İnverted papillom, mesanenin nadir benign ürotelyal neoplazmıdır ve tüm mesane tümörlerinin %1-2'sini oluşturur. Adından da anlaşılacağı gibi, ürotelyal epitel yüzeye doğru papiller büyüme yerine stromaya doğru içe dönük (inverted) büyüme paterni gösterir. Erkeklerde kadınlara göre 5-10 kat daha sık görülür ve en sık 50-70 yaş arasında tanı alır. Genellikle mesane tabanında veya trigonumda yerleşir; daha az sıklıkla lateral duvarlarda ve üreter orifisleri yakınında bulunur. Görüntülemede düzgün sınırlı, pedünküle veya sesil polipoid intraluminal lezyon olarak izlenir — yüzeyi düzgündür (papiller tümörlerden farklı olarak frond yapısı göstermez). BT'de homojen kontrastlanma gösterir; MR'da T2'de orta sinyal, kontrastlı T1'de homojen kontrastlanma izlenir. Histolojik olarak trabeküler ve glandüler iki alt tipi tanımlanmıştır: trabeküler tip daha sık olup iyi sınırlı stromal invaginasyon gösterir; glandüler tip kistik alanlar ve glandüler yapılar içerir. İnverted papillom benign kabul edilir ancak %1-6 oranında nüks riski taşır; nadiren ürotelyal karsinom ile birlikte bulunabilir veya malign transformasyon gösterebilir (%1 altı). Tedavi komplet transuretral rezeksiyondur (TUR-BT) ve düşük riskli olgularda minimal takip yeterlidir.
Yaş Aralığı
40-80
En Sık Yaş
60
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir
İnverted papillomun oluşum mekanizması tam olarak anlaşılmamıştır ancak iki teori öne çıkar: (1) kronik irritasyon/enflamasyon teorisi — tekrarlayan İYE, kateterizasyon veya mesane çıkım obstrüksiyonu gibi kronik irritanlar ürotelyal proliferasyonu tetikler ve epitelyal büyüme yüzeye değil stromaya doğru yönlenir (inverted pattern); (2) gelişimsel teori — embriyolojik ürogenital sinüs kalıntılarının aktivasyonu ile neoplastik olmayan proliferasyon oluşur. Histopatolojik olarak, normal ürotelyal papillomda epitel luminale doğru papiller projeksiyonlar oluşturur (ekzofitik), ancak inverted papillomda epitel lamina propriaya doğru içe kıvrılır (endofitik) → iç içe geçmiş düzenli ürotelyal trabeküller oluşturur. Bu inverted büyüme paterni görüntüleme korelasyonunda önemlidir: düzgün yüzey konturuna sahip polipoid kitle → papiller karsinomun karakteristik frond (deniz anemonu benzeri) yapısı YOKTUR → yüzey düzgünlüğü inverted papillom için ayırt edici bulgudur. Lezyon iyi vaskülarize olduğundan kontrastlı BT'de homojen kontrastlanma gösterir — ancak bu kontrastlanma paterni ürotelyal karsinomdan ayırt edici değildir. MR'da T2 sinyali lezyon sellülaritesine bağlıdır: inverted papillom orta sellülariteli, düzenli hücresel yapıda olduğundan orta T2 sinyali gösterir → kas tabakasına benzer; yüksek dereceli ürotelyal karsinom daha heterojen sinyal gösterir. DWI'da inverted papillom hafif-orta difüzyon kısıtlaması gösterebilir ancak yüksek dereceli karsinomdan daha az kısıtlanma beklenur. Trabeküler ve glandüler alt tipler arasındaki görüntüleme farkı minimal olup histolojik tanı zorunludur.
İnverted papillomun görüntülemedeki ana ayırt edici özelliği düzgün yüzey konturudur — inverted (endofitik) büyüme paterni yüzeyde papiller çıkıntılar oluşturmaz. Papiller ürotelyal karsinom ise ekzofitik büyüyerek karakteristik frond (deniz anemonu/karnabahar benzeri) yapısı gösterir. Bu yüzey farkı BT, MR ve US'de tanınabilir ve inverted papillom lehine en güçlü görüntüleme ipucudur.
Kontrastlı BT'de mesane lümeninde düzgün sınırlı, homojen kontrastlanan polipoid lezyon olarak izlenir. Lezyon yüzeyi düzgündür — papiller karsinomun karakteristik frond (parmaksı çıkıntılar) yapısı görülmez. Pedünküle (saplı) veya sesil (geniş tabanlı) olabilir. Boyut genellikle <3 cm'dir. Kontrastlanma homojen ve orta-belirgin derecededir (50-80 HU artış). İnvazyon bulgusu yoktur — mesane duvarı kas tabakası korunmuştur, perivesikal yağ temizdir. Lezyon genellikle mesane tabanı, trigonum veya üretral orifisler yakınında yerleşir.
