Mezenterik lenfoma, mezenter lenf nodlarını veya mezenter dokusunu tutan lenfoproliferatif bir hastalıktır ve hem Hodgkin hem de non-Hodgkin lenfoma (NHL) formlarını kapsar. Mezenter, abdominal lenfomanın en sık tutulum bölgelerinden biridir; NHL'nin %50'sinden fazlasında mezenterik lenf nodu tutulumu mevcuttur. Agresif NHL alt tipleri (diffüz büyük B-hücreli lenfoma, Burkitt) daha sık ve daha büyük mezenterik kitle oluşturur. BT'de en karakteristik bulgu 'sandwich sign' (sandviç bulgusu) olup, büyümüş lenf nodlarının mezenterik damarları çevrelemesidir. Büyük konglome lenf nodu kitleleri 'mantle clock pattern' (pelerinsi dağılım) gösterebilir. Tedavi kemoterapi ± radyoterapi ile yapılır ve mezenterik lenf nodu tutulumu Ann Arbor evreleme sisteminde prognostik öneme sahiptir.
Yaş Aralığı
30-75
En Sık Yaş
55
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Mezenterik lenfoma, lenfositlerin monoklonal proliferasyonundan kaynaklanır ve mezenter lenf nodları bu klonal ekspansiyonun yerleşim alanlarından biridir. NHL'de malign lenfositler lenf nodu mimarisini bozarak progressive büyümeye ve nodal konglomerasyona yol açar. Tümör hücrelerinin homojen sellüler yapısı, BT'de homojen yumuşak doku dansitesinin ve homojen kontrastlanmanın temelini oluşturur — nekroz genellikle tedavi öncesinde görülmez çünkü lenfoma hücreleri iyi vaskülarize stroma içinde büyür. Büyümüş lenf nodları mezenterik damarları (SMA, SMV dalları) çevreleyerek ancak invaze etmeden 'sandviç bulgusu' oluşturur — lenfoma damar duvarına invazyon yerine perisvasküler büyüme gösterir. Bu, karsinomatöz metastazların damar invazyonu ve trombozu paterninden farklıdır. PET-BT'de FDG tutulumu, lenfoma hücrelerinin artmış glikolizine (Warburg etkisi) bağlıdır ve özellikle agresif alt tiplerde çok yüksektir. Tedavi sonrası mezenterik lenf nodlarının küçülmesi, tedavi yanıtının en önemli göstergelerinden biridir.
Büyümüş mezenterik lenf nodlarının SMA ve SMV dallarını çevreleyerek, damarların lenf nodu kitlesi arasında 'sandviç' benzeri görünüm oluşturması. Damarlar patent kalır ve tromboze olmaz. Bu bulgu mezenterik lenfoma için oldukça spesifiktir ve lenfomanın perisvasküler büyüme paternini yansıtır.
Portal venöz fazda büyümüş mezenterik lenf nodları, SMA ve SMV dallarını çevreleyerek karakteristik 'sandviç bulgusu' oluşturur. Lenf nodları homojen yumuşak doku dansitesinde ve homojen orta derecede kontrastlanma gösterir. Damarlar patent kalır ve tromboze olmaz — bu, lenfomanın perisvasküler büyüme paternini yansıtır. Sandviç bulgusu mezenterik lenfoma için oldukça spesifiktir.
Rapor Cumlesi
Mezenter kökünde SMA/SMV dallarını çevreleyen, sandviç konfigürasyonunda, homojen kontrastlanan, konglome lenfadenopati izlenmektedir; mezenterik lenfoma ile uyumludur.
Multipl büyümüş (>1.5 cm kısa aks) mezenterik lenf nodları, homojen yumuşak doku dansitesinde ve homojen orta derecede kontrastlanma gösterir. Nekroz genellikle tedavi öncesinde yoktur. Konglome kitleler 'bulky disease' (>10 cm) düzeyine ulaşabilir. Retroperitoneal, pelvik ve paraaortik lenf nodları da sıklıkla eşlik eder.
Rapor Cumlesi
Mezenter kökü ve jejunal/ileal mezenterde multipl büyümüş, homojen kontrastlanan, konglome lenf nodları izlenmektedir; lenfoma ile uyumlu lenfadenopati mevcuttur.
PET-BT'de mezenterik lenf nodları yoğun FDG tutulumu gösterir. Agresif NHL alt tiplerinde SUVmax genellikle >10'dur. PET-BT, Ann Arbor evrelemesinde, tedavi yanıtı değerlendirmesinde (Deauville skoru) ve rezidüel hastalık/nüks tespitinde altın standart görüntüleme yöntemidir. Mezenterik tutulumun PET-BT ile gösterilmesi, tedavi planlamasında kritik öneme sahiptir.
Rapor Cumlesi
Mezenterik lenf nodlarında yoğun FDG tutulumu izlenmektedir (SUVmax: ...); lenfoma ile uyumlu metabolik aktivite mevcuttur.
