Hepatik hemanjiom, karaciğerin en sık görülen benign tümörüdür ve yetişkin popülasyonun %1-20'sinde rastlanır. Vasküler endotel hücreleri ile döşeli, kan dolu sinüzoidal boşluklardan oluşan hamartomatöz bir lezyondur. Kadınlarda 2-5 kat daha sık görülür ve östrojen etkisiyle büyüyebilir. Genellikle insidental olarak saptanır ve asemptomatiktir. Tipik görüntüleme bulguları — periferik nodüler kontrastlanma, santripetal fill-in ve T2 'light bulb' sign — ile tanı konulabilir ve biyopsi genellikle gerekmez. Boyut <1.5 cm'den >20 cm'e (dev hemanjiom) kadar değişir.
Yaş Aralığı
20-70
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Çok Sık
Hepatik hemanjiom, vasküler endotel ile döşeli genişlemiş sinüzoidal boşluklar içeren hamartomatöz bir lezyondur. Bu sinüzoidal boşluklar normal karaciğer sinüzoidlerinden çok daha geniştir ve kan ile doludur — yavaş akımlı venöz havuz yapısındadır. Fibröz doku septaları sinüzoidal boşlukları birbirinden ayırır. Kontrast madde periferden girer ve yavaş akım nedeniyle kademeli olarak merkeze doğru ilerler — bu dinamik 'periferik nodüler kontrastlanma + santripetal fill-in' paternini oluşturur ve hemanjiomun patognomonik kontrastlanma özelliğidir. Yavaş akım, kontrastın geç fazlarda hala lezyon içinde kalmasına neden olur (persistent enhancement). T2'de belirgin hiperintensite, sinüzoidal boşluklardaki statik kanın uzun T2 relaksasyon süresinden kaynaklanır — yavaş akan veya durağan kan, serbest su gibi davranır. Kadınlarda östrojen, endotel proliferasyonunu stimüle ederek hemanjiom büyümesini teşvik eder; gebelik ve oral kontraseptif kullanımında büyüme gözlenebilir.
T2 ağırlıklı MR'da hemanjiomun belirgin hiperintens (BOS düzeyinde) görünümü — bir ampul gibi parlak olduğu için 'light bulb sign' olarak adlandırılır. Bu sinyal düzeyi, sinüzoidal boşluklardaki statik kanın uzun T2 relaksasyon süresinden kaynaklanır. Malign tümörler (HCC, metastaz) hücrsel yapıları nedeniyle T2'de çok daha az parlaktır. Bu fark T2'nin hemanjiom tanısındaki merkezi rolünü açıklar.
Arteriyel fazda lezyon periferinde noktasal/nodüler kontrastlanma odakları — aort/hepatik arter ile eş zamanlı, aynı düzeyde kontrastlanır. Merkezde kontrastlanma yoktur (henüz). Kontrastlanan nodüller periferde isoperdens (aorta ile aynı HU) görünür. Bu patern 'puddle' veya 'cotton-wool' olarak da adlandırılır.
Rapor Cumlesi
Arteriyel fazda lezyon periferinde aorta ile eş düzeyde nodüler kontrastlanma odakları izlenmekte olup hemanjiom ile uyumludur.
Portal venöz fazda kontrastlanma periferden merkeze doğru ilerler (santripetal fill-in). Kontrastlanan alan genişler, ancak merkez henüz tam dolmamış olabilir (özellikle büyük lezyonlarda). Küçük hemanjiomlar (<1.5 cm) bu fazda tamamen dolabilir. Kontrastlanan alanlar aort/vasküler yapılarla izodens kalır.
Rapor Cumlesi
Portal venöz fazda periferden merkeze doğru ilerleyen kontrastlanma (santripetal fill-in) izlenmekte olup hemanjiom ile uyumludur.
Gecikmiş fazda (5-15 dk) tamamen veya tama yakın kontrastlanma — lezyon karaciğer parankimi ile izodens veya hafif hiperdens olur. WASHOUT YOKTUR — bu HCC ve metastazdan en önemli ayrım noktasıdır. Dev hemanjiomda merkez fibröz skar nedeniyle kontrastlanmayabilir (santral hipodansite persiste eder).
Rapor Cumlesi
Gecikmiş fazda tama yakın kontrastlanma ile washout göstermeyen lezyon, hemanjiom ile uyumludur.
T2 ağırlıklı görüntülerde belirgin hiperintens ('light bulb' sign). Homojen, iyi sınırlı. BOS ile benzer sinyal düzeyinde ancak basit kistten biraz daha düşük sinyal (basit kist en parlak). T2 HASTE veya TSE sekanslarda en iyi değerlendirilir. Dev hemanjiomda santral skar nedeniyle hafif heterojenite olabilir.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde belirgin hiperintens ('light bulb' sign) lezyon izlenmekte olup hemanjiom ile uyumludur.
US'de homojen hiperekoik (karaciğer parankiminden parlak) lezyon — en yaygın US görünümü. Yuvarlak/oval, iyi sınırlı, posterior akustik amplifikasyon gösterebilir. Boyut genellikle <3 cm. Büyük hemanjiomlar daha heterojen olabilir. Yağlı karaciğerde (steatoz) hemanjiom izoekoik veya hipoekoik görünebilir.
Rapor Cumlesi
Karaciğerde homojen hiperekoik, iyi sınırlı lezyon izlenmekte olup hemanjiom ile uyumludur.
