Kolorektal kanser karaciğer metastazı, en sık görülen sekonder karaciğer malignitesidir. Kolorektal kanserlerin %50'ye kadarında karaciğer metastazı gelişir ve bunların yaklaşık yarısı tanı anında mevcuttur (senkron). Portal venöz drenaj nedeniyle karaciğer kolorektal kanserin en sık metastaz yaptığı organdır. Genellikle multipl, hipovasküler lezyonlar olarak prezente olur. BT'de karakteristik hedef işareti (rim kontrastlanma), MRG'de difüzyon kısıtlanması ve hepatobilier fazda hipointensite tanısal ipuçlarıdır. Tedavi sonrası kalsifikasyon görülebilir. Rezektabl metastazlarda cerrahi %50'ye kadar 5 yıllık sağkalım sağlar.
Yaş Aralığı
40-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Çok Sık
Kolorektal kanser hücreleri portal ven sistemi aracılığıyla karaciğere ulaşır. Tümör hücreleri sinüzoidal endotele yapışır ve parankime invaze olarak neovaskülarizasyon ile büyür. Kolorektal metastazlar genellikle hipovaskülerdir çünkü tümör stroması desmoplastik reaksiyon gösterir ve neovaskülarizasyon hepatik arterden beslenir. Rim kontrastlanma, lezyonun periferindeki aktif tümör dokusunun arteriyel beslenmesini, merkezdeki hipodansite ise nekroz veya müsinöz içeriği yansıtır. HBP'de hipointensite, metastatik dokunun hepatosit içermemesi nedeniyle gadoksetik asit tutulamamasından kaynaklanır.
Hepatobilier fazda metastaz hipointens çekirdek + perilesyonel parlak hepatosit halkası — sıkışan hepatositlerin kompansatuvar gadoksetik asit tutulumu. Kolorektal metastaz için yüksek spesifisiteye sahiptir ve diğer hipovasküler lezyonlardan ayırıcı tanıda değerlidir.
Arteriyel fazda lezyonun periferinde ince rim şeklinde kontrastlanma (hedef/target paterni). Merkez hipodens kalır. Hipovasküler metastazlarda arteriyel fazda lezyon belirgin olmayabilir.
Rapor Cumlesi
Arteriyel fazda periferik rim kontrastlanma gösteren lezyon izlenmekte olup kolorektal metastaz ile uyumludur.
Portal venöz fazda karaciğer parankimine göre belirgin hipodens lezyon. Bu faz kolorektal metastazların tespitinde en duyarlı BT fazıdır çünkü normal parankim maksimum kontrastlanırken metastaz hipodens kalır.
Rapor Cumlesi
Portal venöz fazda karaciğer parankimine göre hipodens lezyon(lar) izlenmektedir.
DWI'da belirgin hiperintensite ve ADC haritasında düşük sinyal — difüzyon kısıtlanması. Küçük metastazların (<10 mm) tespitinde en duyarlı MR sekansıdır. b=800-1000 değerlerinde optimal kontrast elde edilir.
Rapor Cumlesi
DWI'da difüzyon kısıtlanması gösteren lezyon(lar) izlenmekte olup yüksek hücre yoğunluğu ile uyumludur.
Hepatobilier fazda (gadoksetik asit sonrası 20 dk) belirgin hipointens lezyon. Perilesyonel hepatosit halka (target sign) patognomoniktir — iç kısım koyu (metastaz), dış halka parlak (sıkışan hepatositler daha fazla gadoksetik asit tutar). Küçük metastazların tespitinde DWI ile birlikte en yüksek duyarlılığa sahiptir.
Rapor Cumlesi
Hepatobilier fazda hipointens lezyon(lar) ve perilesyonel hepatosit halkası (target sign) izlenmekte olup kolorektal metastaz ile yüksek uyumluluk göstermektedir.
T2 ağırlıklı görüntülerde orta derecede hiperintensite. Perilesyonel ödem veya müsinöz içerik nedeniyle lezyon çevresinde hiperintens halo görülebilir. Hemanjiomun belirgin T2 hiperintensitesinden ('light bulb sign') daha düşük sinyal ile ayrılır.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde orta derecede hiperintens lezyon ve perilesyonel halo izlenmektedir.
