Larenks granülomu, vokal proçes (aritenoid kıkırdağın vokal çıkıntısı) üzerinde veya komşuluğunda gelişen benign granülasyon dokusu kitlesidir. İki ana alt tipi vardır: (1) İntübasyon granülomu — endotrakeal tüpün vokal proçese basınç travması sonucu oluşur, cerrahi sonrası 2-12 haftada gelişir. (2) Kontakt granülom (reflü granülomu) — gastroözofageal reflünün vokal proçes mukozasını irrite etmesi veya fonasyon sırasında vokal proçeslerin birbirine çarpması sonucu oluşur. Görüntülemede vokal proçes üzerinde küçük, iyi sınırlı, homojen kontrastlanan nodüler lezyon olarak izlenir. SCC'den ayrımı kritiktir.
Yaş Aralığı
20-70
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Sık
İntübasyon granülomunda, endotrakeal tüpün posterior glottiste vokal proçes mukozasına basınç uygulaması iskemik nekroz ve ülserasyona yol açar. İyileşme sürecinde aşırı granülasyon dokusu (fibroblastlar, neovaskülarizasyon, inflamatuar hücreler) üretilir ve polipoid kitle oluşur. Kontakt granülomda ise iki mekanizma etkilidir: (1) GERD kaynaklı asit reflü larengeal mukozayı irrite eder — kronik kimyasal irritasyon granülasyon dokusu oluşumunu tetikler. (2) Agresif veya yanlış fonasyon tekniği vokal proçeslerin birbirine sert çarpmasına neden olur — tekrarlayan mekanik travma ülserasyon ve granülom oluşumuna yol açar. Görüntülemede: granülasyon dokusu vaskülarize olduğundan kontrastlanma gösterir; küçük boyut ve düzgün sınırlar benign yapıyı yansıtır; T2'de hafif hiperintensite ödem ve granülasyon dokusunun su içeriğini gösterir. Posterior glottis lokalizasyonu karakteristiktir — anterior veya mid-kord lokalizasyonlu lezyonlarda başka tanılar düşünülmelidir.
Vokal proçes (aritenoid) üzerinde küçük, iyi sınırlı, homojen kontrastlanan nodül — posterior glottis lokalizasyonu intübasyon veya GERD granülomu için karakteristik.
Kontrastlı BT'de vokal proçes üzerinde veya komşuluğunda küçük (genellikle 5-10mm), iyi sınırlı, homojen kontrastlanan nodüler lezyon. Posterior glottiste tek taraflı yerleşim tipiktir. Lezyonun dansitesi yumuşak dokuya benzer veya hafif hipodans. Kontrastlanma homojen ve orta derecede — granülasyon dokusunun vaskülaritesini yansıtır. Tiroid kıkırdak, krikoid kıkırdak sağlam, erozyon yok.
Rapor Cumlesi
[Sağ/Sol] vokal proçes üzerinde __ x __ mm boyutunda, iyi sınırlı, homojen kontrastlanan nodüler lezyon izlenmektedir. Kıkırdak erozyonu veya invazyonu mevcut değildir. Klinik bilgi eşliğinde öncelikle larenks granülomu düşünülmektedir.
MR T2 ağırlıklı sekanslarda vokal proçes üzerinde hafif-orta hiperintens, iyi sınırlı küçük nodül. T1'de izointens. Kontrastlı sekanslarda homojen kontrastlanma. STIR'da ödem komponenti vurgulanır. Difüzyon kısıtlaması genellikle izlenmez (düşük selülarite).
Rapor Cumlesi
MR'da [sağ/sol] vokal proçes üzerinde T2A'da hafif hiperintens, T1A'da izointens, kontrastlı sekanslarda homojen kontrastlanan küçük nodüler lezyon izlenmektedir. Difüzyon kısıtlaması izlenmemektedir.
