Urakal kist, embriyolojik urakal kalıntının kistik dilatasyonudur. Urakus, fetal yaşamda mesane kubbesi ile umbilikus arasında uzanan tübüler yapıdır ve normalde doğumdan sonra oblitere olur. Urakal kist, urakusun her iki ucu kapandığında ancak ortadaki lümen persiste ettiğinde oluşur. Genellikle asemptomatik olup insidental olarak tespit edilir; ancak enfekte olduğunda akut karın ağrısı, ateş ve suprapubik hassasiyet ile prezente olabilir. Enfekte urakal kist apse formasyonuna ilerleyebilir ve nadiren mesane lümenine veya umbilikusa drene olabilir. Orta hatta, mesane kubbesi ile umbilikus arasında lokalize olan kistik yapı olarak görüntülenir. Malign transformasyon riski düşüktür ancak mevcuttur — özellikle persistan semptomlar veya solid komponent varlığında urakal karsinom ekarte edilmelidir.
Yaş Aralığı
10-50
En Sık Yaş
30
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Urakal kist, embriyolojik gelişim sürecinde urakusun inkomplet obliterasyonundan kaynaklanır. Urakus, allantois ile mesane arasındaki bağlantıyı sağlayan fetal yapıdır. Normal gelişimde urakus lümeni tamamen kapanarak median umbilikal ligamente (lig. umbilicale medianum) dönüşür. Urakal anomaliler, bu kapanmanın farklı düzeylerinde başarısız olması sonucu oluşur: patent urakus (tüm lümen açık), urakal sinüs (umbilikal uçta açık), vezikourakal divertikül (mesane ucunda açık) ve urakal kist (her iki uç kapalı, orta segment açık). Urakal kist uyumlu glandüler epitel (geçiş epiteli veya kolumnar epitel) ile döşelidir ve seröz veya müsinöz sıvı salgılar. Enfeksiyon genellikle hematojen yayılım veya komşu barsak florasından kontaminasyon ile gelişir. Enfekte kistte duvar kalınlaşması ve perikistik inflamasyon oluşur — BT'de duvar kontrastlanması ve çevre yağ dokusunda bulanıklık olarak yansır. Kist sıvısının enfeksiyona bağlı artan protein ve hücresel içeriği, BT'de dansite artışına ve MR'da T1 sinyal artışına neden olur.
Mesane kubbesi ile umbilikus arasında midline lokalizasyonda, anterior abdominal duvar preperitoneal alanında kistik yapı, urakal kist için patognomonik lokalizasyondur. Bu spesifik anatomik konum, embriyolojik urakal aksı takip eder ve başka hiçbir kistik lezyon bu lokalizasyonda aynı sıklıkla görülmez. Komplike olmayan kistte basit kistik görünüm, enfekte kistte duvar kalınlaşması ve kontrastlanma eşlik eder.
Portal venöz fazda mesane kubbesi ile umbilikus arasında midline lokalizasyonlu, iyi sınırlı, düşük dansiteli (0-20 HU) kistik yapı. Komplike olmayan kistte duvar ince (<3 mm) ve düzgün konturludur. Kist boyutu genellikle 2-5 cm arasındadır. Anterior abdominal duvar preperitoneal yağ dokusu içinde, rektus kasları posteriorunda yer alır. Mesane kubbesi ile kist arasında ince yumuşak doku bandı (urakal trakt kalıntısı) görülebilir.
Rapor Cumlesi
Mesane kubbesi ile umbilikus arasında midline lokalizasyonlu, düz duvarlı, basit kistik yapı izlenmekte olup urakal kist ile uyumludur; solid komponent veya kalsifikasyon saptanmamıştır.