DWI'da mezenterik lenf nodları belirgin difüzyon kısıtlaması gösterir ve ADC değerleri düşüktür (<0.7 × 10⁻³ mm²/s). Bu bulgu, lenfomanın yüksek sellülaritesini yansıtır. DWI, özellikle BT kontrendike (böbrek yetmezliği, kontrast alerjisi) hastalarda ve çocuklarda radyasyon-free evreleme aracı olarak değerlidir.
Rapor Cumlesi
Mezenterik lenf nodları DWI'da belirgin difüzyon kısıtlaması göstermektedir (ADC: ... × 10⁻³ mm²/s); yüksek sellülarite ile uyumlu bu bulgu lenfoma ile uyumludur.
US'ta mezenter içinde multipl hipoekoik, yuvarlak, hilum kaybı gösteren büyümüş lenf nodları. Konglome kitleler abdomende hipoekoik kitle olarak izlenir. Doppler ile hiler vaskülarite yerine periferik veya mikst vaskülarite paterni görülür — malign morfoloji bulgusu. Posterior akustik amplifikasyon görülebilir.
Rapor Cumlesi
Mezenter içinde multipl hipoekoik, yuvarlak, hilum kaybı gösteren büyümüş lenf nodları izlenmektedir; lenfomatöz lenfadenopati ile uyumludur.
Kontrastsız BT'de mezenter içinde multipl büyümüş, yumuşak doku dansitesinde (30-50 HU), homojen lenf nodları. Kalsifikasyon tedavi öncesinde çok nadirdir — tedavi sonrası kalsifikasyon görülebilir. Nekroz ve kistik dejenerasyon genellikle yoktur (büyük Burkitt kitlelerinde nadir görülebilir).
Rapor Cumlesi
Kontrastsız BT'de mezenter içinde multipl büyümüş, homojen yumuşak doku dansitesinde lenf nodları izlenmektedir; kalsifikasyon veya nekroz yoktur.
Kriterler
En sık agresif NHL alt tipi. Hızlı büyüyen, büyük mezenterik kitleler oluşturur. Yoğun FDG tutulumu (SUVmax >10). Kemoterapi (R-CHOP) ile iyi yanıt alınır. Tedavi yanıtı PET-BT (Deauville) ile değerlendirilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Büyük konglome kitle, belirgin sandviç bulgusu, homojen kontrastlanma, tedavi öncesi nekroz nadir.
Kriterler
İndolent NHL alt tipi. Yavaş büyüyen, multipl küçük-orta boy lenf nodları. Mezenterik tutulum sık. FDG tutulumu değişken (SUVmax 3-15). Watch-and-wait veya rituximab bazlı tedavi.
Ayirt Edici Ozellikler
Multipl küçük-orta boy nodlar, DLBCL'ye göre daha küçük kitleler, yavaş progresyon, transformasyon riski.
Kriterler
Çok agresif NHL alt tipi. Çok hızlı büyüyen (doubling time 24-48 saat) büyük mezenterik kitleler. Çocuklarda sık. Nekroz görülebilir. Yoğun kemoterapi gerektirir.
Ayirt Edici Ozellikler
Çok büyük kitle, hızlı büyüme, nekroz alanları olabilir, çocuklarda ileosekal bölge tercihli, çok yoğun FDG tutulumu.
Ayirt Edici Ozellik
Karsinomatöz mezenterik metastaz damar invazyonu/oklüzyonu yapabilir, heterodense nodüler implantlar gösterir ve primer tümör öyküsü vardır; lenfoma homojendır, damar oklüzyonu yapmaz ve sandviç bulgusu gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
TB lenfadeniti santral nekroz (rim kontrastlanma) gösterir ve kalsifikasyon içerebilir; lenfoma homojen kontrastlanır ve nekroz/kalsifikasyon genellikle yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
Sklerozan mezenterit bulanık mezenterik yağ dansitesi (misty mesentery) ve yağ halka bulgusu gösterir; lenfoma diskret büyümüş lenf nodları ve sandviç bulgusu gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Desmoid tümör tek, solid, T2 heterojen kitledir ve kontrastlanma heterojendir; lenfoma multipl lenf nodları şeklinde prezente olur ve T2'de daha homojen sinyal gösterir.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
GerekliTakip
3-monthMezenterik lenfoma acil hematolojik değerlendirme ve biyopsi gerektiren bir durumdur. Tanısal biyopsi histolojik alt tip belirlenmesi için gereklidir — BT-kılavuzlu perkütan kor biyopsi veya laparoskopik biyopsi tercih edilir. Tedavi lenfoma alt tipine göre kemoterapi ± radyoterapi ile yapılır. Ann Arbor evreleme ve PET-BT (Deauville skoru) tedavi planlaması ve yanıt değerlendirmesinde kullanılır. Tedavi sonrası 3-6 ayda bir BT veya PET-BT ile takip önerilir.
Mezenterik lenfoma genellikle ileri evre NHL'yi gösterir. PET-BT evreleme ve tedavi yanıtında en değerli modalitedir. Eksizyonel biyopsi subtiplendirme için gereklidir. Kemoterapiye genellikle iyi yanıt verir.