Adenomatoid tümör, paratestiküler bölgenin en sık görülen benign tümörüdür ve tüm paratestiküler neoplazilerin yaklaşık %30'unu oluşturur. Mezotelden (tunika vaginalis, tunika albuginea, epididim) köken alır. En sık epididim kuyruğunda (cauda) veya tunika albuginea üzerinde yerleşir. 20-50 yaş arası erkeklerde görülür. Ultrasonografide genellikle iyi sınırlı, homojen, hipoekoik veya izoekoik solid nodül olarak görülür — genellikle 2-5 cm çapındadır. Tipik olarak ağrısız, palpabl kitle şeklinde prezente olur. Malignite potansiyeli YOKTUR ve tedavi konservatif olabilir; tanı şüphesinde eksizyon yapılır. Bilateral veya intratestiküler yerleşim çok nadirdir. BT'de iyi sınırlı, hafif kontrastlanan paratestiküler kitle olarak görülür. MR'da T2'de değişken sinyal gösterir. Ayırıcı tanıda epididimitis, spermatosel, epidermal inklüzyon kisti ve leiomyom yer alır.
Yaş Aralığı
20-60
En Sık Yaş
35
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Adenomatoid tümör, mezotelyum kökenli benign neoplazidır. Histolojik olarak epitelioid (adenoid), angiomatoid, solid ve kistik paternler gösterebilir. Tümör hücreleri mezoteliyal belirteçleri (kalretinin, WT1, CK5/6, D2-40) eksprese eder — bu, mezoteliyal kökeni kanıtlar. Büyüme paterni yavaş ve ekspansiftir; kapsüllü veya yarı kapsüllü olup çevre dokuya invazyon göstermez. Ultrasonografideki hipoekoik/izoekoik görünüm, tümörün düzgün doku kompozisyonunu (epitelioid hücreler + fibroz stroma) yansıtır — yoğun stroma ekojenik, gevşek stroma ve kistik boşluklar hipoekoik komponent oluşturur. İyi sınırlı kapsül, tümörün baskılayıcı (pushing) büyüme paternini yansıtır — agresif invazif büyüme yoktur. MR'daki değişken T2 sinyali, histolojik varyantlara (epitelioid vs solid vs kistik) bağlıdır — kistik komponent artışı T2 hiperintensitesini artırır.
Paratestiküler bölgede (epididim/tunika albuginea) iyi sınırlı, hipoekoik/izoekoik, solid, avasküler nodül + normal testis parankimi = adenomatoid tümör. Ekstratestiküler yerleşim + düşük vaskülarite benign natürü güçlü şekilde destekler.
B-mod ultrasonografide adenomatoid tümör paratestiküler bölgede (en sık epididim kuyruğu veya tunika albuginea üzerinde) iyi sınırlı, homojen, hipoekoik veya izoekoik solid nodül olarak görülür. Nodül genellikle 2-5 cm çapındadır, oval veya yuvarlak şekillidir. İç yapısı homojeni — kalsifikasyon, nekroz veya kistik komponent genellikle yoktur. Testis parankimi normal görünümdedir. Tümörün sınırları net olarak ayırt edilir — infiltratif büyüme yoktur. Büyük lezyonlarda tunika albuginea üzerinde gerilme izlenebilir.
Rapor Cumlesi
Sağ/Sol epididim kuyruğu/tunika albuginea düzeyinde yaklaşık ___ mm çapında, iyi sınırlı, homojen, hipoekoik/izoekoik solid nodül izlenmektedir; testis parankimi normaldir.
Renkli Doppler'de adenomatoid tümör avasküler veya hipovasküler görünüm gösterir — minimal veya hiç internal vaskülarite izlenmez. Bu bulgu, malign paratestiküler tümörlerdeki (rabdomiyosarkom, leiomiyosarkom) artmış vaskülariteden belirgin şekilde farklıdır. Periferik minimal vaskülarite kapsül damarlarından kaynaklanabilir ancak internal akım yok veya minimldir. Doppler bulgusu benign natürü destekler.
Rapor Cumlesi
Renkli Doppler'de paratestiküler nodülde internal vaskülarite izlenmemektedir; avasküler/hipovasküler patern benign natür ile uyumludur.
T2 ağırlıklı MR görüntülerde adenomatoid tümör değişken sinyal gösterir — histolojik varyanta bağlıdır. Epitelioid/kistik varyant T2'de hiperintens (kistik boşluklar nedeniyle), solid/fibroz varyant T2'de izointens-hafif hipointens görünür. T1'de genellikle kasa göre izointens. Kontrastlı serilerde hafif-orta kontrastlanma gösterir. İyi sınırlı kapsül düzgün kontrastlanma gösterebilir. DWI'da difüzyon kısıtlaması beklenmez (düşük sellülarite). MR intratestiküler/ekstratestiküler ayrımı ve tümör-testis ilişkisini değerlendirmede US'a tamamlayıcıdır.
