Temporal kemik metastazı, vücuttaki primer bir malignitenin temporal kemiğe hematojen yayılımıdır. En sık primer kaynaklar meme (%38), akciğer (%12), böbrek (%12), prostat (%7) ve melanom (%5) kanserleridir. Temporal kemik metastazları tüm temporal kemik malignitelerinin %4-7'sini oluşturur ancak otopsi serilerinde kanser hastalarının %20-22'sinde temporal kemik tutulumu saptanır — çoğu klinik olarak sessizdir. En sık tutulum bölgeleri petröz apeks (hematojen yayılım için zengin kemik iliği) ve mastoid sürecidir. Fasial sinir paralizisi temporal kemik metastazının ilk semptomu olabilir ve %30-40 olguda görülür — ileri evre hastalık göstergesidir. İşitme kaybı (iletim veya sensorinöral), otore, vertigo ve kranial sinir felçleri diğer klinik bulgulardır. Tanı genellikle bilinen primer malignite öyküsü ile BT ve MR bulgularının birleştirilmesiyle konulur.
Yaş Aralığı
40-80
En Sık Yaş
60
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Temporal kemik metastazları üç yoldan oluşur: (1) Hematojen yayılım — en sık mekanizma, petröz apeks ve mastoid kemik iliğindeki zengin vasküler ağ (Batson venöz pleksusu) tümör hücrelerinin yerleşmesine olanak tanır; (2) Direkt uzanım — nazofarenks, parotis veya kafa tabanı tümörlerinden komşuluk yoluyla; (3) Leptomeningeal yayılım — BOS yolları ile internal akustik kanal ve iç kulağa ulaşır. Hematojen yayılımda tümör hücreleri kemik iliğine yerleşir ve osteoklast aktivasyonu (RANKL yolağı) ile litik kemik destrüksiyonu başlatır — BT'de düzensiz sınırlı litik lezyon olarak görülür. Prostat ve meme metastazlarında osteoblastik (sklerotik) komponent de görülebilir. MR'da tümör infiltrasyonu normal yağlı kemik iliğinin T1 hiperintens sinyalini kaybettirir (T1 hipointensite) ve T2'de değişken sinyal gösterir — bu kemik iliği replasmanı metastazın en hassas MR bulgusudur. Fasial sinir tutulumu perineural invazyon ve/veya Fallopian kanal kemik destrüksiyonu ile olur.
Bilinen primer malignite öyküsü olan hastada temporal kemikte düzensiz sınırlı destrüktif litik lezyon ve fasial sinir paralizisi triadı — temporal kemik metastazı için neredeyse diagnostiktir. Bu triad klinik ve görüntüleme bulgularının birleştirilmesiyle tanıya ulaşılmasını sağlar.
Düzensiz sınırlı destrüktif litik kemik lezyonu. Kortikal kırık ve trabeküler kemik destrüksiyonu belirgin. Çevre reaktif skleroz minimal veya yok. Yumuşak doku komponenti kemik defektinden taşabilir.
Rapor Cumlesi
Temporal kemikte ___ x ___ mm boyutunda, düzensiz sınırlı destrüktif litik lezyon izlenmekte olup metastatik hastalık ile uyumludur; bilinen primer malignite öyküsü ile klinik korelasyon önerilmektedir.
T1 ağırlıklı görüntülerde normal yağlı kemik iliğinin hiperintens sinyalinin kaybı — tümör infiltrasyonu nedeniyle hipointens sinyal. Bu kemik iliği replasmanı metastazın en hassas MR bulgusudur ve BT'den önce saptanabilir.
Rapor Cumlesi
T1 ağırlıklı görüntülerde temporal kemik iliğinde normal yağlı ilik sinyalinin kaybı ve hipointens infiltrasyon izlenmekte olup kemik iliği metastazı ile uyumludur.
