Safra kesesi karsinomu karaciğerin en sık sekonder invazyonunu yapan safra yolu malignitesidir. En sık safra kesesi lojunda kitle şeklinde prezente olur ve segment IVb/V'e direkt invazyon gösterir. Safra taşları en önemli risk faktörüdür (%80+ birliktelik). Kadınlarda 2-3 kat daha sıktır. İleri evrede biliyer obstrüksiyon, hepatoduodenal ligament lenfadenopatisi ve peritoneal yayılım görülür. Tanı anında genellikle ileri evre olması nedeniyle prognoz kötüdür.
Yaş Aralığı
50-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
Safra kesesi karsinomlarının %90'ı adenokarsinomdur. Kronik inflamasyon (safra taşları → kronik kolesistit) displazi-karsinom sekansını tetikler. Safra kesesi duvarında muskularis tabakası ince olduğundan tümör hızla serozaya ve çevre yapılara yayılır. Karaciğer invazyonu direkt kontiguöz yayılım ile olur — safra kesesi yatağı peritonla kaplanmadığından Glisson kapsülü ile doğrudan temas halindedir. Venöz drenaj portal ven dallarına olduğundan hematojen yayılım da erken dönemde gerçekleşir.
Safra kesesi lojunda safra kesesini replase eden veya duvarından ayırt edilemeyen, karaciğer segment IVb/V'e direkt invazyon gösteren infiltratif sınırlı kitle. Safra taşı birlikteliği tanıyı destekler. Bu patern safra kesesi karsinomu için patognomoniktir ve diğer karaciğer kitlelerinden ayırır — kitle merkezi safra kesesi lojundadır, parankim içinde değil.
Portal venöz fazda safra kesesi lojunda heterojen kontrastlanan kitle. Safra kesesi duvarı ayrı olarak seçilemez; kitle safra kesesini replase etmiş ve karaciğere invaze olmuştur. Portal venöz fazda en iyi değerlendirilir çünkü karaciğer parankimi ile tümör arasındaki kontrast farkı maksimumdur.
Rapor Cumlesi
Safra kesesi lojunda karaciğere invaze, heterojen kontrastlanan kitle izlenmektedir.
Arteriyel fazda heterojen kontrastlanma. Kitlesel tip lezyonlarda periferal kontrastlanma daha belirgin olabilir. Duvar kalınlaşması tipinde diffüz veya fokal artmış kontrastlanma görülür.
Rapor Cumlesi
Arteriyel fazda heterojen kontrastlanma gösteren safra kesesi lojunda kitle mevcuttur.
T2 ağırlıklı görüntülerde safra kesesi lojunda hafif-orta hiperintens kitle. İnvaze karaciğer parankimine göre hiperintenstir. Kitle içindeki nekrotik alanlar daha yüksek T2 sinyali verebilir. Safra taşları T2'de tipik olarak sinyalsiz (void) görünür.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde safra kesesi lojunda orta hiperintens kitle ve eşlik eden safra taşları izlenmektedir.
DWI'da belirgin difüzyon kısıtlanması — kitle hipointensite gösterir. ADC haritasında düşük sinyal. Safra kesesi karsinomlarında difüzyon kısıtlanması benign duvar kalınlaşmasından (kronik kolesistit, ksantogranülomatöz kolesistit) ayrımda yardımcıdır.
Rapor Cumlesi
Safra kesesi lojundaki kitlede difüzyon kısıtlanması izlenmekte olup malignite ile uyumludur.
US'de safra kesesi lojunda heterojen ekojenik kitle. Safra kesesi duvarı ile ayrım yapılamaz. Eşlik eden safra taşları akustik gölge veren ekojenik odaklar olarak görülür. Karaciğere invazyon hipoekoik/heterojen alan olarak izlenir. Biliyer dilatasyon eşlik edebilir.
Rapor Cumlesi
Safra kesesi lojunda safra taşları ile birlikte heterojen ekojenik kitle izlenmekte olup karaciğere invazyon düşündürmektedir.