Rapor Cumlesi
MR'da paratestiküler kitle T2'de ___ sinyal, T1'de izointens görünmekte olup, kontrastlı serilerde hafif kontrastlanma göstermektedir; difüzyon kısıtlaması izlenmemektedir.
BT'de adenomatoid tümör paratestiküler bölgede iyi sınırlı, homojen, yumuşak doku dansitesinde kitle olarak görülür. Hafif-orta derecede kontrastlanma gösterir. Kalsifikasyon, nekroz veya invazyon bulgusu yoktur. İnguinal veya retroperitoneal lenfadenopati yoktur. BT genellikle birincil görüntüleme yöntemi değildir (US tercih edilir) ancak testiküler tümör evrelemesi sırasında insidental olarak tespit edilebilir.
Rapor Cumlesi
BT'de sağ/sol skrotum paratestiküler bölgesinde yaklaşık ___ cm çapında, iyi sınırlı, hafif kontrastlanan yumuşak doku dansitesinde kitle izlenmektedir; lenfadenopati yoktur.
Adenomatoid tümörün en önemli US bulgusu ekstratestiküler yerleşimdir — tümör testisin dışında, epididim veya tunika albuginea üzerinde konumlanır. Testis parankimi normal ekojenitede ve yapıdadır. Bu bulgu intratestiküler tümörlerden (seminoma, embriyonal karsinom) ayırt etmede kritiktir çünkü intratestiküler solid kitleler aksi kanıtlanana kadar malign kabul edilir. Tümör-testis arayüzü net olarak görülür ve invazyon işareti yoktur.
Rapor Cumlesi
Paratestiküler solid nodül testis parankiminden ayrı ekstratestiküler yerleşim göstermektedir; testis parankimi normal ekojenitede olup tunika albuginea intakttır.
Kriterler
Tubüler veya glandüler yapılar oluşturan epitelioid hücrelerden oluşur. En sık histolojik varyant.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de homojen hipoekoik nodül, MR'da T2 orta hiperintens. Kistik boşluklar olabilir.
Kriterler
Yoğun fibroz stroma içinde az sayıda epitelioid hücre. Daha fibrotik ve sert.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de izoekoik-hafif hiperekoik. MR'da T2 izointens-hafif hipointens. Fibrom ile karışabilir.
Kriterler
Belirgin kistik boşluklar içeren varyant. Dilatasyonlu tübüler yapılar. Nadir.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de mikrokistik alanlar içeren solid-kistik nodül. MR'da T2 belirgin hiperintens. Spermatosel ile karışabilir.
Ayirt Edici Ozellik
Spermatosel anekoik kistik, epididim başında; adenomatoid solid, epididim kuyruğunda. Spermatoselde posterior akustik güçlenme var.
Ayirt Edici Ozellik
Epidermoid kist intratestiküler, 'soğan kabuğu' görünümü; adenomatoid ekstratestiküler, homojen solid.
Ayirt Edici Ozellik
Leiomyom T2'de belirgin hipointens (düz kas), adenomatoid T2'de değişken sinyal. Her ikisi de benign ve ekstratestiküler.
Ayirt Edici Ozellik
Seminoma İNTRAtestiküler, hipovasküler-hipervasküler; adenomatoid EKSTRAtestiküler, avasküler. Seminomada AFP/beta-hCG değişken.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
12-monthAdenomatoid tümör benign natürdedir ve malignite potansiyeli yoktur. Tanı ultrasonografi + klinik değerlendirme ile konulabilir. US'de tipik bulguları gösteren (ekstratestiküler, solid, avasküler, iyi sınırlı) lezyonlarda konservatif takip kabul edilebilir — 6-12 ay aralıklarla US kontrolü. Tanı şüpheli olgularda (atipik US bulguları, büyüme gösteren lezyon) eksizyon yapılır. Radikal orşiektomi gerekmez — organı koruyucu eksizyon yeterlidir.
Adenomatoid tümör tamamen benigndir ve malignite riski yoktur. En önemli klinik mesele intratestisüler malign bir lezyondan ayırt etmektir — paratestiküler lokasyon gösterilirse testis-sparing cerrahi (tümör enükleasyonu) yapılabilir ve orşiektomiden kaçınılır. US'de paratestiküler lokasyonun kesinliği testisin korunması açısından kritiktir. Cerrahi eksizyon sonrası nüks bildirilmemiştir.