Appendiks lenfoid hiperplazisi, appendiks duvarındaki lenfoid folliküllerin reaktif büyümesi ile karakterize benign bir durumdur. Çocuklarda ve genç erişkinlerde en sık görülür ve viral enfeksiyonlar, gastroenterit veya sistemik immün aktivasyona ikincil olarak gelişir. Lenfoid hiperplazi appendiks lümenini daraltarak akut apandisit tablosunu taklit edebilir veya gerçek apandisiti tetikleyebilir. Görüntülemede appendiks duvarı kalınlaşması ve lümen daralması olarak izlenir; ancak enflamatuar değişiklikler genellikle sınırlıdır.
Yaş Aralığı
5-30
En Sık Yaş
15
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Sık
Appendiks, barsak lümenindeki antijenlere karşı immün yanıtta rol oynayan zengin lenfoid doku içerir (GALT — gut-associated lymphoid tissue). Viral enfeksiyonlar (EBV, CMV, adenovirüs), bakteriyel gastroenterit veya sistemik immün aktivasyon durumlarında bu lenfoid folliküller reaktif olarak büyür — B hücre proliferasyonu ve germinal merkez ekspansiyonu ile karakterize edilir. Hiperplastik folliküller appendiks duvarını kalınlaştırır ve submukozal düzeyde lümen içine doğru protrüde olarak lümen çapını daraltır. Bu daralma müsin ve fekal materyalin birikimini kolaylaştırarak intralüminal basınç artışına yol açabilir ve sekonder akut apandisiti tetikleyebilir. Görüntülemede bu patofizyoloji, diffüz veya fokal duvar kalınlaşması, submukozal ödem ve hafif periappendiseal enflamatuar değişiklikler olarak yansır. Lenfoid dokunun artmış selülaritesi BT'de homojen yumuşak doku dansitesi ve kontrastlanma olarak izlenirken, US'de hipoekoik duvar kalınlaşması olarak görülür.
Appendiks duvarında difüz, simetrik, homojen kalınlaşma ile birlikte periappendiseal yağ stranding'i yokluğu veya minimalliği — akut apandisitten ayırıcı tanıda kritik bir kombinasyondur. Apandisitte asimetrik duvar kalınlaşması, belirgin periappendiseal stranding ve fekalit eşlik ederken, lenfoid hiperplazide bulgular daha homojen ve simetrik olup çevre enflamasyon sınırlıdır.
Appendiks duvarında diffüz, simetrik kalınlaşma (duvar kalınlığı >3 mm). Kalınlaşma homojen olup duvar tabakaları korunmuş görünümdedir. Appendiks dış çapı artmıştır (>6 mm) ancak periappendiseal enflamatuar değişiklikler sınırlıdır.
Rapor Cumlesi
Appendikste diffüz, simetrik duvar kalınlaşması (__ mm) izlenmekte olup lenfoid hiperplazi ile uyumlu olabilir.
Kalınlaşmış appendiks duvarı homojen kontrastlanma gösterir. Stratifiye (katmanlı) kontrastlanma paterni — iç mukozal kontrastlanma ve dış musküler kontrastlanma arasında düşük dansiteli submukozal ödem — akut apandisitten farklı olarak daha homojen izlenir.
Rapor Cumlesi
Kalınlaşmış appendiks duvarı homojen kontrastlanma göstermekte olup belirgin periappendiseal enflamatuar değişiklik izlenmemektedir.
Mezenterik alanda reaktif lenfadenopati — multipl, küçük (<10 mm kısa aks), oval lenfadenopatiler. İleoçekal bölgede kümelenme gösterebilir. Nekroz veya kalsifikasyon yoktur.
Rapor Cumlesi
İleoçekal bölgede multipl, küçük, reaktif görünümlü mezenterik lenfadenopatiler izlenmektedir.
Ultrasonografide appendiks kısa aks kesitinde target (hedef) bulgusu — hipoekoik kalınlaşmış duvar ve santral ekojenik lümen. Duvar kalınlaşması simetrik ve difüz olup çevre yağ dokuda belirgin enflamatuar değişiklik izlenmez.
Rapor Cumlesi
Appendikste simetrik duvar kalınlaşması ile target bulgusu izlenmekte olup çevre yağ dokuda belirgin enflamatuar değişiklik saptanmamıştır.
Renkli Doppler'da kalınlaşmış appendiks duvarında artmış vaskülarite. Vasküler akım duvar boyunca difüz olarak artmıştır. Fokal hiperemi odağı (apandisitte görülen) yerine difüz vaskülarite artışı lenfoid hiperplaziyi destekler.
Rapor Cumlesi
Doppler incelemede kalınlaşmış appendiks duvarında difüz vaskülarite artışı izlenmektedir.
Kriterler
Appendiks duvarı boyunca yaygın lenfoid follikül büyümesi. Tüm duvar segmentleri simetrik olarak etkilenmiştir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT ve US'de difüz simetrik duvar kalınlaşması, homojen görünüm. Çocuklarda viral enfeksiyon sonrası en sık görülen form.
Kriterler
Appendiks duvarında lokalize lenfoid follikül büyümesi. Genellikle appendiks ucunda veya tabanında fokal kalınlaşma.
Ayirt Edici Ozellikler
Fokal duvar kalınlaşması neoplazm şüphesini artırabilir — BT'de homojen kontrastlanma ve çevre enflamatuar değişiklik yokluğu benign doğayı destekler.
Ayirt Edici Ozellik
LAMN kistik dilatasyon ve düşük dansiteli müsinöz içerik gösterir. Lenfoid hiperplazi solid duvar kalınlaşması ve homojen kontrastlanma gösterir, kistik komponent yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
İntususepsiyon çekum lümeni içinde appendiksin invajinasyonunu gösterir — target sign veya sosis benzeri kitle. Lenfoid hiperplazi in situ appendiks kalınlaşması gösterir, invajinasyon yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
Appendikolit intralüminal kalsifiye yapı olup kendi başına duvar kalınlaşmasına yol açmaz. Lenfoid hiperplazi diffüz duvar kalınlaşması gösterir, intralüminal kalsifiye yapı yoktur.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upAppendiks lenfoid hiperplazisi benign, self-limiting bir durumdur ve çoğu hastada tedavi gerektirmez. Altta yatan viral enfeksiyon veya gastroenterit rezolüsyonu ile lenfoid hiperplazi spontan geriler. Akut apandisit şüphesiyle yapılan apendektomi spesimenlerinde insidental olarak saptanabilir. Fokal lenfoid hiperplazide neoplazm ekartasyonu için takip veya biyopsi nadiren gerekebilir. Komplike olmamış formda (sekonder apandisit yok) konservatif takip yeterlidir. Eğer sekonder akut apandisit gelişmişse (periappendiseal stranding, ateş, lökositoz) cerrahi tedavi uygulanır.
Lenfoid hiperplazi genellikle self-limitedir ve viral enfeksiyonlar sırasında ortaya çıkar. Lüminal obstrüksiyon yaparak sekonder akut apendisit gelişimine yol açabilir. Çocuklarda apendisit nedenlerinin önemli bir kısmını oluşturur. Komplike olmayan olgularda konservatif tedavi yeterlidir; apendisit gelişirse apendektomi gerekir.