US'de hedef/boğa gözü paterni: hipoekoik periferal halka + ekojenik merkez. Küçük metastazlar (<2 cm) homojen hipoekoik veya hiperekoik olabilir. Multipl lezyonlar kolorektal kanser bağlamında oldukça şüphelidir.
Rapor Cumlesi
US'de hedef/boğa gözü paterni gösteren lezyon(lar) izlenmekte olup metastaz ile uyumludur.
MRG arteriyel fazda ince periferik rim kontrastlanma. BT'deki rim kontrastlanmaya benzer ancak MR'ın yumuşak doku kontrastı sayesinde daha iyi tanımlanır. Gadoksetik asit ile kontrast erken fazlarda ekstraselüler kontrast gibi davranır.
Rapor Cumlesi
MRG arteriyel fazda periferik rim kontrastlanma izlenmekte olup hipovasküler metastaz ile uyumludur.
Kriterler
En sık tip (%80-90). Rim kontrastlanma, portal venöz fazda hipodens, DWI pozitif. Desmoplastik stroma baskın.
Ayirt Edici Ozellikler
Portal venöz fazda belirgin hipodensite, rim kontrastlanma, HBP target sign
Kriterler
Müsinöz adenokarsinom kaynaklı (%10-15). T2'de çok yüksek sinyal (müsin içeriği), BT'de düşük dansite, kistik benzeri görünüm.
Ayirt Edici Ozellikler
T2'de çok yüksek sinyal (hemanjiomla karışabilir), düşük BT dansitesi, minimal kontrastlanma, DWI'da periferal kısıtlanma
Kriterler
Kemoterapi sonrası boyut küçülmesi, kalsifikasyon gelişimi, kontrastlanma azalması. 'Vanishing metastasis' fenomeni — BT'de kaybolmuş gibi görünen ancak patolojide %20-80 canlı tümör içeren lezyonlar.
Ayirt Edici Ozellikler
Kalsifikasyon, boyut küçülmesi, DWI'da sinyal azalması — ancak tam yanıt değerlendirmesinde dikkatli olunmalı
Ayirt Edici Ozellik
İKK genellikle soliterdir, sentripetal geç dolum gösterir, kapsüler retraksiyon yapar ve safra yolu dilatasyonuna neden olur. Kolorektal metastaz genellikle multipldir ve rim kontrastlanma + HBP target sign gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Hemanjiom T2'de çok yüksek sinyal ('light bulb sign'), periferik nodüler kontrastlanma ve sentripetal dolum gösterir. Kolorektal metastaz T2'de orta hiperintensite, rim kontrastlanma ve DWI kısıtlanması gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Piyojenik apse klinik bulgular (ateş, lökositoz), çift halka işareti (double ring sign), perilesyonel ödem ve geçici hepatik attenüasyon farkı (THAD) ile ayrılır. Apse DWI'da çok yüksek sinyal gösterir ancak klinik bağlam farklıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Nöroendokrin metastazlar hipervaskülerdir — arteriyel fazda belirgin homojen kontrastlanma gösterir. Kolorektal metastaz hipovaskülerdir ve rim kontrastlanma gösterir. Primer tümör lokalizasyonu ve klinik belirteçler (kromogranin A) ayırıcıdır.
Aciliyet
urgentYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthRezektabl karaciğer metastazlarında cerrahi rezeksiyon küratif potansiyele sahiptir (%40-50 5-yıllık sağkalım). Neoadjuvan kemoterapi (FOLFOX/FOLFIRI ± biyolojik ajan) ile downsizing mümkündür. Doğru sayı ve lokalizasyon tespiti cerrahi planlama için kritiktir — DWI + HBP kombinasyonu en yüksek duyarlılığa sahiptir. Biyopsi genellikle gerekmez; bilinen kolorektal kanser + tipik görüntüleme bulguları tanı için yeterlidir. 3 aylık aralıklarla takip BT/MRG önerilir.
Rezektabl karaciğer metastazlarında cerrahi rezeksiyon %50'ye kadar 5 yıllık sağkalım sağlar. Neoadjuvan kemoterapi (FOLFOX/FOLFIRI) ile downsizing mümkündür. DWI ve HBP küçük metastazların tespitinde en duyarlı yöntemlerdir. Cerrahi öncesi doğru sayı ve lokalizasyon tespiti kritiktir.