Gogus duvari lipomu, matür adipoz dokudan olusan, kapsüllü, benign yumusak doku tümörüdür ve gogus duvarinin en sik gorulen benign yumusak doku kitlesidir. Subkutanöz yag dokusu icinde, kaslar arasinda (intermüsküler) veya kas icinde (intramüsküler) yerlesebilir. Genellikle 40-60 yas arasinda ve her iki cinsiyette esit oranda gorulur. Goruntüleme bulgulari son derece karakteristiktir: BT'de yag dansitesi (-50 ila -150 HU) ve MR'da T1 hiperintens sinyal ile yag baskilamada tam sinyal kaybi patognomonik bulgulardir. Lezyonlar homojen yag icerigi gosterir, ince kapsul ile cevrelenmistir ve kontrast sonrasi kontrastlanma gostermez. Boyut genellikle 1-10 cm arasindadir ancak dev lipomlar (>10 cm) bildirilmistir. Gogus duvari lipomlari bazen interkostal araliktan intrapleural uzanim gosterebilir (dumbbell lipoma) — bu durumda plevral lezyon ayirici tanisina girer. Semptomlar genellikle kozmetik endise veya lokal basilar. Malign transformasyon riski pratik olarak yoktur; ancak liposarkom ayirici tanida her zaman düsünülmelidir.
Yaş Aralığı
30-70
En Sık Yaş
50
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Sık
Lipomlar matür adipositlerden (yag hücrelerinden) olusan kapsüllü benign neoplazmlardir. Histolojik olarak normal yag dokusundan ayirt edilemez — ancak ince fibröz kapsül ile cevrelenmisleri ve cevredeki normal yag dokusundan bagimsiz olarak büyümeleri tanisaldir. Genetik olarak 12q14-15 bölgesindeki HMGA2 gen yeniden düzenlenmeleri en sik saptanan anomalidir. Lipom hücrelerinin metabolik aktivitesi düsüktür ve mitotik aktivite pratik olarak yoktur — bu, PET-BT'de düsük FDG tutulumunun temelidir. Matür adipositler tek bir büyük yag damlacigi icerir ve hücre sitoplazmasinin büyük kismi trigliseritlerden olusur. Bu trigliserit icerigi, gorüntüleme özelliklerini belirler: BT'de düsük atenuasyon (yag dansitesi), MR'da kisa T1 relaksasyon süresi (T1 hiperintens) ve kimyasal kayma etkisi (yag-su frekans farki). Yag baskilama sekanslarinda sinyal kaybi mekanizmasi, yag protonlarinin kimyasal kayma frekansina yönelik seçici RF darbe veya inversiyonla saglanan sinyal eliminasyonuna dayanir. Ince fibröz kapsül, lipomun cevredeki normal yag dokusundan sinirini olusturur ve gorüntülemede ince hipodens/hipointens cizgi olarak izlenir. Intramüsküler lipomlar kas lifleri arasina infiltre olabilir — bu durumda kapsül tam olmayabilir ve kas lifleri lezyon icerisinden gecer (filtrasyon paterni). Dumbbell lipomlar interkostal araligin anatomik zayifligindan gecerek hem göğüs duvari disinda hem de plevral araliklarda uzanim gosterir — interkostal damar-sinir demetinin bir kismi lezyon icinde kalabilir.
BT'de homojen yag dansitesi (-50 ila -150 HU) ve MR'da T1 hiperintens sinyal + yag baskilamada tam sinyal kaybi kombinasyonu lipom icin patognomonik bulgudur. Solid komponent icermeyen homojen yag sinyali, lezyonun matür adipoz dokudan olustugunu dogrulamakta ve biyopsi gerektirmeksizin kesin tani koymaya olanak saglar.
Kontrastsiz BT'de gogus duvari lipomulari homojen yag dansitesi (-50 ila -150 HU) gosteren, iyi sinirli, oval veya lobule kitleler olarak izlenir. Lezyon icinde solid komponent, kalsifikasyon veya yumusak doku dansitesi alanlar bulunmaz. Ince fibröz kapsül bazen ince bir cizgi olarak gorülebilir ancak genellikle cozünürlük sinirinda kalir. Subkutanöz lipomlarda cevredeki yag dokusu ile sinir belirlemek icin ince kapsülün tespiti onemlidir. Intramüsküler lipomlarda kas lifleri lezyon icinden gecerek çizgisel yumusak doku dansitesinde bantlar olusturabilir — bu normal bir bulgudur ve agresif lezyon ile karistirilmamalidir.