Kontrastsız BT'de posterior glottiste vokal proçes komşuluğunda yumuşak doku dansitesinde küçük nodül. Kritik negatif bulgular: aritenoid kıkırdak normal şekil ve pozisyonda, tiroid kıkırdak ve krikoid kıkırdakta erozyon yok, paraglottik yağ planları korunmuş. Karşı taraf vokal proçesinde benzer lezyon varsa bilateral kontakt granülom düşünülür.
Rapor Cumlesi
Posterior glottiste [sağ/sol] vokal proçes komşuluğunda yumuşak doku dansitesinde küçük nodüler lezyon izlenmektedir. Aritenoid, tiroid ve krikoid kıkırdaklar normaldir. Klinik öykü eşliğinde larenks granülomu ön tanıda düşünülmektedir.
Transservikal ultrasonografide posterior glottiste küçük hipoekoik veya izoekoik nodüler lezyon. Düzgün sınırlı. Doppler'da minimal vaskülarite izlenebilir. US, vokal kord hareketliliğini dinamik olarak değerlendirmede yardımcıdır — granülomun kord hareketini kısıtlayıp kısıtlamadığı görülebilir.
Rapor Cumlesi
Transservikal US'de posterior glottiste küçük hipoekoik nodüler lezyon izlenmektedir. Vokal kord hareketi [korunmuş/kısıtlı]. BT veya MR ile ileri değerlendirme önerilir.
DWI'da larenks granülomu belirgin difüzyon kısıtlaması göstermez. ADC değerleri normal veya hafif yüksek. Bu, SCC'den ayrımda yardımcı ek bulgudur — SCC'de yüksek selülarite nedeniyle belirgin difüzyon kısıtlaması beklenir.
Rapor Cumlesi
DWI'da vokal proçes lezyonunda belirgin difüzyon kısıtlaması izlenmemektedir. ADC değerleri normaldir. Bu bulgu malignite aleyhine değerlendirilmektedir.
Kriterler
Endotrakeal intübasyon öyküsü, 2-12 hafta sonra gelişim
Ayirt Edici Ozellikler
Genellikle spontan geriler. Uzamış intübasyon, kadın cinsiyet ve kalın tüp kullanımı risk faktörleri. Bilateral olabilir.
Kriterler
GERD öyküsü, vokal abuse, intübasyon öyküsü yok
Ayirt Edici Ozellikler
PPI tedavisi ve ses terapisi ile gerileyebilir. Nüks sık. Karşı tarafta kontakt ülser eşlik edebilir ('ulcer-granuloma complex').
Kriterler
Vokal kord medializasyonu için Teflon enjeksiyonu öyküsü
Ayirt Edici Ozellikler
Yabancı cisim reaksiyonu sonucu granülom. BT'de yüksek dansiteli Teflon depositi ile birlikte çevre granülasyon dokusu. Artık Teflon kullanılmıyor, eski olguarda görülür.
Ayirt Edici Ozellik
Reinke ödemi bilateral diffüz kord tutulumu; granülom fokal, vokal proçes üzerinde lokalize.
Ayirt Edici Ozellik
Subglottik stenoz konsantrik, krikoid seviyesinde; granülom fokal, glottik seviyede.
Ayirt Edici Ozellik
Epiglottit supraglottik yapıları tutar; granülom glottik seviyede vokal proçeste. Epiglottitte akut ateş ve enfeksiyon.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthBirincil tedavi konservatiftir: PPI (GERD varsa), ses terapisi, ses istirahatı. İntübasyon granülomları genellikle 6-12 ayda spontan geriler. Refrakter olgularda veya SCC ekartasyonu gerektiğinde laringoskopik biyopsi + eksizyon yapılır. Cerrahi sonrası nüks oranı yüksektir (%30-50), bu nedenle altta yatan neden (GERD, vokal abuse) mutlaka tedavi edilmelidir.
Tedavi proton pompa inhibitörü (PPI) ve ses terapisini içerir. İntübasyon granülomu genellikle spontan geriler. Refrakter olgularda cerrahi eksizyon yapılabilir ancak nüks riski yüksektir. Biyopsi SCC ekartasyonu için gerekebilir.