Apendiks divertiküliti, apendiks duvarındaki divertikülün (mukozal herniasyon) inflamasyonudur. Apendiks divertikülü nadir olup (%0.004-2.1) ve genellikle insidental saptanır; ancak inflame olduğunda akut apandisiti taklit eder. BT'de apendiks duvarından dışa doğru uzanan fokal cep, lokalize periappendiseal bantlanma ve duvar kalınlaşması ile karakterizedir. Perforasyon riski akut apandisiten 4 kat fazladır.
Yaş Aralığı
20-70
En Sık Yaş
40
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir
Apendiks divertikülü konjenital (gerçek divertikül — tüm duvar katmanlarını içerir) veya edinsel (yalancı divertikül — mukoza ve submukoza herniasyonu) olabilir. Edinsel form daha sık olup, artmış intraluminal basınç nedeniyle muskularis propriadaki zayıf noktalardan (vasküler penetrasyon alanları) mukozanın herniasyonu ile oluşur. Divertikül inflamasyonu fekalit tıkacı ile başlar ve akut apandisitten farklı olarak fokal duvar segmentini etkiler. Divertikül duvarı ince olduğundan (muskularis propriayı içermez) perforasyon riski yüksektir — bu da BT'deki klinik önemi artırır. İnflamasyon divertikül çevresinde lokalize periappendiseal bantlanma oluşturur; diffüz bantlanma akut apandisiti, fokal bantlanma ise divertiküliti düşündürür.
BT'de apendiks duvarından dışa uzanan fokal cep (divertikül) ile birlikte divertikül çevresinde lokalize yağ bantlaması ve fokal duvar kalınlaşması apendiks divertikülitinin tanısal bulgusudur. Divertikül dışında apendiks lümeninin nispeten normal olması akut apandisitten ayırıcı tanıda kritik ipucudur.
Apendiks duvarından dışa doğru uzanan fokal cep (divertikül) tanının temel bulgusudur. Divertikül genellikle 3-10 mm boyutunda olup yuvarlak veya oval şekildedir. Duvarı ince olup çevre dokularla sınır oluşturur.
Rapor Cumlesi
Apendiks duvarından dışa doğru uzanan ... mm fokal cep (divertikül) izlenmektedir.
Divertikül çevresinde lokalize yağ bantlaması izlenir. Bu bantlanma difüz değil fokaldir ve inflamasyonun divertikül ile sınırlı olduğunu gösterir. Akut apandisitteki yaygın periappendiseal bantlamadan farklı olarak bantlanma asimetrik ve bir tarafa lokalizedir.
Rapor Cumlesi
Divertikül çevresinde lokalize yağ bantlaması izlenmekte olup apendiks divertiküliti ile uyumludur.
Apendiks duvar kalınlaşması divertikülün bulunduğu tarafa lokalize ve asimetriktir. Karşı taraf duvarı normal veya hafif kalınlaşmış olabilir. Bu asimetri akut apandisitteki diffüz simetrik kalınlaşmadan farklıdır.
Rapor Cumlesi
Apendiks duvarında divertikül lokalizasyonunda fokal asimetrik kalınlaşma izlenmektedir.
Divertikül içinde kalsifiye fekalit apendiks lümeni dışında, duvar dışı bir cep içinde lokalizedir. Bu bulgu divertikülün varlığını kanıtlar ve lümen dışı pozisyonuyla intraluminal apendikolitten ayrılır.
Rapor Cumlesi
Apendiks duvar dışı divertikül içinde kalsifiye fekalit izlenmektedir.
Divertikül dışındaki apendiks lümeni normal veya hafif dilate olabilir. Lümen boyunca diffüz dilatasyonun olmaması akut apandisitten ayırıcı tanıda önemlidir.
Rapor Cumlesi
Divertikül dışında apendiks lümeni normal çapta olup diffüz dilatasyonu yoktur.
Ultrasonografide apendiks duvarından dışa doğru uzanan fokal cep (divertikül) hipoekoik veya mikst ekojenite gösteren tübüler yapının lateral yüzeyinde izlenir. Divertikül içinde hiperekoik fekalit veya internal ekolar görülebilir. Graded kompresyon tekniği ile divertikül çevre yağ dokusundan ayırt edilebilir.
Rapor Cumlesi
Ultrasonografide apendiks duvarından dışa uzanan fokal cep (divertikül) ve çevresinde lokalize hiperemi izlenmekte olup apendiks divertiküliti ile uyumludur.
Kriterler
Tüm duvar katmanlarını (mukoza, submukoza, muskularis) içerir; genellikle soliter ve daha büyük
Ayirt Edici Ozellikler
Daha kalın duvarlı ve perforasyon riski daha düşüktür. BT'de duvar kalınlığı ölçülebilir ve muskularis katmanı ayırt edilebilir.
Kriterler
Yalnızca mukoza ve submukoza herniasyonu; muskularis katmanı eksik; genellikle multipl ve daha küçük
Ayirt Edici Ozellikler
İnce duvarlı ve perforasyon riski çok daha yüksek (%66 vs %14). BT'de duvar çok ince görünür ve perforasyon bulguları dikkatle aranmalıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Akut apandisitte diffüz apendiks dilatasyonu, simetrik duvar kalınlaşması ve çevresel periappendiseal bantlanma vardır; divertikülitte fokal dışa uzanan cep, asimetrik kalınlaşma ve lokalize bantlanma izlenir
Ayirt Edici Ozellik
Perforasyonda duvar defekti, ekstraluminal hava ve yaygın serbest sıvı vardır; divertikülitte divertikül yapısı korunmuş olup serbest hava genellikle yoktur (perfore divertikül hariç)
Ayirt Edici Ozellik
Karsinoid tümör solid kontrastlanan intraluminal nodül gösterir; divertikülitte solid nodül yoktur, dışa uzanan sıvı/fekalit dolu cep vardır
Aciliyet
urgentYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
specialist-referralApendiks divertiküliti cerrahi tedavi gerektirir çünkü perforasyon riski akut apandisitten 4 kat fazladır (%66 vs %17). Laparoskopik apendektomi standart tedavidir. BT'de divertikülitin doğru tanınması önemlidir çünkü konservatif (antibiyotik) tedavinin başarısızlık oranı yüksektir. Patolojik incelemede eşlik eden neoplazi (%20-33 olguda) araştırılmalıdır çünkü apendiks divertikülü ile appendiseal neoplazmlar arasında bilinen bir ilişki vardır. >40 yaş hastalarda kolonoskopi önerilir.
Apendiks divertiküliti tedavisi cerrahi apendektomidir. Perforasyon riski akut apandisitten 4 kat yüksek olduğundan erken cerrahi önerilir. Tanı genellikle operasyon sırasında veya patolojik incelemede konur. Apendiks divertikülü bulunduğunda nöroendokrin tümör birlikteliği açısından dikkatli patolojik inceleme gereklidir.