Sirkümvallat plasenta, koryonik plağın bazal plaktan küçük olduğu ve membranların (amnion + koryon) fetal yüzeyde içe doğru katlanarak kalınlaşmış halka oluşturduğu plasental morfoloji anomalisidir. İnsidansı %1-7 arasındadır ve genellikle ikinci trimesterde tanınır. Koryonik plak kenarında kalınlaşmış, kıvrılmış membranlar ve fibrin birikimleri izlenir — 'rolled edge' (kıvrılmış kenar) görünümü patognomoniktir. Subkoryonik alanda fibrin ve organize hematom birikimi plasenta kenarı boyunca izlenebilir. Klinik önemi tartışmalıdır; ancak komplet sirkümvallasyonda subkoryonik hematom, plasenta dekolmanı, erken doğum, IUGR ve tekrarlayan kanama riski artabilir. Parsiyel sirkümvallasyon genellikle klinik olarak önemsizdir.
Yaş Aralığı
18-45
En Sık Yaş
30
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
Sirkümvallat plasentanın patogenezi tam olarak aydınlatılamamıştır; ancak erken gebelikte implantasyon bölgesindeki desidual kanama ve trofoblastik invazyonun periferik sınırlanması rol oynar. Koryonik plak — trofoblastik invazyonun oluşturduğu fetal yüzey — bazal plaktan küçük kalır, bu durum trofoblastik invazyonun periferik villöz yapıları tam olarak kaplayamamasından kaynaklanır. Membranlar (amnion ve koryon) bazal plak kenarından koryonik plağın kenarına doğru reflekte olur (katlanır) ve fetal yüzeyde içe doğru kıvrılarak kalınlaşmış bir halka oluşturur — 'rolled edge'. Bu katlanma bölgesinde fibrin, organize hematom ve kalsifikasyon birikir → kalınlaşmış halka yapıyı oluşturur. Periferik plasenta dokusu (bazal plak ile koryonik plak kenarı arasında kalan kısım) membranlar altında kalır ve fonksiyonel kapasitesi azalabilir. Subkoryonik fibrin ve hematom birikimi plasenta kenarında vasküler bütünlüğü bozabilir → marginal sinüslerin kompresyonu veya tıkanması → kanama ve dekolman riski. Komplet sirkümvallasyonda tüm plasenta çevresi etkilendiğinden fonksiyonel plasental alan belirgin azalabilir → IUGR. US'de kalınlaşmış membranlar plasenta kenarında ekojen, kaldırılmış yapı olarak görülür — amniyotik sıvı ile plasenta yüzeyi arasında 'shelving' (raf) oluşturur. MR'da fibrin ve hemosiderin birikimi düşük T2 sinyalli halka olarak izlenir.
Plasenta kenarında membranların fetal yüzeye doğru katlanması ve kalınlaşmış ekojen halka oluşturması — sirkümvallat plasentanın patognomonik ultrasonografik bulgusu. Komplet formda tüm çevre boyunca, parsiyelde kısmen izlenir. Subkoryonik fibrin/hematom birikimi eşlik edebilir.
Plasenta kenarında membranların fetal yüzeye doğru katlandığı ve kalınlaşmış ekojen halka oluşturduğu izlenir — 'rolled edge' (kıvrılmış kenar) veya 'shelving' (raf) bulgusu. Kalınlaşmış alan fibrin ve organize hematomdan oluşur ve normal ince membranlardan belirgin olarak kalındır. Komplet formda tüm plasenta çevresi boyunca, parsiyel formda kısmen izlenir. Erken gebelikte (1. trimester) plasenta küçük olduğundan tanınması zordur — en iyi 2. trimesterde saptanır.
Rapor Cumlesi
Plasenta kenarında membranların fetal yüzeye katlanması ve kalınlaşmış ekojen halka izlenmekte olup sirkümvallat plasenta ile uyumludur — ___ (komplet/parsiyel) form.
Plasenta kenarı boyunca subkoryonik alanda fibrin ve/veya organize hematom birikimi izlenir. Ekojenite zamana ve organizasyon derecesine bağlıdır — akut hematom ekojenik, subakut mikst, kronik hipoekoik/anekoik, fibrin birikimi genellikle ekojenik. Bu birikim sirkümvallasyonun karakteristik bulgusudur ve plasental kenar vasküler bütünlüğünün bozulmasını yansıtır. Subkoryonik hematom boyutu ve yaygınlığı kanama riski ile koreledir.
Rapor Cumlesi
Plasenta kenarı boyunca subkoryonik fibrin/hematom birikimi izlenmektedir — sirkümvallat plasenta bulgusu.
T2 ağırlıklı MR'da plasenta kenarında düşük sinyalli kalınlaşmış halka (fibrin + hemosiderin) izlenir. Koryonik plağın bazal plaktan küçük olması ve membran katlanması MR'da çoklu düzlemde net değerlendirilir. Subkoryonik hematom T1/T2 sinyal özelliklerine göre yaşlandırılabilir — akut deoksihemoglobin (T1 izo, T2 düşük), subakut methemoglobin (T1 yüksek, T2 değişken), kronik hemosiderin (T1/T2 düşük). Koronal ve aksiyel düzlemlerde sirkümvallasyonun yaygınlığı (komplet vs parsiyel) değerlendirilir.
Rapor Cumlesi
MR'da plasenta kenarında düşük T2 sinyalli kalınlaşmış halka izlenmekte olup sirkümvallat plasenta ile uyumludur.