Rapor Cumlesi
Mesane tabanında __ mm boyutunda düzgün sınırlı, homojen kontrastlanan polipoid lezyon izlenmektedir; inverted papillom dahil benign ürotelyal neoplazm ile uyumlu olup TUR-BT ile histopatolojik doğrulama önerilir.
T2 ağırlıklı MR'da mesane lümeninde orta sinyal intensitesinde (kas sinyaline yakın), düzgün sınırlı polipoid lezyon olarak izlenir. Hiperintens idrar sinyali zemininde orta sinyal gösteren lezyon kolaylıkla ayırt edilir. Lezyon homojen sinyal gösterir — heterojenite, nekroz veya kistik değişiklik inverted papillom için atipiktir ve maligniteyi düşündürmelidir. Pedünkül (sap) T2'de ince hipointens yapı olarak görülebilir. Kontrastlı T1'de homojen kontrastlanma izlenir — kontrastlanma paterni ürotelyal karsinomdan güvenilir şekilde ayırt edilemez. Mesane duvarı kas tabakası (muscularis propria) T2'de hipointens olarak izlenir ve korunmuş olmalıdır — kas tabakası bozulması invazyon düşündürür.
Rapor Cumlesi
T2'de mesane lümeninde orta sinyal intensitesinde, düzgün sınırlı polipoid lezyon izlenmektedir; homojen yapısı ve düzgün yüzeyi inverted papillom dahil benign lezyon ile uyumludur.
DWI'da inverted papillom hafif-orta derecede difüzyon kısıtlaması gösterebilir — yüksek b-değerinde hafif sinyal artışı ve ADC haritasında orta düzeyde düşük sinyal. ADC değerleri genellikle >1.0 x 10⁻³ mm²/s aralığındadır. Yüksek dereceli ürotelyal karsinom belirgin difüzyon kısıtlaması gösterir (ADC <0.8-0.9 x 10⁻³ mm²/s). Bu ADC farkı inverted papillom ve yüksek dereceli karsinom ayırımında yardımcı olabilir ancak düşük dereceli karsinom ile güvenilir ayırım sağlamaz. DWI bulguları tek başına tanısal değildir — her zaman konvansiyonel MR bulguları ve klinik korelasyonla birlikte değerlendirilmelidir.
Rapor Cumlesi
DWI'da lezyonda hafif difüzyon kısıtlaması izlenmekte olup ADC değeri __ x 10⁻³ mm²/s düzeyindedir; bu bulgu düşük dereceli benign lezyon ile uyumlu olmakla birlikte histopatolojik doğrulama önerilir.
B-mod US'de mesane lümeninde düzgün sınırlı, solid, hipoekoik veya izoekoik intraluminal kitle olarak izlenir. Lezyon yüzeyi düzgündür — papiller tümörlerde görülen düzensiz/frond yapılı yüzeyden farklıdır. Pedünküle lezyonlarda ince sap (stalk) görülebilir ve lezyon mesane doluluk derecesiyle hafif hareket edebilir. Doppler US'de lezyon içinde vaskülarite gösterilir — bu bulgu pıhtıdan ayırımda önemlidir (pıhtı avaskülerdir). İntraluminal debris/sedimentten ayırım: inverted papillom pozisyon değişikliğinde aynı lokalizasyonda kalır (duvar bağlantılı), debris gravitasyona bağlı hareket eder.
Rapor Cumlesi
Mesane lümeninde __ mm boyutunda düzgün yüzeyli, internal vaskülarite gösteren solid polipoid lezyon izlenmektedir; inverted papillom dahil mesane neoplazmı ile uyumlu olup sistoskopi ve TUR-BT önerilir.
BT ürografinin gecikmiş fazında opasifiye mesane lümeninde düzgün sınırlı dolma defekti olarak izlenir. Lezyon kontrastlanma gösterir ancak çevreleyen opak idrar ile kontrast oluşturarak dolma defekti paterni yaratır. Düzgün yüzey konturu papiller karsinomun düzensiz/frond yüzeyinden ayırt edicidir. Saplı lezyonlarda sap (pedünkül) ince çizgi olarak görülebilir. Bu faz lezyon morfolojisinin ve mesane lümeni ile ilişkisinin en iyi değerlendirildiği fazdır.
Rapor Cumlesi
BT ürografinin gecikmiş fazında mesane lümeninde düzgün sınırlı dolma defekti izlenmektedir; papiller frond yapısı göstermeyen düzgün yüzey morfolojisi inverted papillom dahil benign lezyon ile uyumludur.
