Thornwaldt kisti (Tornwaldt kisti), nazofarenks posterior duvar midline'ında yerleşen konjenital benign kistik lezyondur. Embriyolojik olarak notokord kalıntısından (bursa pharyngealis) köken alır — primitif notokordun nazofarenks mukozası ile yapışık kalan ve regrese olmayan distal ucundan gelişir. Prevalans otopsi serilerinde %3-7 olarak bildirilmiştir. Genellikle 15-40 yaş arasında insidental olarak saptanır ve büyük çoğunluğu asemptomatiktir. Semptomatik vakalarda nazal obstrüksiyon, posterior nasal drip, halitoz ve nazal konuşma görülebilir. BT'de nazofarenks posterior midline'da düzgün sınırlı hipodens kistik lezyon olarak izlenir. MR'da proteinöz/müsinöz içerik nedeniyle T1'de hiperintens sinyal göstermesi tanısal ipucudur. Kontrastlanma olmaması maligniteyi dışlar. Nazofarenks karsinomundun ayrımı kritik öneme sahiptir — solid komponent yokluğu, kontrastlanma yokluğu, midline lokasyon ve kemik erozyonu olmaması benigniteyi destekler.
Yaş Aralığı
15-70
En Sık Yaş
40
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Thornwaldt kisti, embriyolojik gelişim sırasında primitif notokordun kranial ucunun nazofarenks mukozası ile yapışık kalmasından kaynaklanır. Normal gelişimde notokordun distal ucu (bursa pharyngealis) tamamen regrese olur. Regresyon başarısız olduğunda, notokord kalıntısı etrafında epitel ile kaplı bir kist oluşur. Kist lümeni solunum epiteli veya skuamöz epitel ile döşelidir ve proteinöz/müsinöz sıvı içerir. Bu proteinöz içerik, MR'da T1 kısalmasına (T1 hiperintensite) neden olur — proteinlerin paramanyetik etkisi su moleküllerinin T1 relaksasyonunu hızlandırır. Kist duvarı ince ve vasküler olmadığından kontrastlanma göstermez — bu özellik solid neoplazmlardan net ayrımı sağlar. Enfekte Thornwaldt kistinde duvar inflamasyonuna bağlı hafif rim kontrastlanması görülebilir ancak solid komponent oluşmaz. Kistin midline lokasyonu notokordun midline gelişimsel yolağını yansıtır — paramedian kist Thornwaldt tanısını sorgulatır.
Nazofarenks posterior midline'ında T1 hiperintens, T2 hiperintens, kontrastlanmayan düzgün sınırlı kistik lezyon Thornwaldt kistinin imza bulgusudur. T1 hiperintensitesi proteinöz kist içeriğinin su moleküllerinin T1 relaksasyonunu kısaltmasından kaynaklanır. Bu üçlü kombinasyon (midline + T1 hiperintens + kontrastlanma yok) Thornwaldt kistini yüksek güvenilirlikle tanılar.
Nazofarenks posterior midline'da T1A'da hiperintens sinyal gösteren düzgün sınırlı kistik lezyon. Proteinöz veya müsinöz kist içeriği nedeniyle T1 hiperintens görünür. Bu özellik basit kistlerden (T1 hipointens) ayırt edici en önemli bulgudur. Boyut genellikle 5-10 mm, nadiren 20 mm'yi aşar.
Rapor Cumlesi
Nazofarenks posterior midline'da ___ mm çapında, T1A'da hiperintens sinyal gösteren düzgün sınırlı kistik lezyon izlenmekte olup proteinöz içerikli Thornwaldt kisti ile uyumludur.
T2A'da hiperintens sinyal — kist sıvı içeriği ile uyumlu. Çoğu Thornwaldt kisti T2'de parlak görünür. Ancak yüksek protein konsantrasyonu veya eski kan ürünleri içeren kistlerde T2 sinyali değişken olabilir (izointens hatta hipointens). T1 hiperintens + T2 hiperintens kombinasyonu proteinöz kist için karakteristiktir.
Rapor Cumlesi
Lezyon T2A'da hiperintens sinyal göstermekte olup kistik/sıvı içerik ile uyumludur.