T2 ağırlıklı görüntülerde midline lokalizasyonlu, homojen hiperintens kistik yapı. Komplike olmayan kistte sinyal homojen ve çok parlak olup basit sıvı ile uyumludur. Enfekte veya hemorajik kistte T2 sinyal intensitesi azalabilir veya heterojen hale gelebilir (debris, protein artışı). Kist duvarı T2'de ince hipointens halka olarak izlenir. Sagittal T2 görüntüler kistin mesane kubbesi-umbilikus aksındaki konumunu en iyi gösterir.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde mesane kubbesi anteriorunda midline lokalizasyonlu, homojen hiperintens basit kistik yapı izlenmekte olup urakal kist ile uyumludur.
Komplike olmayan urakal kistte DWI'da difüzyon kısıtlaması izlenmez — kist sıvısı DWI'da düşük sinyal, ADC'de yüksek değer gösterir. Enfekte kistte ise pürülan içerik nedeniyle difüzyon kısıtlaması görülebilir (DWI'da yüksek sinyal, ADC'de düşük değer). DWI, enfekte urakal kisti komplike olmayan kistden ve apse formasyonundan ayırt etmede değerlidir. Solid komponent varlığında difüzyon kısıtlaması malign transformasyon şüphesini güçlendirir.
Rapor Cumlesi
Urakal kistte DWI'da difüzyon kısıtlaması izlenmemekte olup enfeksiyon veya malign transformasyon bulgusu saptanmamıştır.
B-mod ultrasonografide mesane kubbesi üzerinde midline yerleşimli, anekoik, düz duvarlı kistik yapı. İnce duvar ve posterior akustik güçlenme (through transmission) ile basit kist kriterlerini karşılar. Enfekte kistte iç ekolar (debris), duvar kalınlaşması ve çevre yağ dokusunda ekojenite artışı görülebilir. Kist mesane kubbesi ile direkt temas halindedir ve ince bir boyun ile bağlantı gösterebilir. US ilk değerlendirmede en uygun modalitedir.
Rapor Cumlesi
Mesane kubbesi üzerinde midline lokalizasyonlu, anekoik, basit kistik yapı izlenmekte olup urakal kist ile uyumludur.
Enfekte urakal kistte portal venöz fazda kist duvarında belirgin kontrastlanma ve duvar kalınlaşması (>5 mm). Kist içeriği basit kiste kıyasla daha yüksek dansite gösterir (20-40 HU, protein artışı nedeniyle). Perikistik yağ dokusunda bulanıklık (fat stranding) ve reaktif inflamasyon izlenir. İleri vakalarda peritonit, mesane veya cilde drenaj bulguları gelişebilir. Solid nodüler kontrastlanma veya kalsifikasyon varlığında malign transformasyon ekarte edilmelidir.
Rapor Cumlesi
Urakal kistte duvar kalınlaşması, kontrastlanma ve perikistik inflamatuar değişiklikler izlenmekte olup enfekte urakal kist ile uyumludur.
Enfekte urakal kistte kontrastlı MR'da kist duvarında belirgin rim kontrastlanma izlenir. Fat-sat T1 post-kontrast sekanslarda duvar kontrastlanması ve perikistik inflamatuar kontrastlanma en iyi değerlendirilir. Komplike olmayan kistte kontrastlanma yoktur veya çok minimaldir. Enfekte kistte kist sıvısı T1'de basit kiste kıyasla daha yüksek sinyal gösterebilir (protein artışı).
Rapor Cumlesi
Kontrastlı görüntülerde urakal kistte duvar rim kontrastlanması ve perikistik inflamatuar kontrastlanma izlenmekte olup enfeksiyon ile uyumludur.
Kriterler
Asemptomatik, basit kistik yapı. İnce düz duvar, homojen düşük dansiteli sıvı. İnsidental tespit.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de 0-20 HU, T2'de homojen hiperintens, DWI'da kısıtlama yok. Kontrastlanma yok. Takip veya tedavi gerektirmeyebilir ancak malign transformasyon riski nedeniyle büyüyen kistler izlenmelidir.