Renkli Doppler US'de lezyon içinde internal vaskülarite gösterilir — genellikle tek besleyici damar veya difüz merkezi akım paterni izlenir. Papiller karsinomda her frond'un santral damarını yansıtan multipl paralel vasküler yapı görülür; inverted papillomda bu patern yoktur — vaskülarite daha homojen ve merkezidir. Pıhtıdan ayırımda da önemlidir: pıhtı tamamen avaskülerdir (Doppler negatif), inverted papillom internal vaskülarite gösterir (Doppler pozitif). RI genellikle 0.5-0.7 arasında olup benign vaskülarite paterni ile uyumludur.
Rapor Cumlesi
Doppler US'de lezyonda internal vaskülarite gösterilmekte olup frond-bazlı vaskülarite paterni izlenmemektedir; benign solid lezyon ile uyumludur.
Kriterler
En sık tip; iyi sınırlı stromal invaginasyon gösteren interlocking ürotelyal trabeküller; minimal atipi; nüks oranı düşük (%1-3).
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede homojen solid lezyon olarak izlenir. BT ve MR'da homojen kontrastlanma ve homojen T2 sinyal gösterir. Kistik alanlar tipik olarak bulunmaz.
Kriterler
Daha nadir; kistik alanlar ve glandüler yapılar içerir; kistik adenoma ile histolojik örtüşme gösterebilir; nüks oranı trabeküler tipten biraz yüksek.
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede küçük kistik alanlar nedeniyle trabeküler tipe kıyasla daha heterojen görünebilir. T2'de kistik alanlar hiperintens sinyal gösterir. ADC değeri kistik alanlar nedeniyle daha yüksek olabilir.
Kriterler
Çok nadir (%1 altı); inverted papillom zemininde ürotelyal karsinom gelişimi; heterojenite, nekroz, düzensiz sınır ve invazyon bulguları görülebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede heterojen kontrastlanma, düzensiz sınır, kas tabakası bozulması veya perivesikal invazyon bulguları inverted papillomdan sapma olarak değerlendirilmelidir. Acil TUR-BT ve histopatolojik değerlendirme zorunludur.
Ayirt Edici Ozellik
Ürotelyal karsinom genellikle düzensiz/lobüle/frond yapılı yüzey, heterojen kontrastlanma, geniş taban ve invazyon bulguları gösterir. İnverted papillom düzgün yüzeyli, homojen ve non-invazivdir. Ancak düşük dereceli papiller neoplazm da düzgün görünebilir — histolojik ayırım zorunludur.
Ayirt Edici Ozellik
Leiomyom submukozal/intramural yerleşimli solid lezyon olup T2'de düşük sinyal gösterir (düz kas); inverted papillom intraluminal polipoid lezyon olup T2'de orta sinyal gösterir. Leiomyom genellikle daha yuvarlak/oval ve geniş tabanlıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Paragangliom belirgin hipervasküler kontrastlanma gösterir (arteriyel fazda intense) ve fonksiyonel olabilir (katekolamin salgılama — miksiyon sırasında hipertansiyon krizi). İnverted papillom orta derecede kontrastlanma gösterir ve fonksiyonel değildir.
Ayirt Edici Ozellik
Endometriozis T1'de hiperintens sinyal gösterir (hemorajik içerik) ve mesane duvarı içinde intramural yerleşimlidir; inverted papillom intraluminal polipoid ve T1'de izointenstir. Endometriozis kadınlarda ve menstrüasyonla ilişkili semptomlarla birlikte görülür.
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
GerekliTakip
12-monthİnverted papillom benign bir lezyon olup komplet transuretral rezeksiyon (TUR-BT) ile tedavi edilir. Histopatolojik inceleme zorunludur — görüntüleme ile kesin tanı konulamaz ve düşük dereceli ürotelyal neoplazm, PUNLMP (papiller ürotelyal neoplazm düşük malign potansiyelli) ve low-grade karsinom ayırımı yalnızca patolojik olarak yapılabilir. Komplet rezeksiyon sonrası nüks oranı düşüktür (%1-6). İlk 12 ayda 3-6 aylık aralıklarla sistoskopi, ardından yıllık sistoskopi takibi önerilir — ancak izole, komplet rezeke edilmiş inverted papillomda minimal takip de kabul edilebilir. Eşlik eden ürotelyal karsinom riski (%0.5-2) nedeniyle tüm mesane mukozası sistoskopik olarak değerlendirilmelidir. Multifokal veya nüks eden olgularda daha agresif takip ve geniş örnekleme düşünülmelidir.
İnverted papillom benign bir tümördür ve transüretral rezeksiyon (TUR-BT) ile tedavi edilir. Nüks oranı düşüktür (%1-4). Ancak nadiren eşzamanlı ürotelyal karsinom ile birlikte olabilir (%2-6), bu nedenle biyopsi ile histolojik doğrulama gereklidir. Uzun dönem sistoskopik takip önerilir. Prognozu mükemmeldir. Görüntüleme ile papiller ürotelyal karsinomdan ayrımı güç olabilir, kesin tanı patolojik inceleme ile konur.