Rapor Cumlesi
Gogus duvarinda ___ x ___ cm boyutlarinda, homojen yag dansitesinde (-___ HU), iyi sinirli kapsüllü kitle izlenmekte olup lipom ile uyumludur.
T1 agirlikli MR sekanslarda lipom, subkutanöz yag dokusu ile izointens, homojen hiperintens sinyal gosterir. Sinyal yogunlugu normal subkutanöz yagla birebir aynidir — bu, matür adiposit icerigini dogrulamak icin en güvenilir MR bulgusudur. Ince hipointens kapsül lezyonu cevreleyerek normal yag dokusundan sinirini olusturur. Intramüsküler lipomlarda T1 hiperintens yag sinyali arasinda düsük sinyalli çizgisel bantlar izlenebilir — bunlar lezyon icinden gecen normal kas liflerini temsil eder. Herhangi bir T1 hipointens solid nodül veya kalın septasyon varligi atipik lipomatöz tümör (well-differentiated liposarkom) süresi düsündürür.
Rapor Cumlesi
T1 agirlikli sekanslarda subkutanöz yag dokusu ile izointens, homojen hiperintens sinyal gosteren kitle izlenmekte olup lipom ile uyumludur.
Yag baskilamali sekanslarda (STIR, spectral fat-sat, Dixon yag görüntüsü) lipom tam sinyal kaybi gösterir — lezyonun tamamen matür yag dokusundan olustugunu dogrular. Bu bulgu, T1 hiperintens lezyonlarin yag icerigini kesin olarak kanitlayan en güvenilir MR teknigiidir. Dixon tekniğinde ayri yag ve su görüntüleri olusturulur — lipom yag görüntüsünde parlak, su görüntüsünde sinyal kaybeder. STIR'da inversyon süresi yag T1'ine göre ayarlanmistir → yag sinyali null noktasinda baskilanir → lipom sinyal kaybeder. Herhangi bir rezidüel sinyal varliğlyi (tam baskilanmamis alanlar) non-adipöz doku iceriğine isaret eder ve liposarkom suphelendirir.
Rapor Cumlesi
Yag baskilamali sekanslarda kitlenin homojen sinyal kaybi gosterdigi izlenmekte olup saf yag icerigini dogrulamaktadir.
T2 agirlikli sekanslarda lipom orta-yüksek sinyal gosterir — subkutanöz yag dokusu ile izointenstir. T2 sinyali T1 kadar belirgin parlak degildir ancak su ve kas sinyalinden ayirt edilebilir. STIR sekansinda yag baskilandigi icin lipom tamamen sinyal kaybeder — STIR ile T2 arasindaki bu fark diagnostik deger tasir. T2'de herhangi bir yüksek sinyalli non-adipöz solid komponent liposarkom ayrici tanisini gündeme getirir. Kapsül T2'de hipointens ince cizgi olarak görülür — fibröz dokunun kisa T2'si nedeniyle.
Rapor Cumlesi
T2 agirlikli sekanslarda kitle subkutanöz yag ile izointens sinyal göstermekte, STIR sekansinda tam sinyal kaybi izlenmektedir.
Kontrastli BT'de lipom kontrastlanma göstermez — lezyon kontrastsiz görüntülerle ayni yag dansitesini korur. Bu bulgu, lezyonun düsük vaskülaritesini ve aktif proliferatif doku icermedigini yansitir. Kontrast sonrasi herhangi bir kontrastlanan solid komponent veya septa kalınlasmasi, atipik lipomatöz tümör (well-differentiated liposarkom) süphelenir. Ince kapsül minimal kontrastlanma gösterebilir ancak bu klinik olarak önemsizdir. Dumbbell lipomlarda interkostal damarlar lezyon icinden gececegilir icin lokalize damarsal yapılar görülebilir — bunlar tümoral kontrastlanma ile karistrilmamalidir.
