İnfantil hepatik hemanjiom (IHH), süt çocukluğu döneminin en sık benign karaciğer tümörüdür. GLUT1 pozitif vasküler endotelyal tümördür — doğumdan sonra hızlı proliferasyon (0-12 ay) ve ardından yavaş involüsyon (1-5 yaş) fazları gösterir. Üç klinik tipi vardır: fokal (soliter, genellikle asemptomatik), multifokal (çoklu nodüller, hipotiroidizm riski) ve diffüz (tüm karaciğer tutulumu, yüksek debili kalp yetmezliği — ciddi/hayatı tehdit edici). US'de hipoekoik veya heterojen kitle, artmış vaskülarite ile Doppler'da yoğun akım izlenir. MR'da T2 hiperintens, erken periferik kontrastlanma ve progresif santripetal (dıştan içe) dolum gösterir — erişkin hemanjioma benzer ancak daha hızlı kontrast dinamiği. BT'de arteriyel fazda yoğun periferik kontrastlanma ile gecikmeli santral dolum izlenir. Büyük hemanjiomlar arteriövenöz şantlar aracılığıyla yüksek debili kalp yetmezliğine neden olabilir. Diffüz tip yoğun tip 3 deiyodinaz ekspresyonu ile konversiyon hipotiroidizmine (T4'ü inaktif rT3'e çevirir) yol açabilir. Tedavi: fokal asemptomatik — izlem; semptomatik — propranolol (birinci seçenek), kortikosteroid, embolizasyon; diffüz tip — multidisipliner yaklaşım.
Yaş Aralığı
0-1
En Sık Yaş
0.2
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
IHH, vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) tarafından yönlendirilen endotelyal hücre proliferasyonundan kaynaklanır. GLUT1 (glukoz transporter-1) pozitifliği IHH'yi diğer vasküler anomalilerden ayırır — GLUT1 plasental endotelde de eksprese edilir ve IHH'nin plasental kök hücre kökenli olabileceğini düşündürür. Proliferasyon fazında (0-12 ay) endotelyal hücreler hızla çoğalır, yeni damarlar oluşur (anjiogenez) ve tümör büyür. İnvolüsyon fazında (1-5 yaş) anjiogenez durur, endotelyal hücreler apoptoze gider ve vasküler boşluklar fibroz ve yağ dokusuyla yer değiştirir. Görüntüleme bulgularının patofizyolojik temeli: US'deki artmış vaskülarite, tümörün yoğun vasküler yapısını yansıtır — çok sayıda küçük vasküler kanal düşük impedanslı arteriyel akım gösterir. MR'daki T2 hiperintansite, vasküler boşluklardaki yavaş akımlı kanın uzun T2 relaksasyon süresinden kaynaklanır. Santripetal kontrastlanma paterni, kontrastın periferdeki besleyici arterlerden girerek yavaşça santral vasküler boşluklara dolmasını yansıtır — erişkin hemanjiomla aynı mekanizma ancak IHH'de daha hızlı (dakikalar vs saatler). Arteriövenöz şantlar nedeniyle büyük IHH'ler yüksek debili kalp yetmezliği oluşturabilir — aortadan hepatik artere yüksek akım, kalbin kompansatuar olarak debisini artırmasını gerektirir. Diffüz tipte aşırı tip 3 deiyodinaz ekspresyonu T4'ü inaktif rT3'e çevirir — serum T4 düşer, TSH yükselir (konversiyon hipotiroidizmi).
IHH'nin imza bulgusu, dinamik kontrastlı MR veya BT'de erken periferik nodüler kontrastlanma ve progresif santripetal (dıştan içe) dolum patenidir. Bu kontrastlanma dinamiği, erişkin hepatik hemanjiomla aynı fizyopatolojik mekanizmayı paylaşır ancak IHH'de daha hızlı tamamlanır. Bu patern proliferasyon fazında en belirgindir — involüsyon fazında vasküler boşlukların azalmasıyla kontrastlanma paterni değişir.
