Korpus luteum kisti, ovulasyon sonrası oluşan korpus luteumun aşırı büyümesi ve sıvı/kan birikimi sonucu gelişen fonksiyonel kistik lezyondur. Premenopozal kadınlarda sıktır ve genellikle luteal fazda (siklusun ikinci yarısı) veya erken gebelikte görülür. En karakteristik ultrasonografik bulgusu kalın, krenüle (tırtıklı) duvar ve Doppler'de yoğun periferik vaskülarite (ring of fire paterni) dir. İçerik genellikle hemorajiktir. Büyük çoğunluğu 1-3 menstrüel siklus içinde spontan regresyon gösterir.
Yaş Aralığı
15-45
En Sık Yaş
25
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Çok Sık
Ovulasyon sonrası folikül kollabe olarak korpus luteumu oluşturur. Luteinize granüloza ve teka hücreleri progesteron salgılar ve yoğun neovaskülarizasyon geliştirir — bu yeni damar ağı, Doppler'deki ring of fire paterninin anatomik temelidir. Normal korpus luteum 3 cm'e kadar büyüyebilir; bunun ötesinde kist olarak tanımlanır. Neovaskülarizasyondaki kapiller frajilite nedeniyle kist içine kanama sıktır — bu nedenle içerik genellikle hemorajiktir ve ultrasonografide internal ekolar veya retiküler patern görülür. Kist duvarı luteinize hücrelerden oluşur ve vasküler yapıdan zengindir — bu da ultrasonografide kalın (3-8 mm), krenüle duvar olarak yansır. Gebelik olmadığında hCG düşer, korpus luteum dejenere olur ve kist 14 gün içinde küçülmeye başlar. Gebelikte hCG desteğiyle 10-12. haftaya kadar devam edebilir.
Renkli Doppler ultrasonografide kist duvarı çevresinde yoğun, sirkumferensiyel (tam halka şeklinde) vaskülarite korpus luteum kistinin imza bulgusudur. Bu patern, ovulasyon sonrası luteinize hücrelerin VEGF aracılığıyla indüklediği yoğun neovaskülarizasyonu yansıtır. Düşük rezistans indeksi (RI <0.4-0.5) aktif luteal fonksiyonu destekler. Ring of fire paterni ektopik gebelikte de görülebilir — β-hCG düzeyi ile klinik korelasyon her zaman gereklidir.
Renkli Doppler'de kist duvarı çevresinde yoğun, sirkumferensiyel (halka şeklinde) vaskülarite. Düşük rezistanslı arteriyel akım paterni. 'Ring of fire' veya 'ateş halkası' olarak tanımlanır.
Rapor Cumlesi
Kist duvarı çevresinde renkli Doppler'de yoğun sirkumferensiyel vaskülarite (ring of fire paterni) izlenmekte olup korpus luteum kisti ile uyumludur.
3-8 mm kalınlığında, iç konturu düzensiz (krenüle/tırtıklı) duvar. Duvar hipoekoik ile izoekoik arasında değişen ekojenite gösterir. Dış kontur genellikle düzgündür.
Rapor Cumlesi
Kist duvarı kalın (___ mm) ve krenüle (tırtıklı) iç konturlu olup korpus luteum kisti ile uyumludur.
Kist içinde düşük-orta seviyeli internal ekolar, retiküler patern veya sıvı-sıvı seviyesi. İçerik hemorajik karakterdedir. Tamamen anekoik olabilir ancak genellikle ekojenik bileşen içerir.
Rapor Cumlesi
Kist içinde düşük seviyeli internal ekolar/retiküler patern izlenmekte olup hemorajik içerik ile uyumludur.
T1A sekanslarda hiperintens sinyal — hemorajik içerik (methemoglobin). Sinyal homojen veya heterojen olabilir. Duvar belirgin kontrastlanma gösterir.
Rapor Cumlesi
Lezyon T1A sekanslarda hiperintens sinyal göstermekte olup hemorajik korpus luteum kisti ile uyumludur. Duvarında belirgin kontrastlanma izlenmektedir.
