Akut epiglottit, epiglot ve supraglottik yapıların (ariepiglottik kıvrımlar, aritenoidler, vallekulalar) akut enflamasyonu ve ödemdir. Aşılama öncesi çocuklarda Haemophilus influenzae tip B en sık etken iken, günümüzde yetişkinlerde çeşitli patojenler (Streptococcus, Staphylococcus, Haemophilus non-typeable) neden olur. Hızlı ilerleyerek komplet havayolu obstrüksiyonuna yol açabilir — acil havayolu yönetimi gerektirir. Lateral boyun grafisinde 'thumb sign' (kalınlaşmış epiglot) klasik bulgu olup, kontrastlı BT tanı ve komplikasyon değerlendirmesinde altın standarttır.
Yaş Aralığı
2-65
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Akut epiglottit, bakteriyel patojenin epiglot mukozasını enfekte etmesiyle başlar. Enflamatuar kaskad — nötrofil infiltrasyonu, sitokin salınımı, vasküler permeabilite artışı — epiglot ve çevre supraglottik yapılarda hızla yayılan ödem ve sellülit oluşturur. Epiglotun anatomik yapısı bu süreci tehlikeli kılar: epiglot mukozası alttaki kıkırdağa sıkıca yapışık olduğundan, ödem sıvısı lingual yüzeyde birikerek epiglotu posterior-inferiora doğru iter ve havayolu lümenini daraltır. Ariepiglottik kıvrımlar gevşek areolar doku içerdiğinden ödem burada çok hızlı yayılır. İlerlemiş olgularda supraglottik apse oluşabilir — nekrotik dokuda sıvılaşma gerçekleşir. Görüntülemede: ödem T2'de yüksek sinyal, BT'de düşük dansite olarak yansır; enflamatuar hiperemi diffüz mukozal kontrastlanma artışı oluşturur; apse gelişirse santral düşük dansite + rim kontrastlanma paterni izlenir. Havayolu lümeninin çapı normal 5-7mm'den 2-3mm'ye daralabilir — kritik havayolu kompromisi.
Lateral boyun grafisi veya sagittal BT reformatta epiglotun normal ince yaprak şeklini kaybederek yuvarlak ve kalınlaşmış 'başparmak' görünümü alması. Normal epiglot kalınlığı <3mm iken, epiglottitte >7mm'ye ulaşır. Patognomonik bulgudur.
Kontrastlı BT'de epiglot normalin 2-3 katı kalınlaşmıştır ve yuvarlaklaşmış görünüm alır — lateral grafideki 'thumb sign'ın aksiyel ve sagittal karşılığı. Normal epiglot sagittal kesitlerde ince yaprak şeklinde (2-3mm) iken, enflamasyonda 7-10mm'ye kalınlaşır. Epiglot mukozası diffüz kontrastlanma artışı gösterir (enflamatuar hiperemi). Ödem nedeniyle epiglot parankimi düşük dansite gösterir. Sagittal reformat değerlendirme epiglot kalınlığını ve havayolu lümenini en iyi gösterir.
Rapor Cumlesi
Epiglot belirgin kalınlaşmış olup yaklaşık __ mm ölçülmektedir (thumb sign). Ariepiglottik kıvrımlar ödemli ve kalınlaşmıştır. Supraglottik havayolu lümeni daralmıştır (havayolu çapı yaklaşık __ mm). Diffüz mukozal kontrastlanma artışı izlenmektedir. Bulgular akut epiglottit ile uyumludur.
Ariepiglottik kıvrımlar bilateral kalınlaşmış ve ödemli, diffüz düşük dansite gösteren yumuşak doku şişmesi izlenir. Vallekulalar sıvı ile dolu veya oblitere olabilir. Prevertebral yumuşak dokuda da reaktif ödem izlenebilir. Orofarengeal ve hipofarengeal mukoza da ödemli ve kalınlaşmış olabilir (yayılmış supraglottit).
Rapor Cumlesi
Ariepiglottik kıvrımlar bilateral kalınlaşmış ve ödemlidir. Vallekulalar [oblitere/sıvı ile dolu] izlenmektedir. Bulgular supraglottit ile uyumludur.
Komplike olgularda epiglot veya ariepiglottik kıvrım içinde veya çevresinde düşük dansiteli koleksiyon + rim kontrastlanma izlenir — supraglottik apse oluşumu. Apse sellülitten farklı olarak net sınırlı sıvı koleksiyonu içerir. Gaz kabarcıkları anaerobik enfeksiyonu düşündürür. Apsenin paraglottik alana, preepiglottik yağ dokusuna veya retropharengeal alana uzanımı değerlendirilmelidir.
