal olabilir ancak doku mimarisinin değerlendirilmesi için eksizyonel/insizyonel biyopsi veya kalın iğne (14G) biyopsi tercih edilir. İmmünohistokimya (CD20, CD3, Ki-67) zorunludur. PET-BT evreleme ve Ann Arbor sınıflama gerekir. Hematoloji/onkoloji konsültasyonu zorunludur. BIA-ALCL şüphesinde implant etrafındaki sıvıdan sitoloji gönderilmeli ve CD30 boyaması istenmelidir.
Meme lenfoması tedavisi kemoterapi ve/veya radyoterapidir (cerrahi değil). Primer meme lenfoması tanısı için sistemik hastalık dışlanmalıdır. Core biyopsi ile tanı konur, flow sitometri ve immünohistokimya gereklidir. Prognoz histolojik alt tipe ve evreye bağlıdır.