US'de IHH genellikle hipoekoik, iyi sınırlı kitle olarak izlenir. Boyut artışıyla heterojen hal alabilir — santral nekroz, kanama veya kalsifikasyon alanları görülebilir. Renkli Doppler'da belirgin vaskülarite artışı izlenir — kitle içinde ve çevresinde yoğun arteriyel ve venöz akım sinyalleri. Spektral Doppler'da düşük rezistanslı arteriyel akım (düşük RI — genellikle <0.5) ve yüksek hızlı venöz akım tespit edilir. Hepatik ven ve IVC'de genişleme izlenebilir (artmış venöz dönüş). Büyük lezyonlarda aort-hepatik arter arası artmış akım nedeniyle abdominal aort çapı celiac trunkus sonrasında azalmış olabilir (aortic steal phenomenon).
Rapor Cumlesi
Karaciğerde ___ segmentte ___ × ___ cm boyutunda hipoekoik/heterojen kitle izlenmekte olup, Doppler'da yoğun vaskülarite ve düşük rezistanslı arteriyel akım göstermektedir; bulgular infantil hepatik hemanjiom ile uyumludur.
MR'da IHH T1'de hipointens, T2'de belirgin hiperintens sinyal gösterir. T2 hiperintansite vasküler boşluklardaki yavaş akımlı kan ve endotelyal hücrelerin yüksek su içeriğini yansıtır. Dinamik kontrastlı MR'da erken arteriyel fazda periferik nodüler kontrastlanma başlar ve gecikmeli fazlarda progresif santripetal (dıştan içe) dolum gösterir — erişkin hepatik hemanjiomla aynı patern ancak daha hızlı tamamlanır (dakikalar vs saatler). Difüzyon ağırlıklı görüntüleme (DWI) T2 shine-through etkisi gösterebilir — yüksek T2 sinyal DWI'da hiperintens görünüm oluşturur ancak ADC değerleri yüksektir (gerçek difüzyon kısıtlaması yoktur).
Rapor Cumlesi
MR'da karaciğer kitlesinde T2 belirgin hiperintansite ve dinamik kontrastlı serilerde erken periferik kontrastlanma ile progresif santripetal dolum izlenmektedir; bulgular infantil hepatik hemanjiom ile uyumludur.
Kontrastlı BT'de IHH arteriyel fazda yoğun periferik nodüler kontrastlanma gösterir — periferde parlak kontrastlanan nodüller ile santral hipodans alan. Portal venöz ve gecikmeli fazlarda progresif santripetal dolum izlenir — kontrastlanma periferdenn santrale doğru ilerler. Gecikmeli fazda tüm lezyon genellikle homojen olarak kontrastlanır. Kontrastsız BT'de lezyon hipodans görünür. Kalsifikasyonlar büyük lezyonlarda (%10-20) görülebilir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı BT'de arteriyel fazda periferik nodüler kontrastlanma ve gecikmeli fazda progresif santripetal dolum izlenmektedir.
Büyük IHH'lerde arteriövenöz şantlar yoluyla oluşan yüksek debili akım, kardiyak ve vasküler değişikliklere yol açar. US'de hepatik venler ve IVC genişlemiş izlenir (artmış venöz dönüş). Abdominal aort çapı çölyak trunkus sonrasında belirgin şekilde azalabilir (aortic steal — kan akımı hepatik artere yönlendirilir). Kardiyomegali gelişebilir. Bu bulgular diffüz tipte en belirgindir ve hayatı tehdit edici yüksek debili kalp yetmezliğini gösterir.
Rapor Cumlesi
US'de hepatik venler ve IVC genişlemiş olup, abdominal aort çölyak trunkus sonrası belirgin çap azalması göstermektedir (aortic steal); bulgular yüksek debili akımla uyumludur.
T1 ağırlıklı görüntülerde IHH hipointens görünür — düşük proteinli vasküler boşluklardaki kan kısa T1 değerine sahip değildir. Büyük besleme arterleri ve drenaj venleri 'flow void' (akım boşluğu) olarak T1 ve T2'de sinyal boşluğu gösterir. Kanama varsa T1 hiperintens alanlar izlenebilir. Involüsyon fazında yağ replasmanı başladığında T1 sinyal artabilir.
