Matür mediastinal teratom, ön mediastenin en sık görülen germ hücreli tümörüdür ve tüm mediastinal germ hücreli tümörlerin %60-70'ini oluşturur. İki veya üç germ tabakasından (ektoderm, mezoderm, endoderm) köken alan matür dokuları içerir — yağ, kıkırdak, kemik, diş, saç, deri ve solunum/gastrointestinal epitel gibi çeşitli doku bileşenleri. Genç erişkinlerde (20-40 yaş) görülür ve cinsiyet dağılımı eşittir (seminomdan farklı olarak). BT'de yağ, kalsifikasyon (diş/kemik) ve yumuşak doku komponentlerinin birlikteliği patognomoniktir — bu üç bileşenli görünüm başka hiçbir anterior mediastinal kitlede görülmez. Cerrahi rezeksiyon küratiftir; malign transformasyon riski düşüktür (%1-2). Rüptür nadir ancak ciddi bir komplikasyondur — plevral veya perikard boşluğuna açılarak kimyasal peritonit/plörezi yapabilir. Tümör belirteçleri (AFP, beta-hCG) matür teratomda normaldir.
Yaş Aralığı
15-40
En Sık Yaş
25
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Mediastinal teratom, embriyonik gelişim sırasında mediastende ektopik olarak kalan totipotent veya pluripotent germ hücrelerinden köken alır. Bu hücreler üç germ tabakasının herhangi birine diferansiye olabilir: ektoderm (deri, sinir dokusu, saç), mezoderm (yağ, kıkırdak, kemik, kas) ve endoderm (gastrointestinal ve solunum epiteli). Matür teratomda tüm dokular iyi diferansiye ve matürdür — immatür elemanlar yoktur. BT'deki patognomonik üç bileşenli görünüm doğrudan bu multipotent diferansiyasyonu yansıtır: yağ bileşeni ektodermal/mezodermal adipoz diferansiyasyondan, kalsifikasyon mezodermal kıkırdak/kemik/diş oluşumundan, yumuşak doku bileşeni ise çeşitli matür dokulardan kaynaklanır. Yağ-sıvı seviyesi oluşumu, kist içindeki sebase salgının (düşük dansiteli yağ) sulu sıvı üzerinde yüzmesinden kaynaklanır — yerçekimi etkisiyle yağ üstte kalır. Rüptür komplikasyonu, tümör içi basınç artışı veya travma sonucu kapsülün bütünlüğünün bozulmasıyla gelişir; kist içeriğinin serozal yüzeylere temas etmesi şiddetli kimyasal inflamasyon tetikler.
Ön mediastende yağ (-40 ila -120 HU) + kalsifikasyon/kemik/diş (>100 HU) + yumuşak doku (30-50 HU) içeren kitle = matür teratom için patognomonik. Bu üçlü bileşen başka hiçbir anterior mediastinal kitlede bir arada bulunmaz ve tanı koydurucudur.
Kontrastsız BT'de mediastinal teratom ön mediastende iyi sınırlı, kapsüllü, heterojen kitle olarak görülür. Patognomonik üç bileşen: (1) yağ dansitesinde alanlar (-40 ila -120 HU), (2) kalsifikasyon odakları (diş, kemik fragmanları, kıkırdak kalsifikasyonu — >100 HU), (3) yumuşak doku dansitesinde solid komponentler (30-50 HU). Yağ-sıvı seviyesi büyük kistik lezyonlarda görülebilir. Kist duvarı ince veya kalın olabilir; kalsifiye kist duvarı nadir değildir. Bu üç bileşenli görünüm anterior mediastinal kitleler arasında benzersizdir ve tanı koydurucudur.
Rapor Cumlesi
Ön mediastende yaklaşık ___ × ___ cm boyutunda, iyi sınırlı, kapsüllü kitle izlenmekte olup, yağ dansitesinde alanlar, kalsifikasyon odakları ve yumuşak doku komponentleri içermektedir — üç bileşenli görünüm matür teratom ile uyumludur.