Gecikmiş fazda progressif veya persistan heterojen kontrastlanma. Desmoplastik stroma içeren alanlarda geç kontrastlanma artışı izlenir. İnfiltratif sınırlar gecikmiş fazda daha belirgin hale gelebilir.
Rapor Cumlesi
Gecikmiş fazda persistan heterojen kontrastlanma izlenmekte olup desmoplastik stromal komponent düşündürmektedir.
Kriterler
En sık prezentasyon tipi (%40-65). Safra kesesi lojunu dolduran veya replase eden kitle. İleri evre hastalık ile ilişkili — genellikle karaciğer invazyonu eşlik eder.
Ayirt Edici Ozellikler
Safra kesesi lojunda büyük heterojen kitle, safra kesesi ayrı olarak seçilemez, karaciğer invazyonu belirgin
Kriterler
Fokal veya diffüz duvar kalınlaşması (>3 mm). Daha erken evre hastalık ile ilişkili. Kronik kolesistit ile karışabilir — düzensiz/asimetrik kalınlaşma ve kontrastlanma malignansi lehine.
Ayirt Edici Ozellikler
Fokal asimetrik kalınlaşma, düzensiz kontrastlanma, DWI kısıtlanması — kronik kolesistitte diffüz, uniform kalınlaşma ve DWI kısıtlanması yok
Kriterler
Safra kesesi lümenine protrüde eden polipoid kitle. En erken tanı şansı olan tip. >10 mm polip, geniş taban, vaskülarite artışı malignite lehine. Eşlik eden duvar kalınlaşması ve karaciğer invazyonu ileri evreyi gösterir.
Ayirt Edici Ozellikler
>10 mm, geniş tabanlı, sessil polip, kontrastlanma gösteren, akustik gölge vermeyen lezyon
Ayirt Edici Ozellik
İKK karaciğer parankimi içinde periferal yerleşimlidir ve safra kesesi lojundan bağımsızdır. Kapsüler retraksiyon ve periferal safra yolu dilatasyonu İKK'da daha tipiktir. Safra kesesi karsinomu safra kesesi lojunda merkezlenir ve direkt invazyon gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Hepatik adenom iyi sınırlı, kapsüllü, homojen kontrastlanan lezyondur. Safra taşı birlikteliği ve infiltratif sınırlar yoktur. Genç kadınlarda ve OKS kullanımıyla ilişkilidir. Safra kesesi karsinomunda infiltratif sınır ve safra taşı birlikteliği ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Kolorektal metastaz genellikle multipldir ve karaciğer parankimi içinde dağınıktır. Rim kontrastlanma ve HBP target sign gösterir. Safra kesesi karsinomu safra kesesi lojunda tek büyük kitle olarak prezente olur ve safra taşı birlikteliği vardır.
Aciliyet
urgentYonetim
surgicalBiyopsi
GerekliTakip
3-monthSafra kesesi karsinomu tanı anında genellikle ileri evrededir. Erken evre (T1a) olgularda basit kolesistektomi yeterlidir; T1b ve üzeri evrelerde genişletilmiş kolesistektomi + segment IVb/V rezeksiyonu + portokaval lenf nodu diseksiyonu gerekir. Unrezektabl olgularda palyatif kemoterapi (gemsitabin + sisplatin) uygulanır. 5 yıllık sağkalım evre I'de %50-80, evre IV'te <%5'tir. Cerrahi sınır pozitifliği ve lenf nodu tutulumu en önemli prognostik faktörlerdir.
Safra kesesi karsinomu tanı anında genellikle ileri evrededir. Erken evre (T1-T2) olgularda cerrahi rezeksiyon küratiftir. Karaciğer invazyonu olan olgularda genişletilmiş kolesistektomi ve hepatektomi gerekir. 5 yıllık sağkalım ileri evrede %5'in altındadır.