T1 ağırlıklı görüntülerde karaciğer parankimine göre hipointens. Homojen. Gadolinium sonrası periferik nodüler kontrastlanma ve santripetal fill-in — BT ile aynı dinamik patern. Hepatobilier faz (gadoksetik asit) MR'da hemanjiom hipointens kalır — uptake yoktur.
Rapor Cumlesi
T1'de hipointens, kontrastlı serilerde periferik nodüler kontrastlanma ve santripetal fill-in gösteren lezyon, hemanjiom ile uyumludur.
Kriterler
Boyut <5 cm. Homojen, iyi sınırlı. Tüm tipik kontrastlanma özelliklerini gösterir. US'de hiperekoik. Takip veya tedavi gerekmez.
Ayirt Edici Ozellikler
Küçük (<5 cm), homojen, tipik kontrastlanma, takip gereksiz
Kriterler
Boyut >5-10 cm. Santral fibröz skar, trombüs veya kalsifikasyon içerebilir. Gecikmiş fazda merkez tam dolmayabilir. Semptomatik olabilir (ağrı, bası). Nadir komplikasyonlar: Kasabach-Merritt sendromu (DIC), spontan rüptür.
Ayirt Edici Ozellikler
Büyük (>5-10 cm), santral skar, heterojen, semptomatik olabilir, Kasabach-Merritt riski
Kriterler
Genellikle <1.5 cm. Arteriyel fazda tamamen ve homojen kontrastlanır — klasik periferik nodüler patern göstermez. HCC veya hipervasküler metastaz ile karışabilir. T2 hiperintensitesi ayırt edicidir. Gecikmiş fazda washout yoktur (HCC'den fark).
Ayirt Edici Ozellikler
Küçük (<1.5 cm), arteriyelde homojen kontrastlanma, T2 hiperintens, washout yok
Kriterler
Fibrozis ve hyalinizasyon nedeniyle atipik görünüm. T2'de beklenen parlak sinyal yoktur veya azalmıştır. Kontrastlanma gecikmeli ve azalmış olabilir. Malign lezyonla karışabilir — biyopsi gerekebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Atipik, T2 hiperintensitesi azalmış, kontrastlanma gecikmeli, biyopsi gerekebilir
Ayirt Edici Ozellik
HCC homojen arteriyel kontrastlanma + washout (portal/gecikmiş fazda parankimden daha koyu olma) gösterir — hemanjiomda periferik nodüler kontrastlanma + fill-in ve washout YOKTUR. HCC T2'de hafif hiperintens (hemanjiomun belirgin hiperintensitesinden çok daha düşük). HCC siroz/hepatit zemininde beklenir; hemanjiom sağlıklı karaciğerde.
Ayirt Edici Ozellik
Basit kist anekoik ve imperceptible duvarlı — hemanjiom hiperekoik ve iyi sınırlı. Basit kistte kontrastlanma yok, hemanjiomda periferik nodüler kontrastlanma. T2'de her ikisi de hiperintens ancak basit kist daha parlak ve homojendir. Basit kist BT'de su dansitesi (0 HU), hemanjiom yumuşak doku dansitesi (30-50 HU).
Ayirt Edici Ozellik
FNH homojen arteriyel kontrastlanma + hepatobilier fazda (gadoksetik asit) izointens/hiperintens görünür (hepatosit içerir). Hemanjiom hepatobilier fazda hipointens kalır (hepatosit içermez). FNH T2'de izointens/hafif hiperintens (santral skar T2 hiperintens), hemanjiom T2'de belirgin hiperintens (light bulb). FNH'de santral skar kontrastlanır, hemanjiomda santral skar kontrastlanmaz.
Ayirt Edici Ozellik
Adenom homojen arteriyel kontrastlanma gösterir ancak periferal nodüler patern yoktur. Adenom T2'de izointens/hafif hiperintens (hemanjiomun belirgin hiperintensitesinden çok farklı). Adenomda intralezyoner yağ (opposed-phase sinyal kaybı) ve hemoraji (T1 hiperintens) sıktır — hemanjiomda bu özellikler yoktur. Adenom genç kadında OKS kullanımı ile ilişkili.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upHepatik hemanjiom benigndir ve tipik görüntüleme bulguları ile tanı konulduğunda tedavi veya takip gerektirmez. Biyopsi KONTRENDIKE'dir — vasküler yapı nedeniyle kanama riski yüksektir ve tanısal değeri düşüktür. Semptomatik dev hemanjiomlar (>10 cm, ağrı, bası) için cerrahi rezeksiyon veya embolizasyon düşünülebilir. Kasabach-Merritt sendromu (tüketim koagülopatisi) çok nadir ancak hayatı tehdit eden bir komplikasyondur ve acil müdahale gerektirir. Gebelik planlayan kadınlarda büyüme riski nedeniyle izlem uygun olabilir. Atipik görünümlü lezyonlarda (T2 hiperintensitesi eksik, kontrastlanma paterni atipik) alternatif tanılar değerlendirilmeli ve MR veya biyopsi ile doğrulama yapılmalıdır.
Hemanjiomlarda tedaviye genellikle gerek yoktur. Büyük (>5 cm) veya semptomatik lezyonlarda cerrahi veya embolizasyon düşünülebilir. Malign transformasyon riski yoktur. Biyopsiden kaçınılmalıdır (kanama riski).