Dermoid kist (matür kistik teratom), tüm germ hücre katmanlarından (ektoderm, mezoderm, endoderm) kaynaklanan benign over tümörüdür ve en sık görülen over germ hücreli neoplazmıdır. Tüm over tümörlerinin %10-20'sini oluşturur ve premenopozal kadınlarda (20-40 yaş) en sıktır. İçeriğinde yağ (sebum), saç, diş, kemik ve cilt dokusu bulunabilir. Ultrasonografide yağ içeriğine bağlı hiperekoik komponent, Rokitansky nodülü (dermoid plug), yağ-sıvı seviyesi ve kalsifikasyon (diş/kemik) ile karakterize edilir. MR'da yağ baskılama sekansında sinyal kaybı tanıyı doğrular. %10-15 oranında bilateraldir. Malign transformasyon riski <%2'dir (genellikle >10 cm ve >50 yaş).
Yaş Aralığı
10-40
En Sık Yaş
25
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Sık
Dermoid kist, totipotent germ hücrelerinin anormal diferansiyasyonu sonucu oluşur. Tüm üç embriyonel germ katmanından doku içerir: ektoderm (cilt, saç, yağ bezleri, sinir dokusu), mezoderm (yağ, kas, kemik, kıkırdak) ve endoderm (tiroid, gastrointestinal epitel). Kist içeriğinin büyük kısmını sebum (yağ) oluşturur — ultrasonografide hiperekoik görünümün ve BT'de negatif dansite (-20 ila -130 HU) değerlerinin nedeni budur. MR'da yağ kısa T1 relaksasyon gösterir ve T1'de parlak sinyal verir; yağ baskılama sekansında (fat-sat) sinyal kaybolur — bu 'kimyasal kayma' etkisi yağın protonlarının farklı rezonans frekansında olmasından kaynaklanır. Rokitansky nodülü (dermoid plug), kist duvarındaki solid protrüzyondur ve saç, diş, kemik gibi ektodermal yapıları içerir. 'Tip of the iceberg' (buzdağının ucu) bulgusu, yağ içeriğinin ses dalgalarını güçlü yansıtması ve arkadaki yapıların akustik gölgelenmesidir — yüksek reflektivite derin penetrasyonu engeller.
Kist içinde yağ-sıvı seviyesi (üstte hiperekoik yağ, altta hipoekoik seröz sıvı) ve duvardan lümene protrüde Rokitansky nodülü (dermoid plug) birlikteliği dermoid kistin en tanısal görüntüleme bulgusudur. Bu iki bulgunun birlikte varlığı başka bir over lezyonunda görülmez ve tanıyı kesinleştirir. Yağ-sıvı seviyesi hasta pozisyonu ile değişir — hasta oturur pozisyonda yağ üstte, supin pozisyonda anteriorde yer alır.
Kist içinde hiperekoik (parlak) yağ komponenti. Yağ sebum (sıvı lipid) olarak kist içeriğinin büyük kısmını oluşturur. Hiperekoik alan noktalı veya homojen olabilir.
Rapor Cumlesi
Over kisti içinde yağ komponenti ile uyumlu hiperekoik alan izlenmekte olup dermoid kist (matür kistik teratom) düşündürmektedir.
Kist duvarından lümene doğru protrüde olan solid, hiperekoik nodüler komponent (dermoid plug). İçinde saç, diş veya kemik dokusu bulunabilir. Posterior akustik gölgelenme gösterebilir (kalsifiye içerik).
Rapor Cumlesi
Kist duvarından lümene protrüde Rokitansky nodülü (dermoid plug) izlenmekte olup dermoid kist tanısını desteklemektedir.
Kist yüzeyinden güçlü eko yansıması ve arkadaki yapıların tamamen gölgelenmesi. Yağ ve saç komponentinin yüksek reflektivitesi nedeniyle kist derinliği değerlendirilemez — 'buzdağının ucu' görülür.
Rapor Cumlesi
Adneksiyal bölgede yüzeyel hiperekoik refleksiyon ve posterior akustik gölgelenme izlenmekte olup 'tip of the iceberg' bulgusu dermoid kist düşündürmektedir.
BT'de kist içinde yağ dansitesi (-20 ila -130 HU). Yağ-sıvı seviyesi görülebilir. Kalsifikasyon (diş, kemik) eşlik edebilir. Yağ dansitesi over lezyonunda patognomoniktir.
Rapor Cumlesi
Adneksiyal bölgede yağ dansitesinde (___ HU) komponent ve kalsifikasyon içeren kistik lezyon izlenmekte olup dermoid kist (matür kistik teratom) ile uyumludur.
T1A sekanslarda hiperintens (parlak) sinyal — yağ içeriğinin doğrudan MR kanıtı. Sinyal subkutan yağ ile izointenstir.