Renkli Doppler'de plasenta kenarında marginal sinüs akımı değerlendirilir. Sirkümvallat plasentada marginal vaskülarite bozulmuş olabilir — rolled edge bölgesinde fibrin ve hematom birikimi marginal sinüsleri komprese edebilir veya tıkayabilir → akım azalmış veya düzensiz izlenir. Normal plasentada marginal sinüsler düzenli venöz akım gösterir. Bu vasküler bozulma dekolman ve kanama patofizyolojisinin temeli olabilir.
Rapor Cumlesi
Renkli Doppler'de plasenta kenarında marginal sinüs akımı değerlendirilmiş olup rolled edge bölgesinde vaskülarite ___ (normal/azalmış/absent) izlenmiştir.
Plasenta kenarında koryonik membranların fetal yüzeyden kaldırılarak 'raf' (shelf) oluşturduğu izlenir. Bu raf yapısı koryonik plak ile katlanmış membranlar arasındaki açıyı temsil eder ve sirkümvallasyonun tanısal bulgusudur. Raf altında subkoryonik fibrin/hematom birikimi görülebilir. Sagittal ve aksiyel kesitlerde en iyi değerlendirilir.
Rapor Cumlesi
Plasenta kenarında membranların kaldırılmasıyla oluşan 'raf' yapısı izlenmektedir — sirkümvallasyon bulgusu.
BT genellikle sirkümvallasyon tanısında birincil modalite olarak kullanılmaz ancak başka endikasyonlarla çekilen BT'lerde insidental olarak saptanabilir. Kontrastsız BT'de plasenta kenarında yoğun kalsifikasyon halkası veya fibrin birikimi hiperdens alan olarak izlenebilir. Kontrastlı BT'de plasenta kenar perfüzyonunun değerlendirmesi yapılabilir ancak gebelikte iyonize radyasyon nedeniyle endikasyonu sınırlıdır.
Rapor Cumlesi
BT'de plasenta kenarında hiperdens halka izlenmekte olup sirkümvallasyon ile uyumlu olabilir — US ile doğrulama önerilir.
Kriterler
Tüm plasenta çevresi boyunca sirkümvallasyon — 360 derece rolled edge
Ayirt Edici Ozellikler
Komplikasyon riski anlamlı olarak daha yüksek — dekolman, erken doğum, IUGR, tekrarlayan 2. trimester kanaması, efektif plasental alan belirgin azalmış olabilir
Kriterler
Kısmi plasenta kenarında sirkümvallasyon — çevrenin bir kısmında rolled edge
Ayirt Edici Ozellikler
Genellikle klinik olarak önemsiz, komplikasyon riski düşük, insidental saptanabilir, spesifik takip gerekmeyebilir
Kriterler
Membranlar kenardan düz olarak geçer, kıvrılma yok — sirkümvallasyonun hafif formu
Ayirt Edici Ozellikler
Klinik olarak önemsiz, sirkümvallasyonun aksine halka yapısı oluşturmaz, insidental bulgu
Ayirt Edici Ozellik
Subkoryonik hematomda koleksiyon genellikle birinci trimesterde hilal şeklindedir ve plasenta kenarıyla sınırlı değildir; sirkümvallatta kalınlaşmış kenar ikinci trimesterde saptanır ve plasenta çevresi boyunca halka şeklinde izlenir — zamanlama ve morfoloji farkı
Ayirt Edici Ozellik
Dekolmanda retroplasental hematom izlenir ve akut ağrılı kanama ile prezente olur; sirkümvallatta kenar değişimi anatomik varyant olup genellikle ağrısız veya tekrarlayan hafif kanama ile prezente olur — konum (retroplasental vs subkoryonik kenar) ve klinik prezentasyon farkı
Ayirt Edici Ozellik
İntervillöz trombozis plasenta parankiminde fokal intraplasental lezyon olup periferik kenar morfolojisini etkilemez; sirkümvallasyon plasenta kenar morfolojisini etkiler ve parankimdeki fokal lezyon değildir — lokalizasyon farkı (parankimal vs periferik)
Aciliyet
routineYonetim
surveillanceBiyopsi
Gerekli DegilTakip
6-monthParsiyel sirkümvallasyon genellikle klinik olarak önemsizdir ve spesifik takip gerektirmez — insidental bulgu olarak rapor edilir. Komplet sirkümvallasyonda obstetrik takip artırılmalıdır: seri US ile fetal büyüme monitörizasyonu (IUGR riski — 2-4 haftada bir biometri), AFI ölçümü, tekrarlayan kanama atakları için klinik izlem, dekolman bulguları açısından dikkat (retroplasental hematom, akut ağrılı kanama). Spesifik tedavisi yoktur — sirkümvallasyon anatomik bir varyanttır ve düzeltilemez. Obstetrik müdahale komplikasyonlara yönelik uygulanır: erken doğum tehdidinde tokoliz, IUGR gelişiminde erken doğum planlaması, dekolman gelişiminde acil sezaryen. Postpartum plasenta muayenesi tanıyı kesin olarak doğrular — makroskopik olarak fetal yüzeyde kıvrılmış kenar halkası ve fibrin birikimi izlenir.
Sirkümvallat plasentanın komplet formu artan obstetrik komplikasyon riski ile ilişkilidir: preterm doğum, IUGR, plasenta dekolmanı ve perinatal mortalite. Parsiyel form daha az risklidir. Tanı sonrası yakın antenatal takip, seri büyüme US'leri ve fetal iyilik hali değerlendirmesi önerilir. Doğumda dikkatli plasenta inspeksiyonu ile tanı doğrulanır.