Hepatik basit kist, karaciğerin en sık rastlanan benign lezyonlarından biridir ve yetişkin popülasyonun %2-7'sinde insidental olarak saptanır. Biliyer epitel ile döşeli, berrak seröz sıvı içeren ince duvarlı kavitedir. Asemptomatik olup tedavi veya takip gerektirmez. Tanısal kriterleri kesindir: su dansitesi, kontrastlanma yokluğu, imperceptible (algılanamaz derecede ince) duvar ve internal yapı yokluğu. Bu kriterlerin tamamı karşılandığında tanı kesindir ve ileri tetkik gerekmez. Yaşla prevalansı artar ve multipl olabilir.
Yaş Aralığı
20-80
En Sık Yaş
50
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Çok Sık
Hepatik basit kistler aberan safra kanallarının konjenital malformasyonundan kaynaklanır. Embriyonel dönemde safra sistemiyle bağlantısını yitirmiş intrahepatik safra kanalı kalıntıları progresif sıvı sekresyonu ile kistik dilatasyona uğrar. Kist duvarı tek katlı kuboid veya yassı biliyer epitel ile döşelidir — bu epitel aktif olarak sıvı salgılar ve kist boyutunun artmasına katkıda bulunur. İçerik berrak, aselüler seröz sıvıdır — protein içeriği minimldir. Görüntülemede su dansitesi gösterir çünkü içerik saf transüda niteliğindedir ve X-ışını emilim katsayısı su ile aynıdır. Kist duvarı avaskülerdir — kontrast madde kist içine ulaşamaz, bu nedenle kontrastlanma YOKTUR. İmperceptible duvar, tek katlı epitelin görüntüleme rezolüsyonunun altında kalmasından kaynaklanır.
US'de anekoik kistin duvarının algılanamaz derecede ince olması (imperceptible wall) ve kist arkasında parlak posterior akustik amplifikasyon bandı. Bu iki bulgunun birlikte olması basit kiste patognomoniktir — duvar kalınlaşması veya nodülarite görüldüğünde basit kist tanısı ekarte edilir ve komplike kist veya neoplazm düşünülür.
Anekoik (tamamen yankısız), yuvarlak/oval, iyi sınırlı lezyon. Posterior akustik amplifikasyon (arka duvar güçlenmesi) belirgindir. Duvar imperceptible — görüntüleme rezolüsyonuyla algılanamaz derecede ince. İç eko, septa veya solid komponent yoktur. Bu bulguların tamamı karşılandığında basit kist tanısı kesindir.
Rapor Cumlesi
Karaciğerde anekoik, posterior akustik amplifikasyon gösteren, imperceptible duvarlı kistik lezyon izlenmekte olup basit kist ile uyumludur.
Kontrastsız BT'de -10 ile +20 HU arasında homojen su dansitesinde lezyon. Yuvarlak/oval, iyi sınırlı, imperceptible duvar. Kalsifikasyon, septasyon veya yüksek dansite yok. Multipl olabilir. >20 HU dansiteler proteinöz veya hemorajik içeriği düşündürür ve basit kist tanısını sorgular.
Rapor Cumlesi
Karaciğerde su dansitesinde (... HU), homojen, iyi sınırlı kistik lezyon izlenmekte olup basit kist ile uyumludur.
Kontrastlı BT'de kontrastlanma yok — pre ve post-kontrast dansite farkı <10 HU. Lezyon kontrastlı fazlarda da su dansitesinde kalır. Çevre hepatik parankim kontrastlanırken kist koyu kalır ve belirginleşir. >15-20 HU kontrastlanma basit kist tanısını dışlar.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı fazlarda kontrastlanma göstermeyen kistik lezyon (pre-post dansite farkı <10 HU), basit kist ile uyumludur.
T2 ağırlıklı görüntülerde çok yüksek sinyal ('light bulb' benzeri) — saf sıvı içerik. Homojen, iyi sınırlı. T2 HASTE veya TSE sekanslarda en parlak yapılardan biridir (BOS ile benzer sinyal). MRCP'de belirgin hiperintens izlenir.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde homojen belirgin hiperintens kistik lezyon izlenmekte olup basit kist ile uyumludur.
T1 ağırlıklı görüntülerde düşük sinyal — saf sıvı içerik. Homojen hipointensite. Yüksek proteinli veya hemorajik kistler T1'de hiperintens olabilir ve basit kist tanısından çıkar. Kontrast sonrası kontrastlanma yoktur.
Rapor Cumlesi
T1 ağırlıklı görüntülerde homojen hipointens kistik lezyon, basit sıvı içerik ile uyumludur.