Arteryel fazda teratomun solid komponentleri ve septaları kontrastlanma gösterir; yağ ve kistik alanlar kontrastlanmaz. İnce veya kalın kapsül kontrastlanabilir. Solid komponentlerin kontrastlanma derecesi matür doku tipine bağlıdır — fibroz doku orta, vasküler doku belirgin kontrastlanma gösterir. Rüptür kuşkusu varsa: peritümöral yağ planı kaybı, plevral/perikard efüzyon içinde yağ damlacıkları ve çevre doku inflamasyonu aranmalıdır.
Rapor Cumlesi
Arteryel fazda kitlenin solid komponentleri kontrastlanma göstermekte, yağ ve kistik alanlar kontrastlanmamaktadır; kapsül ___ kontrastlanma göstermektedir.
T1 ağırlıklı görüntülerde teratomun yağ bileşeni yüksek sinyal (parlak) gösterir. Yağ-sıvı seviyesi net olarak ayırt edilir. Diğer bileşenler değişken sinyal gösterir: proteinöz sıvı orta-yüksek, seröz sıvı düşük, solid komponentler orta sinyal. Yağ baskılama sekanslarında yağ bileşeninin sinyal kaybı göstermesi, yağ varlığını doğrular. Kanama bulguları (hiperintens alanlar) rüptür komplikasyonunu düşündürebilir.
Rapor Cumlesi
T1 ağırlıklı görüntülerde kitle içinde yüksek sinyalli yağ bileşeni izlenmekte olup, yağ-sıvı seviyesi görülmektedir; yağ baskılama sekanslarında bu bileşen sinyal kaybı göstermektedir.
T2 ağırlıklı görüntülerde teratom heterojen sinyal gösterir. Kistik/sıvı bileşenler belirgin hiperintens (parlak), yağ bileşeni orta-yüksek hiperintens, solid komponentler değişken (düşük-orta) sinyal gösterir. Kalsifikasyonlar tüm sekanslarda düşük sinyallidir (sinyal void). STIR sekansında yağ bileşeni baskılanır ve kistik/solid ayrımı daha net yapılır. T2 sekansları mediastinal yapılarla (perikard, büyük damarlar, trake, özofagus) ilişkinin değerlendirilmesinde yararlıdır.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde kitle heterojen sinyal göstermekte olup, hiperintens kistik alanlar, orta hiperintens yağ bileşeni ve değişken sinyalli solid komponentler içermektedir.
Büyük kistik teratomlarda kist içinde yağ-sıvı seviyesi izlenebilir — sebase materyal (düşük dansiteli yağ, -40 ila -100 HU) sulu faz üzerinde yüzer. Bu bulgu supin pozisyondaki hastada anterior kısmın yağ dansitesinde, posterior kısmın sıvı dansitesinde olmasıyla görülür. Yağ-sıvı seviyesi teratomun tanısal güvenilirliğini artırır. Kalsifiye duvar veya periferik kalsifikasyonlar eşlik edebilir.
Rapor Cumlesi
Kistik lezyon içinde yağ-sıvı seviyesi izlenmekte olup, anterior bölgede yağ dansitesi (-__ HU), posterior bölgede sıvı dansitesi (___ HU) mevcuttur.
Teratom rüptürü nadir (%1-3) ancak ciddi bir komplikasyondur. BT'de rüptür bulguları: (1) kist duvarı süreksizliği, (2) peritümöral yağ planı kaybı ve yumuşak doku enflamasyonu, (3) plevral veya perikard efüzyon içinde yağ dansitesinde damlacıklar (patognomonik), (4) plevral kalınlaşma, (5) mediastinal yağ dokusu enflamasyonu. Rüptür, kist içeriğinin kimyasal irritasyonuna bağlı şiddetli inflamatuar yanıt oluşturur. Akut göğüs ağrısı ve ateşle prezente olabilir.
Rapor Cumlesi
Teratomun kist duvarında süreksizlik ve çevresinde inflamatuar değişiklikler izlenmekte olup, plevral efüzyon içinde yağ dansitesinde damlacıklar mevcuttur — rüptür ile uyumlu bulgular.