Rapor Cumlesi
MR'da karaciğer kitlesinde T1 hipointens sinyal ve çevre damar yapılarında flow void izlenmektedir.
Kriterler
Soliter, iyi sınırlı kitle. En sık tip. Genellikle asemptomatik.
Ayirt Edici Ozellikler
Spontan involüsyon beklenir. Asemptomatik ise izlem yeterli. Büyük fokal lezyonlarda hepatomegali ve masif etki olabilir.
Kriterler
Çoklu nodüller (genellikle >5). Hipotiroidizm riski (tip 3 deiyodinaz). Kutanöz hemanjiomlar eşlik edebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
TSH ve serbest T4 takibi gerekli. Propranolol semptomatik olgularda etkili. İnvolüsyon genellikle tamamlanır.
Kriterler
Tüm karaciğer neredeyse tamamen tutulmuş. Masif hepatomegali. Yüksek debili kalp yetmezliği. Konversiyon hipotiroidizmi. Abdominal kompartman sendromu riski.
Ayirt Edici Ozellikler
HAYATI TEHDİT EDİCİ — multidisipliner yaklaşım gerekir. Propranolol + tiroid hormon replasmanı + embolizasyon + gerekirse karaciğer transplantasyonu. Mortalite tedavisiz %80+.
Ayirt Edici Ozellik
Hepatoblastom süt çocuğunda en sık malign hepatik tümördür. AFP belirgin yüksek (>1000 ng/mL). MR'da heterojen kontrastlanma gösterir — IHH'deki santripetal patern yoktur. Hepatoblastom T2'de değişken sinyal gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Erişkin tip hepatik hemanjiom (GLUT1 negatif) involüsyon göstermez ve stabil kalır. IHH (GLUT1 pozitif) proliferasyon ve involüsyon fazları gösterir. Kontrastlanma paterni benzerdir ancak IHH'de daha hızlıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Karaciğer metastazları süt çocuğunda nöroblastom (stage 4S) kökenli olabilir. US'de çoklu hipoekoik veya hiperekojen nodüller izlenir. İdrar katekolaminleri yüksektir. IHH santripetal kontrastlanma gösterirken metastaz periferik rim veya heterojen kontrastlanma gösterir.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthIHH yönetimi tipe ve semptom şiddetine bağlıdır. Fokal asemptomatik: US ile 3-6 ayda bir izlem, involüsyon beklenir. Semptomatik (hepatomegali, kalp yetmezliği belirtileri): propranolol birinci seçenek tedavidir (oral, 1-3 mg/kg/gün) — VEGF inhibisyonu ve vazokonstrüksiyon ile tümör küçülmesini sağlar. Propranolole yanıt vermeyenlerde kortikosteroid veya vincristine düşünülür. Büyük lezyonlarda hepatik arter embolizasyonu uygulanabilir. Diffüz tipte konversiyon hipotiroidizmi için yüksek doz tiroid hormon replasmanı (normal dozlardan 5-10 kat fazla) gerekebilir. Diffüz tipte karaciğer transplantasyonu son çare olabilir. Biyopsi genellikle gerekli değildir — görüntüleme karakteristik bulgular sağlar. Ancak hepatoblastom ekarte edilemezse AFP ve biyopsi düşünülmelidir. İnvolüsyon tamamlandığında (genellikle 3-5 yaş) lezyon küçülür, kalsifiye olabilir ve rezidüel fibroz/yağlı doku kalır.
Yenidoğanların en sık karaciğer tümörüdür ve büyük çoğunluğu benigndir. Ancak büyük lezyonlarda hayatı tehdit eden komplikasyonlar gelişebilir: yüksek debili kalp yetmezliği (AV shunting), Kasabach-Merritt sendromu, abdominal kompartman sendromu. Diffüz tipte hipotiroidizm taranmalıdır (TSH). GLUT1 pozitifliği infantil hemanjiomları konjenital hemanjiomlardan (RICH/NICH) ayırır. Propranolol tedavide devrim yaratmıştır. AFP takibi hepatoblastom ekartasyonu için önemlidir. Çoğu olgu spontan involüsyon gösterir ve cerrahi gerektirmez.