Rapor Cumlesi
Kontrastli BT'de kitle kontrastlanma göstermemekte olup benign lipom ile uyumludur.
Yüzeyel yerlesimli gogus duvari lipomlarinda US'de izoekoik-hiperekoik, oval, iyi sinirli, homojen kitle izlenir. Lezyon probla baskilanabilir (kompresibilite). Ince hiperekoik kapsül görülebilir. Lezyonun ekojeniitesi cevredeki yag dokusu ile benzer oldugundan sinir tespiti zor olabilir — lineer prob ile dikkatli degerlendirme gerekir. Intramüsküler lipomlar kas icinde hiperekoik alan olarak daha kolya fark edilir. Doppler'de vaskülarite izlenmez veya minimlal periferik vaskülarite görülebilir.
Rapor Cumlesi
US'de cevredeki yag dokusu ile izoekoik-hiperekoik, kompresibil, avasküler kitle izlenmekte olup subkutanöz lipom ile uyumludur.
Kriterler
Cilt alti yag dokusunda yerlesim; en sik form; kolay palpabl
Ayirt Edici Ozellikler
US ile kolay degerlendirme; BT/MR'da cevredeki yag ile karismasi olasi — kapsül tespiti önemli; cerrahi eksizyon kolay
Kriterler
Kas icinde yerlesim; kas lifleri lezyon icinden gecer; kapsül tam olmayabilir
Ayirt Edici Ozellikler
MR'da T1 hiperintens yag icinde lineer hipointens kas bantlari; daha genis cerrahi eksiyon gerekebilir; atipik lipomatöz tümör ayirici tanisi daha önemli; infiltratif büyüme paterni
Kriterler
Interkostal araliktan gecerek hem ekstratorasik hem intratorasik uzanim; halter seklinde morfoloji
Ayirt Edici Ozellikler
Plevral lezyon ayirici tanisina girer; interkostal damar-sinir demeti iliskisi önemli; preoperatif cerrahi planlama icin multiplanar MR esansiyeldir; BT'de interkostal genisieme görsellestirilir
Ayirt Edici Ozellik
Liposarkom: Non-adipöz solid komponentler (T2 hiperintens, kontrastlanan nodüller), kalın septalar (>2 mm), yag baskilamada baskilanmayan alanlar. Lipom: Homojen yag sinyali, ince septalar, tam yag baskilanmasi, kontrastlanma yok
Ayirt Edici Ozellik
Desmoid tümör: T2'de düsük-heterojen sinyal (fibröz doku), kontrastlanma var, infiltratif sinirlar, yag baskilamada sinyal kaybi yok. Lipom: T1 hiperintens yag sinyali, yag baskilamada tam kayip, kontrastlanma yok
Ayirt Edici Ozellik
Hematom: Akut/subakut evrede yüksek dansite (50-70 HU), T1 hiperintens (metHb) ancak yag baskilamada sinyal kaybi göstermez, travma öyküsü. Lipom: Homojen yag dansitesi (-50 ila -150 HU), yag baskilamada tam kayip
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upTipik gorüntüleme özelliklerine sahip (homojen yag dansitesi/sinyali, yag baskilamada tam kayip, kontrastlanma yok, solid komponent yok) lipomlar kesin tani almis sayilir ve biyopsi veya takip gerektirmez. Semptomatik lezyonlarda (agri, kozmetik) cerrahi eksizyon küratiftir. Büyük (>10 cm) veya derin yerlesimli lezyonlarda ve herhangi bir atipik bulgu varliginda (non-adipöz komponent, kontrastlanma, kalin septalar) ileri degerlendirme (MR) ve biyopsi önerilir — atipik lipomatöz tümör/well-differentiated liposarkom ekarte edilmelidir.
Lipomlar benign tümörlerdir ve malign transformasyon riski yoktur. Genellikle tedavi gerektirmez. Semptomatik veya kozmetik sorun oluşturan lezyonlarda cerrahi eksizyon yapılabilir. Büyük (>10 cm), derin yerleşimli veya hızlı büyüyen lezyonlarda iyi diferansiye liposarkom (atipik lipomatöz tümör) ekarte edilmelidir — MR veya biyopsi önerilir. Kalın septa, nodüler komponent veya kontrastlanma varlığında liposarkom düşünülmelidir.