Kriterler
Semptomatik — karın ağrısı, ateş, suprapubik hassasiyet. Duvar kalınlaşması, perikistik inflamasyon. Kist içeriğinde dansite/sinyal değişiklikleri.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de duvar kontrastlanması, yüksek dansiteli kist içeriği (20-40 HU), perikistik fat stranding. DWI'da difüzyon kısıtlaması. Tedavide antibiyotik ve/veya perkutan drenaj; definitif tedavide cerrahi eksizyon.
Kriterler
Urakal sinüs: urakusun umbilikal ucunda açıklık — umbilikal akıntı. Patent urakus: tüm urakal lümen açık — mesane ile umbilikus arasında idrar geçişi.
Ayirt Edici Ozellikler
Urakal sinüste BT/MR'da umbilikustan derinlere uzanan tübüler yapı. Patent urakusta mesane kubbesi ile umbilikus arasında açık kanal — gecikmiş faz BT'de opak idrar geçişi. Klinik olarak umbilikal akıntı patognomoniktir.
Ayirt Edici Ozellik
Urakal karsinom solid komponent, kalsifikasyon ve heterojen kontrastlanma içerir; urakal kist basit kistik yapıdadır, solid komponent ve kalsifikasyon yoktur. Karsinomda Retzius boşluğuna solid uzanım ve tümör kontrastlanması bulunur. Büyüyen veya semptomatik urakal kistlerde malign transformasyon riski düşük ancak mevcuttur.
Ayirt Edici Ozellik
Mesane divertikülü mesane lümeni ile açık bağlantı gösterir ve gecikmiş fazda opak idrar ile dolar; urakal kist mesane lümeninden ayrı lokalizasyondadır ve genellikle mesane ile açık bağlantı yoktur. Divertikül mesane duvarının herhangi bir noktasından çıkabilir; urakal kist sadece kubbede midline lokalizasyondadır.
Ayirt Edici Ozellik
Mesane endometriozisi T1'de hiperintens (hemorajik içerik) kistik-solid yapı gösterir; urakal kist T1'de hipointenstir (basit sıvı). Endometriozis mesane kubbesinde olabilir ancak midline lokalizasyona sınırlı değildir. Klinik olarak siklik semptomlar ve menstrüasyon ilişkisi endometriozisi düşündürür.
Ayirt Edici Ozellik
Mesane taşı intraluminal, hareketli, hiperdens yapıdır; urakal kist ekstra-luminal, midline, kistik yapıdır. Mesane taşı mesane lümeni içinde yer değiştirir; urakal kist sabit lokalizasyondadır. İki patoloji birlikte bulunabilir ancak farklı görüntüleme özellikleri gösterir.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
12-monthKomplike olmayan urakal kist genellikle tedavi gerektirmez; yıllık US takibi yeterlidir. Enfekte urakal kist tedavisinde önce antibiyotik ve gerekirse perkutan drenaj uygulanır, ardından definitif cerrahi eksizyon (urakus kalıntısı + kist eksizyonu) planlanır. Cerrahi laparoskopik veya açık yöntemle yapılabilir. Büyüyen, semptomatik veya solid komponent gösteren kistlerde urakal karsinom ekarte edilmelidir ve cerrahi eksizyon önerilir. Genel popülasyonda urakal anomali insidansı ~%1.6 olup büyük çoğunluğu asemptomatiktir.
Urakal kist genellikle asemptomatiktir ve insidental olarak saptanır. Enfekte olduğunda karın ağrısı, ateş, dizüri ve suprapubik hassasiyet ile prezente olur. Enfekte urakal kist cerrahi eksizyon + antibiyotik tedavisi gerektirir. Komplike olmayan kistlerde takip veya elektif eksizyon önerilir. Nadiren malign transformasyon (urakal karsinom) gelişebilir, özellikle >4 cm kistlerde dikkatli değerlendirme gerekir.