Siderotik nodül, karaciğer parankiminde demir (hemosiderin) birikimi içeren nodüler lezyondur. Sirotik karaciğerde rejeneratif nodüller ve displastik nodüller demir biriktirebilir. Portal hipertansiyon ve kronik karaciğer hastalığı zemininde retiküloendotelyal sistem (Kupffer hücreleri) aracılığıyla demir tutulur. Dalaktaki Gamna-Gandy cisimciklerine analog hepatik formdur. MR'da T2A ve özellikle GRE sekanslarda belirgin hipointens sinyal gösterir.
Yaş Aralığı
40-75
En Sık Yaş
55
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Sık
Sirotik karaciğerde portal hipertansiyon nedeniyle hepatik kan akımı bozulur. Rejeneratif nodüllerde korunan portal vaskülarizasyon ve Kupffer hücreleri (retiküloendotelyal sistem), kandan demir (hemosiderin) partiküllerini fagositoz yoluyla biriktirmeye devam eder. Demir birikimi özellikle portal kan akımı korunan nodüllerde belirgindir — bu nedenle siderotik nodüller tipik olarak LGDN veya rejeneratif nodül zemininde görülür. HGDN ve HCC'de ise portal trakt yapısı kaybedilir ve Kupffer hücre fonksiyonu azalır → demir tutulmaz → 'iron-sparing' fenomeni oluşur. Demir, süperparamanyetik özellik gösterir ve T2/T2* relaksasyonu dramatik şekilde kısaltır.
GRE sekanslarda T2A'dan çok daha belirgin hipointensite ve blooming (nodülün gerçek boyutundan büyük hipointens alan). Demir partiküllerinin süperparamanyetik etkisi lokal manyetik alan homojenitesini bozarak T2* relaksasyonunu dramatik şekilde kısaltır. Bu bulgu siderotik nodülün patognomonik MR imzasıdır.
T2A sekanslarda belirgin hipointens sinyal. Demir birikiminin T2 relaksasyon süresini kısaltması nedeniyle oluşur.
Rapor Cumlesi
Sirotik karaciğerde T2A sekanslarda belirgin hipointens sinyal gösteren multipl nodüller izlenmekte olup siderotik nodüllerle uyumludur.
GRE (T2*) sekanslarda T2A'dan çok daha belirgin sinyal kaybı ve blooming artefaktı. Demir saptamada en duyarlı sekans.
Rapor Cumlesi
GRE (T2*) sekanslarda nodüllerin boyutlarının abartılı olarak hipointens görünmesi (blooming artefaktı) demir birikimini doğrulamaktadır.
T1A'da izointens veya hafif hiperintens sinyal. Demir paramanyetik etkiyle T1 kısalmasına da neden olabilir.
Rapor Cumlesi
Nodüller T1A sekanslarda izointens/hafif hiperintens sinyal göstermektedir.
Kontrastlı MR'da arteriyel fazda kontrastlanma göstermez. Benign demir birikimi neoanjiyogenez içermez.
Rapor Cumlesi
Siderotik nodüllerde kontrastlı serilerde anlamlı kontrastlanma izlenmemektedir.
Kontrastsız BT'de karaciğer parankiminden hafif hiperdens görünebilir. Ancak BT demir saptamada MR'dan çok daha az duyarlıdır.
Rapor Cumlesi
Kontrastsız BT'de karaciğer parankiminden hafif hiperdens küçük nodüller izlenmektedir; demir birikimi açısından MR ile değerlendirme önerilir.
Gadoksetik asit MR'da hepatobilier fazda değişken tutulum — demir birikimi sinyal değerlendirmesini zorlaştırır. Genellikle izointens veya yorumlanamaz.
Rapor Cumlesi
Siderotik nodüllerde hepatobilier faz değerlendirmesi demir birikiminin susceptibility etkisi nedeniyle sınırlıdır.
Kriterler
Rejeneratif nodül zemininde demir birikimi. En sık görülen tip. Malignite potansiyeli çok düşüktür.
Ayirt Edici Ozellikler
Genellikle <10 mm, multipl ve homojen hipointens. Boyut ve sinyal karakteristiği zaman içinde stabil kalır.
Kriterler
Displastik nodülde demir birikimi. Portal vaskülarizasyon korunmuş, Kupffer hücreleri aktif.
Ayirt Edici Ozellikler
LGDN özellikleri + T2/GRE hipointensite. Takipte 'iron-sparing' odak gelişmesi hepatokarsinogenez progresyonunu gösterir.
Kriterler
Herediter hemokromatoz veya transfüzyonel siderozda tüm karaciğerde diffüz demir birikimi. Fokal nodüler formdan farklı olarak diffüzdür.
Ayirt Edici Ozellikler
Tüm karaciğer T2/GRE'de homojen hipointens. Pankreas tutulumu eşlik edebilir (hemokromatoz). Dalak tutulumu transfüzyonel sideroz lehinedir (hemokromatozda dalak korunur).
Ayirt Edici Ozellik
Rejeneratif nodül demir içermediğinde T2'de izointens veya hafif hipointens olabilir ancak GRE'de belirgin blooming göstermez. Siderotik nodülde GRE hipointensitesi çok daha belirgindir (susceptibility etkisi).
Ayirt Edici Ozellik
HCC genellikle 'iron-sparing' dir — siderotik çevre parankimde/nodüllerde T2 hipointens iken HCC odağı demir tutmaz ve T2'de göreceli hiperintens görünür. HCC arteriyel kontrastlanma ve washout gösterir; siderotik nodülde kontrastlanma yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
Kalsifiye granülom BT'de punktat kalsifikasyon gösterir — MR'da T1/T2'de hipointenstir ancak GRE'de siderotik nodül kadar belirgin blooming göstermez. BT kalsifikasyonu saptamada MR'dan üstündür; MR demir saptamada BT'den üstündür.
Ayirt Edici Ozellik
Peliozis hepatis kan dolu sinüzoidal dilatasyon içerir ve T2'de hiperintenstir (hemosiderin değil, taze kan/lakünler). Hemoraji içeriyorsa T1'de hiperintens olabilir. Kontrastlanma gösterir. Siderotik nodülde T2 hipointensitesi ve kontrastlanma yokluğu ayırt edicidir.
Aciliyet
surveillanceYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
12-monthSiderotik nodüller benigndir ve tek başına tedavi gerektirmez. Ancak sirotik karaciğerde hepatokarsinogenez riski nedeniyle yıllık MR izlemi önerilir. İzlemde 'iron-sparing' odak gelişmesi (siderotik nodül içinde demir tutmayan alan) HCC'ye dönüşümün erken işaretidir ve kısa aralıklı izlem/biyopsi gerektirir. Altta yatan neden (hemokromatoz, transfüzyonel siderozis) araştırılmalı ve tedavi edilmelidir.
Benign bir lezyondur ve tedavi gerektirmez. Ancak sirotik karaciğerde bulunduğu için düzenli HCC taraması kapsamında takip edilmelidir. Siderotik nodüllerin demir içeriğini kaybetmesi (T2 sinyal artışı) displastik transformasyon açısından uyarıcıdır.