Bronkojenik kist, embriyolojik dönemde ön barsak (foregut) tomurcaklanmasından kaynaklanan konjenital mediastinal veya pulmoner kisttir. En sık subkarinal lokasyonda (%50-65) görülür. İnce duvarlı, sıvı dolu kisttir — genellikle su dansitesinde ancak proteinöz/müsinöz içerik nedeniyle yüksek dansite gösterebilir (BT'de 40-80+ HU). Kontrastlanma göstermez. MR'da proteinöz içerik nedeniyle T1'de hiperintens olabilir. Genellikle insidental saptanır ancak kompresyon semptomları (havayolu, özofagus) veya enfeksiyon gelişebilir.
Yaş Aralığı
20-50
En Sık Yaş
35
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Bronkojenik kistler embriyolojik dönemde (3-7. hafta) ön barsak (foregut) tomurcaklanma anomalisinden kaynaklanır — trakeobronşiyal ağacın anormal dallanması sonucu izole bir kistik yapı oluşur. Kist duvarı respiratuar epitel (silli kolumnar epitel), kıkırdak, düz kas ve mukus bezleri içerir — bu histolojik yapı bronş duvarını taklit eder. Kist içeriği seröz veya müsinöz sıvıdır — proteinöz içerik kist sıvısındaki protein, kalsiyum oksalat ve kolesterol kristallerinden kaynaklanır. BT'de su dansitesinde (0-20 HU) kistler seröz içeriklidir; yüksek dansiteli kistler (40-80+ HU) proteinöz/müsinöz içerik barındırır. MR'da T1 sinyal kist içeriğine bağlıdır: seröz = T1 hipointens (su benzeri), proteinöz = T1 hiperintens (kısa T1 relaksasyon — protein molekülleri su moleküllerinin hareketini kısıtlar). T2'de tüm bronkojenik kistler hiperintenstir çünkü serbest su içeriği yüksektir. Kist duvarı kontrastlanma göstermez çünkü kist vasküler yapıdan yoksundur — ancak enfeksiyon durumunda duvar kalınlaşması ve kontrastlanma gelişebilir. Subkarinal lokasyon embriyolojik olarak karina düzeyindeki trakeal bifürkasyonun tomurcaklanma bölgesine karşılık gelir.
Subkarinal lokasyonda BT'de yüksek dansite (40-80+ HU) gösteren iyi sınırlı lezyonun MR'da T1 hiperintens + T2 hiperintens olması ve kontrastlanma göstermemesi bronkojenik kist için patognomoniktir. BT'de yüksek dansiteli kistler solid kitle ile karıştırılabilir — MR bu ayrımda altın standarttır. T1 hiperintensite proteinöz içerikten kaynaklanır (protein molekülleri T1 relaksasyonu kısaltır). T2 hiperintensite sıvı içeriğini doğrular. Kontrastlanma yokluğu vasküler yapıdan yoksun kistik yapıyı kanıtlar. Bu üçlü MR bulgusunun (T1 parlak + T2 parlak + kontrastlanma yok) kombinasyonu başka bir mediastinal lezyonda görülmez.
Subkarinal bölgede iyi sınırlı, ince duvarlı, yuvarlak veya oval kistik lezyon. Su dansitesinde (0-20 HU) veya proteinöz içerik nedeniyle daha yüksek dansitede (40-80+ HU). Homojen iç yapı — septasyon veya solid komponent yok. İnce düzgün duvar (<3 mm).
Rapor Cumlesi
Subkarinal bölgede iyi sınırlı, ince duvarlı, homojen kistik lezyon (...HU) izlenmekte olup bronkojenik kist öncelikle değerlendirilmelidir.
Kontrastlı BT'de kist içeriğinde ve duvarda kontrastlanma izlenmez. Bu bulgu kistik yapıyı solid lezyondan kesin olarak ayırır — özellikle yüksek dansiteli kistlerde (40-80+ HU) kritik öneme sahiptir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı seride lezyonda kontrastlanma izlenmemekte olup kistik yapı ile uyumludur; solid lezyon ekarte edilmiştir.
MR T2'de homojen hiperintens kistik lezyon — tüm bronkojenik kistler (seröz veya proteinöz içerikli) T2'de parlak görünür. Bu bulgu kistin sıvı içeriğini kesin olarak doğrular ve BT'de yüksek dansiteli kistleri solid lezyonlardan ayırmada en değerli MR sekansıdır.
Rapor Cumlesi
MR T2A sekansta lezyonda homojen hiperintensite izlenmekte olup kistik yapıyı doğrulamaktadır.
MR T1'de sinyal kist içeriğine göre değişir: seröz içerikli kistler T1 hipointens (su benzeri), proteinöz/müsinöz içerikli kistler T1 hiperintens. T1 hiperintensite BT'de yüksek dansiteli kistin kistik doğasını doğrulayan anahtar bulgudur.
Rapor Cumlesi
MR T1A sekansta lezyonda hiperintensite izlenmekte olup proteinöz/müsinöz kist içeriği ile uyumludur.
DWI'da difüzyon kısıtlaması göstermez — ADC değeri yüksek. Bu bulgu kistin sıvı içeriğini doğrular ve solid lezyonlardan (lenfoma, timoma) ayrımda ek değer sağlar.