Ultrasonografide (transtorasik yaklaşımla sınırlı) teratom karmaşık kistik-solid kitle olarak görülebilir. Yağ bileşeni ekojenik, kistik bileşen anekoik, solid komponentler değişken ekojenitede görülür. Kalsifikasyonlar belirgin posterior akustik gölgelenme oluşturur. Dermoid mesh (saç ve sebase materyal) ekojenik noktasal ekolar olarak görülebilir. Ultrasonografi mediastinal lezyonlarda sınırlıdır ancak aksesuar tanısal bilgi sağlayabilir.
Rapor Cumlesi
Transtorasik US'de ön mediastende karmaşık kistik-solid kitle izlenmekte olup, ekojenik yağ bileşeni ve posterior akustik gölgelenme oluşturan kalsifikasyonlar içermektedir.
Kriterler
Ağırlıklı olarak kistik, matür dokular içerir. İyi diferansiye, malignite potansiyeli yok. En sık alt tip (%80-90).
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de büyük kistik komponent, yağ-sıvı seviyesi, ince duvar. MR'da T1 yüksek sinyalli yağ. AFP ve beta-hCG normal. Cerrahi rezeksiyon küratif.
Kriterler
Ağırlıklı olarak solid, matür dokular içerir (kıkırdak, kemik, kas, fibroz doku). Kistik komponent minimaldir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de heterojen solid kitle, belirgin kalsifikasyonlar, minimal kistik alan. Seminomadan farklı olarak kalsifikasyon belirgin. Cerrahi rezeksiyon küratif.
Kriterler
İmmatür (embriyonal/fetal) doku elemanları içerir — genellikle nöroepitelyal komponent. Derecelendirme immatür doku miktarına göre (Grade 0-3). Malignite potansiyeli var.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de matür teratomdan daha heterojen, daha az belirgin yağ bileşeni, daha fazla solid komponent. AFP hafifçe yükselebilir. Kemoterapi gerekebilir.
Kriterler
Matür teratom zemininde somatik tip malignite gelişimi (en sık sarkom, karsinom, PNET). Çok nadir (%1-2). Kötü prognoz.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de hızlı büyüme, yeni gelişen heterojen solid komponent, invazif sınırlar. PET-BT'de fokal yoğun FDG tutulumu. Biyopsi gerektirir.
Ayirt Edici Ozellik
Seminoma homojen, yağ ve kalsifikasyon içermez; teratom heterojen, yağ+kalsifikasyon+yumuşak doku üçlüsü ile karakterize.
Ayirt Edici Ozellik
Timoma homojen veya lobüle solid kitle, yağ ve kalsifikasyon içermez; teratom karmaşık kistik-solid, üç bileşenli.
Ayirt Edici Ozellik
Timik kist basit kistik, yağ ve kalsifikasyon yok, ince düzgün duvar; teratom karmaşık, yağ+kalsifikasyon içerir.
Ayirt Edici Ozellik
Lenfoma homojen veya nekrotik, yağ içermez; teratom yağ bileşeni ile ayrılır. Lenfomada B semptomları eşlik edebilir.
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
specialist-referralMatür mediastinal teratom benign bir tümördür ve cerrahi rezeksiyon küratiftir. BT'deki patognomonik üç bileşenli görünüm genellikle biyopsi gerektirmeden tanı koydurur. Cerrahi planlama için kitlenin büyük damarlar, perikard ve hava yolları ile ilişkisi değerlendirilmelidir. Rüptür şüphesinde acil cerrahi gerekebilir. İmmatür elemanlar veya malign transformasyon şüphesinde biyopsi ve adjuvan tedavi planlanmalıdır.
Matür teratom benign bir lezyon olup cerrahi rezeksiyon küratiftir. Rüptür veya kompresyon semptomları gelişebilir. Malign transformasyon riski çok düşük olup genellikle cerrahi sonrası nüks görülmez.