Kontrastlı MR'da kontrastlanma yok — kistin avasküler duvarı ve solid komponent yokluğu nedeniyle gadolinyum tutulumu izlenmez. Bu bulgu maligniteyi güvenilir şekilde dışlar. İnce rim kontrastlanması enfeksiyon/inflamasyon lehine olabilir ancak solid nodüler kontrastlanma asla görülmemelidir.
Rapor Cumlesi
Lezyon kontrastlı serilerde kontrastlanma göstermemekte olup solid komponent yokluğu ile benign kistik lezyon (Thornwaldt kisti) lehine yorumlanmıştır.
Nazofarenks posterior midline'da düzgün sınırlı hipodens kistik lezyon (0-20 HU). Kist sıvı dansitesindedir, duvarı ince ve düzgündür. Kalsifikasyon, kemik erozyonu ve çevre doku infiltrasyonu yoktur. BT'de midline lokasyon ve kistik yapı Thornwaldt kisti tanısını düşündürür ancak MR ile doğrulama önerilir.
Rapor Cumlesi
Nazofarenks posterior midline'da ___ mm çapında, düzgün sınırlı hipodens kistik lezyon (__ HU) izlenmekte olup Thornwaldt kisti ile uyumludur; kontrastlanma ve kemik erozyonu saptanmamıştır.
DWI'da difüzyon kısıtlaması yok — kist sıvısında su molekülleri serbestçe hareket eder. Bu bulgu malign solid lezyonlardan (NPC, lenfoma) ayrımda destekleyici bulgudur. ADC değeri yüksektir (>2.0 × 10⁻³ mm²/s). Enfekte kist ise viskoz pürülan içerik nedeniyle difüzyon kısıtlaması gösterebilir — apse ile benzer patern.
Rapor Cumlesi
Lezyon DWI'da difüzyon kısıtlaması göstermemekte olup benign kistik lezyon ile uyumludur.
Kriterler
İnsidental saptanan, küçük boyutlu (<10 mm), semptom vermeyen kist. En sık karşılaşılan form.
Ayirt Edici Ozellikler
Tedavi gerektirmez, takip de zorunlu değildir. Radyolojik raporda belirtilerek biyopsiden kaçınılması sağlanır.
Kriterler
Nazal obstrüksiyon, posterior nasal drip, halitoz veya kronik nazofarenjit semptomları veren kist. Genellikle >10 mm.
Ayirt Edici Ozellikler
Endoskopik marsuplyalizasyon ile tedavi. MR bulguları asemptomatik formla aynı — boyut farkı ve semptom varlığı tanıyı belirler.
Kriterler
Kist enfeksiyonu — ateş, ağrı, nazofarenks şişliği. Nadir komplikasyon.
Ayirt Edici Ozellikler
MR'da ince rim kontrastlanması görülebilir (duvar inflamasyonu), DWI'da viskoz pürülan içerik nedeniyle difüzyon kısıtlaması olabilir. Antibiyotik + gerekirse drenaj.
Ayirt Edici Ozellik
NPC solid kitle, kontrastlanır, infiltratif, kemik erozyonu; Thornwaldt kist, kontrastlanmaz, midline, kemik erozyonu yok
Ayirt Edici Ozellik
Adenoid hipertrofi diffüz doku kalınlaşması, solid, kontrastlanan; Thornwaldt fokal kistik lezyon, kontrastlanmaz
Ayirt Edici Ozellik
Lenfoma solid kitle, belirgin DWI kısıtlaması, kontrastlanır; Thornwaldt kistik, DWI kısıtlaması yok, kontrastlanmaz
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upThornwaldt kisti benign konjenital lezyondur, asemptomatik kistler tedavi veya takip gerektirmez. Tanı MR bulguları ile konulur (T1 hiperintens, kontrastlanmayan midline kist) — biyopsi gerekli değildir. Radyolojik raporda tanımlanarak gereksiz biyopsiden kaçınılması en önemli klinik katkıdır. Semptomatik kistler (%5-10) endoskopik marsuplyalizasyon ile tedavi edilir — düşük nüks oranı.
Thornwaldt kisti benign bir konjenital lezyondur ve tedavi gerektirmez. Asemptomatik insidental kistler takip dışında müdahale gerektirmez. Semptomatik kistler (nazofarengeal obstrüksiyon, kronik nazofarenjit) nadirdir ve endoskopik marsuplyalizasyon ile tedavi edilir. En önemli klinik önemi nazofarenks Ca'dan ayrımıdır.