Rapor Cumlesi
DWI'da difüzyon kısıtlaması izlenmemekte ve ADC değeri yüksek olup kistik yapıyı desteklemektedir.
Ultrasonografide (transtorasik veya EUS) anekoik veya hipoekoik, iyi sınırlı, yuvarlak lezyon. Posterior akustik güçlenme gösterir (kistik yapının tipik US bulgusu). İç ekolar proteinöz içerikte görülebilir.
Rapor Cumlesi
Ultrasonografide subkarinal bölgede anekoik/hipoekoik, iyi sınırlı kistik lezyon ve posterior akustik güçlenme izlenmekte olup bronkojenik kist ile uyumludur.
Kriterler
Mediastende lokalize — en sık subkarinal (%50-65), paratrakeal, hiler veya paraözofageal.
Ayirt Edici Ozellikler
En sık tip (%65-85). Havayolu veya özofagus kompresyonuna neden olabilir. Subkarinal kistler karinanın açısını açabilir (splaying).
Kriterler
Akciğer parankimi içinde lokalize — genellikle alt lob medial segmentlerde.
Ayirt Edici Ozellikler
Daha nadir (%15-35). Enfeksiyon riski daha yüksek — kist bronş ile komünike olabilir ve hava-sıvı seviyesi gösterebilir. Enfekte kistler duvar kalınlaşması ve çevre konsolidasyonu gösterebilir.
Kriterler
Servikal, diyafragmatik, retroperitoneal, perikardial veya kutanöz lokasyon.
Ayirt Edici Ozellikler
Nadir (%5). Respiratuar epitel histolojisi tanıyı doğrular. Atipik lokasyonda bronkojenik kist tanısı genellikle histopatolojik olarak konur — görüntülemede diğer kistik lezyonlarla karışabilir.
Ayirt Edici Ozellik
Mediastinal lenfoma solid kitle olup kontrastlanma gösterir — bronkojenik kistte kontrastlanma yoktur. Lenfoma T2'de orta sinyal (bronkojenik kist T2 homojen hiperintens). Lenfomada difüzyon kısıtlaması var (bronkojenik kistte yok). Lenfomada B semptomları, LAP ve splenomegali eşlik edebilir. BT'de lenfoma homojen yumuşak doku dansitesinde (30-50 HU) ve kontrastlanır — bronkojenik kist kontrastlanmaz.
Ayirt Edici Ozellik
Nekrotik mediastinal lenf nodu (TB) rim kontrastlanması gösterir — bronkojenik kistte kontrastlanma yok. TB lenf nodunda santral nekroz heterojen ve düzensiz sınırlı — bronkojenik kist homojen ve düzgün sınırlı. TB'de klinik bağlam farklı — ateş, gece terlemesi, pozitif PPD/IGRA. TB lenf nodu genellikle konglomere ve asimetrik — bronkojenik kist soliter ve düzgün.
Ayirt Edici Ozellik
Sarkoidoz bilateral simetrik hiler LAP gösterir — bronkojenik kist soliter ve genellikle subkarinal. Sarkoidoz lenf nodları solid ve kontrastlanır — bronkojenik kist kontrastlanmaz. Sarkoidozda perilenfatik mikronodüller eşlik eder — bronkojenik kistte parankimal bulgu beklenmez. Sarkoidozda serum ACE yüksek, eritema nodozum ve üveit gibi sistemik bulgular olabilir.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
12-monthBronkojenik kistler genellikle benign seyreder ve çoğu asemptomatiktir — insidental saptandığında tedavi gerektirmeyebilir. Yönetim semptom varlığına göre belirlenir: (1) Asemptomatik: BT veya MR ile boyut takibi (12 aylık aralıkla, stabil ise daha uzun aralıklar). Malign transformasyon riski son derece düşüktür ancak nadir vakalar bildirilmiştir. (2) Semptomatik (havayolu kompresyonu, disfaji, enfeksiyon): cerrahi rezeksiyon (VATS veya torakotomi) — tam eksizyon küratiftir, rekürens nadirdir. Alternatif olarak EUS-kılavuzlu aspirasyon yapılabilir ancak rekürens oranı yüksektir (%50+). (3) Enfekte kist: antibiyoterapi sonrası cerrahi rezeksiyon önerilir. Komplikasyonlar: havayolu obstrüksiyonu, özofagus kompresyonu, kist enfeksiyonu, kist içi kanama, SVC sendromu (nadir), malign transformasyon (son derece nadir). BT'de yüksek dansiteli bronkojenik kist solid kitle ile karıştırıldığında gereksiz biyopsi veya cerrahi yapılabilir — MR ile kistik doğanın doğrulanması invaziv prosedürleri önler.
Bronkojenik kistler genellikle asemptomatiktir ve insidental saptanır. Semptomatik olgularda (havayolu basısı, enfeksiyon) cerrahi rezeksiyon endikedir. Tipik görüntüleme bulguları varsa takip yeterlidir. Enfeksiyon nadirdir ancak acil cerrahi gerektirebilir. Malign dönüşüm son derece nadirdir.