Rapor Cumlesi
Lezyon T1A sekanslarda subkutan yağ ile izointens hiperintens sinyal göstermekte olup yağ içeriği düşündürmektedir.
Yağ baskılama (fat-sat) sekansında T1 parlak alanın sinyal kaybı göstermesi. India ink (mürekkep çizgisi) artefaktı yağ-sıvı ara yüzeyinde görülür. Yağ varlığını kesin olarak doğrular.
Rapor Cumlesi
Lezyonun T1 hiperintens komponenti yağ baskılama sekansında sinyal kaybı göstermekte olup makroskopik yağ içeriği kesin olarak doğrulanmaktadır; dermoid kist tanısı ile uyumludur.
Kist içinde veya Rokitansky nodülünde yüksek dansiteli (>100 HU) kalsifikasyon — diş veya kemik yapısı. Diş yapıları belirgin form gösterebilir (molar/premolar).
Rapor Cumlesi
Kist içinde diş/kemik yapısı ile uyumlu yüksek dansiteli kalsifikasyon izlenmekte olup dermoid kist tanısını kesinleştirmektedir.
Kriterler
Kist içeriğinin büyük kısmı yağ (sebum). Yağ-sıvı seviyesi belirgin. BT'de negatif dansite. MR'da T1 parlak, fat-sat'ta dropout.
Ayirt Edici Ozellikler
En sık görülen tip. Tanı kolaydır — yağ saptanması tanıyı koydurur. Rokitansky nodülü ve kalsifikasyon eşlik edebilir.
Kriterler
Kist içinde belirgin solid komponent (Rokitansky nodülü büyük veya multipl). Yağ komponenti minimal olabilir. BT/MR ile solid komponent içindeki yağ odakları tanıyı koydurur.
Ayirt Edici Ozellikler
Solid komponent nedeniyle malignite ile karışabilir. Ancak solid alan içinde bile yağ odakları veya kalsifikasyon saptanması dermoid lehinedir. Malign transformasyon düşünülüyorsa (>10 cm, >50 yaş, kontrastlanma artışı) cerrahi önerilir.
Kriterler
Her iki overde dermoid kist. %10-15 oranında görülür. Kontralateral over daima değerlendirilmelidir.
Ayirt Edici Ozellikler
Her iki lezyonda da yağ içeriği saptanması bilateral dermoid tanısını koydurur. Bilateral kistik over lezyonu ayırıcı tanısında Krukenberg metastaz ve bilateral kistadenom düşünülmelidir — yağ varlığı dermoid lehinedir.
Ayirt Edici Ozellik
Endometrioma T1 parlak olabilir (kan ürünleri) ancak yağ baskılama sekansında sinyal kaybı göstermez (methemoglobin sinyal korur). Dermoid T1 parlak olup fat-sat'ta sinyal kaybeder (yağ). Endometriomada T2 shading patognomoniktir, dermoidde yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
Hemorajik kist T1 parlak (methemoglobin) ancak fat-sat'ta sinyal kaybetmez. Dermoid T1 parlak ve fat-sat'ta sinyal kaybeder. BT'de hemorajik kist pozitif dansite (40-70 HU), dermoid negatif dansite (-20 ila -130 HU) gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Müsinöz karsinom multiloküler, septalı, farklı dansitelerde kistik kompartmanlar gösterir. Yağ dansitesi içermez (BT'de pozitif dansite). MR'da fat-sat'ta sinyal kaybı yok. Solid kontrastlanan komponentler ve papiller projeksiyonlar maligniteyi düşündürür. Dermoidde yağ + kalsifikasyon bileşimi tanısaldır.
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
annualDermoid kist benign tümördür ancak spontan regresyon göstermez — cerrahi rezeksiyon (kistektomi veya ooforektomi) standart tedavidir. Küçük (<5 cm), asemptomatik dermoidlerde yıllık US takip kabul edilebilir. >5 cm veya semptomatik (ağrı, basınç) lezyonlarda cerrahi planlanır. Torsiyon riski boyutla artar — >6-8 cm kistlerde torsiyon riski yüksektir ve profilaktik cerrahi düşünülür. Malign transformasyon (genellikle skuamöz hücreli karsinom) riski <%2'dir ve >10 cm boyut ile >50 yaş risk faktörleridir. Kist rüptürü kimyasal peritonit yapabilir — acil müdahale gerektirir. Bilateral dermoid varlığında over fonksiyonunu korumak için kistektomi tercih edilir.
Dermoid kistler genellikle benigndır, malign transformasyon riski %1-2'dir (genellikle skuamöz hücreli karsinom). Torsiyon riski mevcuttur (%16). Rüptür nadir ancak kimyasal peritonite neden olabilir. Bilateral olabilir (%10-15).