Kontrastlı T1'de fasial sinirin intratemporal segmentlerinde patolojik kontrastlanma ve/veya nodüler kalınlaşma. Fallopian kanal kemik destrüksiyonu eşlik edebilir. Perineural tümör yayılımını gösterir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı serilerde fasial sinirin ___ segmentinde patolojik kontrastlanma izlenmekte olup perineural tümör yayılımı düşündürmektedir.
Fallopian (fasial sinir) kanalında kemik erozyonu — kortikal kanal duvarının destrüksiyonu. Fasial sinir paralizisinin yapısal nedenini gösterir. Cerrahi planlama için kritik bulgudur.
Rapor Cumlesi
Fallopian kanalda ___ segmentte kemik erozyonu izlenmekte olup metastatik tümör invazyonu düşündürmektedir; fasial sinir paralizisi ile klinik korelasyon önerilmektedir.
DWI'da difüzyon kısıtlaması — yoğun tümör selülaritesini yansıtır. ADC değerleri düşüktür. Kolesteatom gibi difüzyon kısıtlaması gösteren diğer temporal kemik lezyonlarından klinik bağlamda ayrılır.
Rapor Cumlesi
DWI'da lezyonda difüzyon kısıtlaması izlenmekte olup (ADC: ___ x 10-3 mm2/s) yoğun tümör selülaritesi ile uyumludur.
Kriterler
Kan yoluyla yayılım. En sık mekanizma. Petröz apeks ve mastoid tutulumu tipik.
Ayirt Edici Ozellikler
Multipl kemik metastazlarının eşlik etmesi sık. İzole temporal kemik metastazı nadir. Meme ve prostat en sık primer kaynaklar.
Kriterler
Komşu yapılardan direkt invazyon. Nazofarenks, parotis, dış kulak yolu SCC.
Ayirt Edici Ozellikler
Lezyon komşu yapıdan devamlılık gösterir. Primer tümör genellikle tanımlanabilir. Periosteal reaksiyon ve peritümöral ödem belirgin olabilir.
Kriterler
BOS yolları ile yayılım. İnternal akustik kanal ve iç kulak tutulumu. Nadir mekanizma.
Ayirt Edici Ozellikler
İnternal akustik kanal kontrastlanması. Koklear ve vestibüler sinir tutulumu. Sensorinöral işitme kaybı ön planda. Primer genellikle beyin tümörü veya lösemi/lenfoma.
Ayirt Edici Ozellik
LCH keskin sınırlı 'punched-out' litik lezyon gösterir — sklerotik rim yok; metastaz daha düzensiz sınırlıdır. LCH çocuklarda, metastaz ileri yaş erişkinlerde görülür.
Ayirt Edici Ozellik
Bell paralizisinde BT normaldir ve kemik destrüksiyonu yoktur; MR'da fasial sinir kontrastlanması lineer ve düzgündür. Metastazda kemik destrüksiyonu ve nodüler sinir kalınlaşması bulunur.
Ayirt Edici Ozellik
Fibröz displazi ekspansil ground-glass dansite lezyondur — intakt korteks; metastaz destrüktif litik lezyondur — kortikal kırık. Yaş grubu farklıdır — FD gençlerde, metastaz yaşlılarda.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthTemporal kemik metastazı ileri evre sistemik hastalık göstergesidir ve prognoz genellikle kötüdür (medyan sağkalım 6-18 ay). Biyopsi genellikle gereksizdir — bilinen primer malignite ve karakteristik görüntüleme bulguları tanı koydurur. Tedavi palyatiftir: radyoterapi ağrı kontrolü ve tümör küçültme, cerrahi sınırlı olgularda. Fasial sinir paralizisi radyoterapiye iyi yanıt verebilir. Tüm vücut evreleme (PET-BT) ile diğer metastaz bölgeleri taranmalıdır.
Temporal kemik metastazı ileri evre sistemik hastalığın göstergesidir. Fasial sinir paralizisi hayat kalitesini ciddi etkiler. Radyoterapi palyatif tedavide ilk seçenektir. Cerrahi sınırlı olgularda düşünülebilir.