Appendikolit (fekalit), appendiks lümeninde oluşan kalsifiye veya parsiyel kalsifiye fekal materyaldir. Fekal artıkların organik bir çekirdek etrafında kalsiyum tuzları ile progresif mineralizasyonu sonucu oluşur. Appendikolitler asemptomatik olabilir veya appendiks lümenini tıkayarak akut apandisiti tetikleyebilir. Akut apandisit olgularının %10-30'unda appendikolit saptanır ve komplike (gangrenöz/perfore) apandisit riskini artırır. Görüntülemede intralüminal kalsifiye yapı olarak kolayca tanınır.
Yaş Aralığı
10-60
En Sık Yaş
25
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Sık
Appendikolit oluşumu çok aşamalı bir süreçtir. İlk aşamada, sindirilememiş gıda artıkları, fekal materyal veya bitkisel lifler appendiks lümeninde birikir ve organik bir çekirdek oluşturur. Bu çekirdek etrafında barsak sıvısındaki kalsiyum karbonat ve kalsiyum fosfat tuzları konsantrik lameller halinde çökelir — bu mineralizasyon süreci aylar veya yıllar sürebilir. Appendikolit büyüdükçe appendiks lümenini kısmen veya tamamen tıkar; obstrüksiyon intralüminal basınç artışına, mukozal iskemiye ve bakteriyel proliferasyona yol açarak akut apandisiti tetikler. Kalsiyum tuzlarının yüksek atom numarası (Ca: Z=20) ve elektron yoğunluğu, BT'de yüksek attenüasyon (100-1000+ HU) üretir — bu nedenle appendikolitler BT'de kolayca saptanır. Ultrasonografide ise yüksek akustik impedans farkı güçlü yansıma üretir ve arkasında akustik gölgelenme (posterior acoustic shadowing) oluşur — bu ultrason bulgusu patognomonik değere sahiptir. Appendikolit varlığında apandisit gelişirse komplikasyon (gangren, perforasyon) riski appendikolitsiz olgulara göre 2-3 kat artar.
Appendiks lümeninde yüksek ekojen, sabit intralüminal yapı ve arkasında temiz posterior akustik gölgelenme. Bu bulgu kalsifiye appendikolit için patognomonik kabul edilir ve barsak gazından (kirli gölgelenme, pozisyon değişikliği) güvenilir şekilde ayrılır.
Appendiks lümeninde yuvarlak veya oval, yüksek dansiteli (100-1000+ HU) kalsifiye yapı. Boyutu 2 mm'den 20 mm'ye kadar değişebilir. Konsantrik lameller yapı büyük appendikolitlerde görülebilir. Tek veya multipl olabilir.
Rapor Cumlesi
Appendiks lümeninde __ mm çapında, yüksek dansiteli (__ HU) kalsifiye yapı (appendikolit) izlenmektedir.
Appendikolit ile birlikte akut apandisit bulguları: appendiks çapında artış (>6 mm), duvar kalınlaşması ve kontrastlanması, periappendiseal yağ stranding'i. Appendikolit varlığında komplike apandisit riski yüksektir — duvar kontrastlanma kaybı (gangren) veya periappendiseal serbest sıvı/hava (perforasyon) araştırılmalıdır.
Rapor Cumlesi
Appendiks lümeninde appendikolit ile birlikte akut apandisit bulguları izlenmekte olup komplike apandisit açısından dikkatli değerlendirme önerilir.
Appendiks lümeninde yüksek ekojen odak ve arkasında temiz akustik gölgelenme. Appendikolit pozisyon değiştirmez (sabit intralüminal yapı). Appendikolidin ekojenitesi barsak gazından ayırt edilmelidir — appendikolit solid, sabit ve temiz gölgelenme gösterirken, gaz kirli gölgelenme ve pozisyon değişikliği gösterir.
Rapor Cumlesi
Appendiks lümeninde ekojen yapı ve posterior akustik gölgelenme izlenmekte olup appendikolit ile uyumludur.
Büyük appendikolitlerde konsantrik lameller (halka halinde) kalsifikasyon paterni izlenebilir. Bu patern, mineral birikiminin zaman içinde katmanlar halinde gerçekleştiğini yansıtır. Santral organik çekirdek daha düşük dansite gösterebilir.
Rapor Cumlesi
Appendikolitte konsantrik lameller kalsifikasyon paterni izlenmektedir.
Appendikolit ile birlikte akut apandisit gelişmişse, Doppler ultrasonografide periappendiseal bölgede artmış vaskülarite izlenir. Appendikolit ekojen odak ve gölgelenme ile tanınır; çevre doku hipervaskülaritesi ise enflamatuar süreci doğrular.
Rapor Cumlesi
Doppler'da appendikolit çevresinde artmış periappendiseal vaskülarite izlenmekte olup akut enflamatuar süreci desteklemektedir.
Kriterler
Tüm yapı homojen yüksek dansite (>200 HU) gösterir. Organik çekirdek tamamen mineralize olmuştur.
Ayirt Edici Ozellikler
BT ve US'de belirgin kalsifikasyon. Direkt grafide saptanabilir. Obstrüksiyon riski boyut ile orantılı.
Kriterler
Periferik kalsifikasyon halkası ile santral düşük dansiteli organik çekirdek. Kısmi mineralizasyon.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de santral-periferik dansite farkı. US'de inkomplet gölgelenme olabilir. Direkt grafide saptanması daha zor.
Ayirt Edici Ozellik
LAMN mural kürvilineer kalsifikasyon ve kistik dilatasyon gösterir. Appendikolit intralüminal yuvarlak/oval kalsifiye yapı olup kistik dilatasyon eşlik etmez (obstrüktif apandisit gelişmediği sürece).
Ayirt Edici Ozellik
Mükosel kistik dilatasyon ve düşük dansiteli müsinöz içerik gösterir. Appendikolit izole kalsifiye intralüminal yapıdır, kistik dilatasyon tipik olarak yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
Lipom negatif dansite (-70 ila -130 HU) gösteren yağ içerikli kitle olup kalsifikasyon yoktur. Appendikolit yüksek dansite (>100 HU) gösterir.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upAsemptomatik appendikolit tedavi gerektirmez ve takip endikasyonu yoktur. Akut apandisit ile birlikte saptanan appendikolit cerrahi kararını doğrudan etkiler — appendikolit varlığında komplike apandisit (gangren, perforasyon, apse) riski 2-3 kat artar ve erken cerrahi müdahale önerilir. Antibiyotik tedavisine yanıt appendikolitli apandisitte daha düşüktür ve konservatif tedavi başarısızlık oranı daha yüksektir. Bu nedenle appendikolitli akut apandisitte cerrahi (laparoskopik apendektomi) tercih edilir. İnsidental appendikolit saptandığında hastanın apandisit semptomları açısından bilgilendirilmesi uygun olabilir.
Appendikolit varlığında apendisit gelişme riski artmıştır ve geliştiğinde perforasyon oranı önemli ölçüde yüksektir (%30-50). Asemptomatik insidental appendikolitlerde rutin apendektomi önerilmemektedir ancak hasta bilgilendirilmelidir. Appendikolitli apendisit olgularında erken cerrahi müdahale perforasyon riskini azaltır.