Rapor Cumlesi
Epiglot/ariepiglottik kıvrım düzeyinde __ x __ mm boyutunda, rim kontrastlanma gösteren hipodens koleksiyon izlenmektedir, supraglottik apse oluşumu ile uyumludur. Gaz kabarcıkları [mevcut/izlenmemektedir].
T2 ağırlıklı ve STIR sekanslarda epiglot ve ariepiglottik kıvrımlarda belirgin sinyal artışı izlenir — ödem sıvısının serbest su içeriği yüksek T2 sinyali oluşturur. STIR'da yağ baskılanması ödem sinyalini daha belirgin hale getirir. Ariepiglottik kıvrımlardaki gevşek doku nedeniyle ödem MR'da çok iyi gösterilir. T1'de hafif hipointens veya izointens görünüm.
Rapor Cumlesi
T2A/STIR sekanslarda epiglot ve ariepiglottik kıvrımlarda belirgin sinyal artışı izlenmektedir. Supraglottik yapılar ödemli ve kalınlaşmıştır. Bulgular akut epiglottit/supraglottit ile uyumludur.
Lateral boyun grafisinde epiglot normalin ince yaprak şeklinden yuvarlak, kalınlaşmış 'baş parmak' şekline dönüşmüştür — klasik 'thumb sign'. Normal epiglot kalınlığı 3mm altında iken, epiglottitte 7mm'yi aşar. Aynı zamanda ariepiglottik kıvrımlar kalınlaşmış ve vallekulalar oblitere olabilir. Havayolu lümeninin genişliği lateral grafide değerlendirilmelidir.
Rapor Cumlesi
Lateral boyun grafisinde epiglot belirgin kalınlaşmış olup 'thumb sign' pozitiftir. Supraglottik havayolu daralmıştır. Akut epiglottit ile uyumludur, kontrastlı BT ile ileri değerlendirme önerilir.
Kriterler
Diffüz ödem ve kontrastlanma, sıvı koleksiyonu yok
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de diffüz düşük dansiteli şişme ve mukozal kontrastlanma artışı, sınırlı koleksiyon veya rim kontrastlanma yok. En sık form. Antibiyotik tedavisiyle genellikle yeterli yanıt.
Kriterler
Epiglot veya ariepiglottik kıvrım içinde sınırlı hipodens koleksiyon + rim kontrastlanma
Ayirt Edici Ozellikler
Cerrahi drenaj gerektirebilir. Gaz kabarcıkları anaerobik enfeksiyonu düşündürür. Komplikasyon riski daha yüksek.
Kriterler
2-7 yaş, aşılanmamış, hızlı seyir, ciddi havayolu kompromisi
Ayirt Edici Ozellikler
Aşılama sonrası dramatik olarak azalmış. Daha fulminan seyir, çocuk havayolunun küçük çapı nedeniyle hızla obstrüksiyon riski. Görüntüleme genellikle havayolu güvenceye alındıktan sonra yapılır.
Ayirt Edici Ozellik
Retrofarengeal apse retrofarengeal alanda lokalize, epiglottitte supraglottik yapılar tutuluyor. Retrofarengeal apsede epiglot normal.
Ayirt Edici Ozellik
Larenks travmasında kıkırdak fraktürü, amfizem ve hematom izlenir. Epiglottitte kıkırdak hasarı yok, enflamatuar ödem ön planda.
Ayirt Edici Ozellik
Reinke ödemi vokal kord düzeyinde, epiglot ve supraglottik yapılar normal. Epiglottitte vokal kordlar genellikle korunmuş.
Aciliyet
emergentYonetim
medicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
specialist-referralAkut epiglottit havayolu acilidir. Havayolu güvencesi en acil önceliktir — kontrollü ortamda entübasyon veya trakeotomi gerekebilir. IV antibiyotik tedavisi (3. kuşak sefalosporin + anti-stafilokoksik) hemen başlanır. Apse komplikasyonunda cerrahi drenaj gerekebilir. Steroid tedavisi tartışmalıdır ancak bazı merkezlerde havayolu ödemini azaltmak için kullanılır.
Akut epiglottit havayolu acilidir. Hızlı havayolu güvenceye alinmalidir (entübasyon veya trakeotomi). IV antibiyotik tedavisi baslanir. Apse komplikasyonu gelisirse cerrahi drenaj gerekebilir.