BT'de kalın, yoğun kontrastlanan duvar ile çevrili kistik lezyon. İçerik yoğunluğu hemorajik ise artmış olabilir (30-60 HU). Duvar kontrastlanması arteriyel fazda belirgindir.
Rapor Cumlesi
Adneksiyal bölgede kalın duvarlı, duvarı yoğun kontrastlanan kistik lezyon izlenmekte olup korpus luteum kisti ile uyumludur.
Kriterler
Anekoik veya düşük ekojenite gösteren içerik, belirgin kanama bulgusu yok. Kalın krenüle duvar ve ring of fire paterni mevcut.
Ayirt Edici Ozellikler
İçerik açık sıvıdır, kanama minimaldir. Ring of fire paterni ve kalın duvar tanısaldır. Basit kistten kalın duvar ve vaskülarite ile ayrılır.
Kriterler
Kist içinde belirgin hemorajik içerik: internal ekolar, retiküler patern, retraksiyon gösteren pıhtı veya sıvı-sıvı seviyesi. Ring of fire paterni korunmuş.
Ayirt Edici Ozellikler
En sık alt tip. Hemorajik kist bulgularına ek olarak kalın krenüle duvar ve ring of fire paterni tanıyı doğrular. MR'da T1 hiperintens sinyal kanama kanıtıdır. Akut pelvik ağrı ile prezente olabilir.
Kriterler
Erken gebelikte (ilk trimester) β-hCG desteğiyle persiste eden korpus luteum kisti. 10-12. haftaya kadar devam edebilir, sonra plasenta progesteronu devraldığında regrese olur.
Ayirt Edici Ozellikler
Gebelikte korpus luteum kisti ektopik gebelikle karışabilir — β-hCG trendi ve intrauterin gestasyonel kese varlığı ayırıcıdır. Gebelik ilerledikçe kist küçülür. Torsiyon riski artmıştır.
Ayirt Edici Ozellik
Basit kist ince (<3 mm), düzgün duvarlı ve Doppler'de avaskülerdır — ring of fire paterni yoktur. Korpus luteum kisti kalın (3-8 mm), krenüle duvarlı ve yoğun periferik vaskülarite gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Hemorajik kist ince duvarlı ve Doppler'de minimal vaskülarite gösterir. Korpus luteum kisti kalın krenüle duvar ve ring of fire paterni gösterir. Her ikisi de hemorajik içerik taşıyabilir ancak duvar özellikleri ve vaskülarite ayrımı kesindir.
Ayirt Edici Ozellik
Tubo-ovaryen apse kalın, düzensiz duvarlı, heterojen içerikli kistik lezyondur. Periferik vaskülarite gösterebilir ancak ring of fire paterninden daha düzensizdir. Ateş, lökositoz ve pelvik inflamatuar hastalık bulguları eşlik eder. Korpus luteum kistinde enfeksiyon bulgusu yoktur.
Aciliyet
surveillanceYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
6-monthKorpus luteum kisti benign fonksiyonel lezyondur ve büyük çoğunluğu 1-3 menstrüel siklus içinde spontan regresyon gösterir. İlk tanıda 6-8 hafta sonra takip US önerilir. Gebelikte saptanırsa panik gerektirmez — 10-12. haftaya kadar devam edebilir ve plasenta fonksiyonu başlayınca küçülür. Komplikasyonlar arasında kist rüptürü (hemoperitoneum — akut batın), torsiyon (özellikle >5 cm kistlerde) ve devam eden kanama yer alır. Rüptür veya torsiyon bulguları varsa acil cerrahi müdahale gerekebilir. Postmenopozal kadınlarda korpus luteum kisti beklenmez — bu durumda neoplazi ekarte edilmelidir.
Korpus luteum kisti fizyolojik bir yapıdır ve tedavi gerektirmez. Spontan hemoraji ile akut pelvik ağrı yapabilir. Rüptür durumunda hemoperitoneum riski vardır. Ektopik gebelikten ayırım için beta-hCG testi önemlidir.