DWI'da basit kist difüzyon kısıtlaması göstermez. T2 shine-through etkisi nedeniyle DWI'da hiperintens görünebilir ancak ADC haritasında yüksek ADC değeri (>2.5 × 10⁻³ mm²/s) ile difüzyon kısıtlamasının olmadığı doğrulanır. Apse veya kistik tümörler difüzyon kısıtlaması gösterir — basit kistte bu yoktur.
Rapor Cumlesi
DWI'da difüzyon kısıtlaması göstermeyen (ADC haritasında yüksek ADC değeri) kistik lezyon, basit kist ile uyumludur.
Kriterler
Tek, izole kist. En sık tip. Takip veya tedavi gerekmez. Boyut milimetreden 20 cm'e kadar değişebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Tek kist, izole, en sık, boyut değişken, takip gereksiz
Kriterler
Birden fazla basit kist — her biri aynı tanısal kriterleri karşılar. Polikistik karaciğer hastalığından (PCLD) ayrılmalıdır — PCLD'de kist sayısı çok fazla (>20) ve karaciğer deformedir. İzole multipl kistlerde PCLD aile öyküsü ve böbrek kistleri yoktur.
Ayirt Edici Ozellikler
Birden fazla kist, her biri basit kist kriterlerini karşılar, PCLD'den ayrımı önemli
Kriterler
Boyut >10 cm. Nadir olarak semptomatik olabilir (karın ağrısı, şişkinlik, bası bulguları). Komplikasyonlar: kanama (intrakistik hemoraji), enfeksiyon, rüptür (çok nadir). Semptomatik dev kistlerde perkütan aspirasyon-skleroterapi veya cerrahi fenestrasyonu uygulanabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Boyut >10 cm, nadir semptomatik, komplikasyon riski düşük, tedavi sadece semptomatik olgularda
Ayirt Edici Ozellik
Hemanjiom kontrastlı BT'de periferik nodüler kontrastlanma ve santripetal fill-in gösterir — basit kistte kontrastlanma YOKTUR. Hemanjiom US'de hiperekoik, basit kist anekoik. Hemanjiom T2'de hiperintens ancak basit kistten biraz daha düşük sinyal ('light bulb' vs 'dimmer light bulb'). Basit kistin duvarı imperceptible, hemanjiomun sınırı belirgindir.
Ayirt Edici Ozellik
Bilier hamartomlar (von Meyenburg kompleksleri) multipl çok küçük (<15 mm) kistik lezyonlardır — basit kistlere benzeyebilir ancak daha küçük ve daha çok sayıdadır. İnce duvarlı ince rim kontrastlanması gösterebilir. Basit kist kontrastlanma göstermez. MRCP'de 'starry sky' (yıldızlı gece) paterni bilier hamartomun ayırt edici özelliğidir.
Ayirt Edici Ozellik
Kist hidatik septasyonlar, membran ayrışması (floating membranes), kız kistler (daughter cysts) gösterir — basit kistte iç yapı YOKTUR. Kist hidatikte duvar kalsifikasyonu, perikist ve kompleks iç yapı sıktır. Basit kist imperceptible duvarlı homojen anekoik. Endemik bölge ve eozinofili kist hidatiki destekler.
Ayirt Edici Ozellik
Apse rim kontrastlanma, internal debris, hava-sıvı seviyesi ve perileziyonel ödem gösterir. Basit kistte kontrastlanma yok, iç yapı yok, perileziyonel değişiklik yok. DWI'da apse difüzyon kısıtlaması gösterir (düşük ADC), basit kist göstermez (yüksek ADC). Klinik: apsede ateş, lökositoz; basit kist asemptomatik.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upHepatik basit kist benigndir ve tedavi veya takip gerektirmez. Tüm kriterleri tam karşılayan kistler güvenle yok sayılabilir ve raporda 'basit kist, klinik önemi yoktur' şeklinde belirtilmelidir. Semptomatik büyük kistler (>5-10 cm, ağrı, bası, obstrüksiyon) için perkütan aspirasyon-skleroterapi veya cerrahi fenestrasyonu uygulanabilir. Herhangi bir atipik özellik (kontrastlanma, septa, kalın duvar, solid komponent, internal debris) varsa basit kist tanısı yapılamaz ve ileri değerlendirme gereklidir. BİYOPSİ KONTRENDIKE — basit kistten elde edilen materyal tanısal değildir.
Basit kistler benign olup tedavi gerektirmez. Çok büyük kistlerde (>10 cm) semptomlar gelişebilir ve fenestrasyona gerek duyulabilir. Malign transformasyon riski yoktur. Takip gereksizdir.