Müllerian kanal kisti (Müller kanalı kisti), Müller kanalının (paramezonefrik kanal) inkomplet regresyonu sonucu gelişen konjenital kistik lezyondur. Erkekte Müller kanalı anti-Müllerian hormon (AMH) etkisiyle normalde fetal gelişim sırasında regrese olur; bu regresyon tamamlanmazsa prostatik utrikülün proksimalinde kalıntı yapı olarak kistik lezyon oluşur. Müllerian kanal kisti orta hattadır, verumontanum düzeyinden başlar ve prostatın ÜSTÜNE uzanır — bu özellik utrikül kistinden ayırt edici temel kriterdir. Armut veya gözyaşı damlası şeklinde olabilir. Genellikle asemptomatiktir ve mpMRI'da insidental olarak saptanır. PI-RADS v2.1'de benign bir bulgu olarak değerlendirilir.
Yaş Aralığı
20-40
En Sık Yaş
30
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir
Erkek embriyoda testislerden salgılanan anti-Müllerian hormon (AMH), Müller kanalının (paramezonefrik kanal) apoptozis ile regrese olmasını sağlar. Bu kanal kadında uterus, fallop tüpleri ve vajinanın üst kısmını oluşturur; erkekte normalde sadece prostatik utrikül (utriculus prostaticus) olarak küçük bir kalıntı bırakır. AMH etkisinin yetersiz olduğu veya regresyonun inkomplet kaldığı durumlarda, Müller kanalı kalıntısı prostat arkasında midline kistik yapı olarak kalır. Kist Müller epitelyumu (kolumnar veya pseudostratifiye epitel) ile döşelidir — spermatozoa IÇERMEZ (utrikül kistinden farklı olarak ejekulator kanal ile bağlantısı yoktur). Kist sıvısı berrak seröz veya hafif proteinözdür. Görüntülemede T2 hiperintens görünür çünkü içerik saf sıvıdır. Kontrastlanma olmaması epitelyal astar altındaki vaskülarizasyon yokluğundan kaynaklanır. Prostatın üstüne uzanma özelliği, Müller kanalının kraniokaudal seyrini yansıtır.
Müllerian kanal kistinin en ayırt edici özelliği prostatın üstüne uzanmasıdır. Sagittal T2 ağırlıklı görüntülerde kistin verumontanum düzeyinden başlayıp prostatın süperior sınırını aşarak kraniale uzandığı net olarak görülür. Bu özellik utrikül kistinden (prostat içinde kalır, üstüne uzanmaz) kesin olarak ayırır. Müller kanalının embriyolojik kraniokaudal seyri bu uzanım paternini açıklar — kist Müller kanal kalıntısının tam seyrini takip eder.
T2 ağırlıklı görüntülerde orta hatta, prostatın posteriorunda belirgin hiperintens kistik lezyon. Verumontanum düzeyinden başlayıp prostatın süperior sınırının üzerine uzanır. Armut veya gözyaşı damlası şeklinde morfoloji — tabanı geniş (verumontanum düzeyinde), tepesi dar (supraprostatik). İnce duvar, homojen sıvı içerik, septa veya solid komponent yok.
Rapor Cumlesi
Prostatın posteriorunda orta hattada, verumontanum düzeyinden başlayıp prostat üstüne uzanan, T2 hiperintens kistik lezyon izlenmekte olup Müllerian kanal kisti ile uyumludur.
T1 ağırlıklı görüntülerde genellikle hipointens (su sinyali). Proteinöz içerik varlığında hafif hiperintens olabilir. T1 sinyali kist içeriğinin niteliğini yansıtır — basit seröz sıvı düşük sinyal, proteinöz/hemorajik sıvı yüksek sinyal verir.
Rapor Cumlesi
Orta hat kistik lezyon T1 ağırlıklı görüntülerde hipointens sinyal göstermekte olup basit sıvı içerik ile uyumludur.
Kontrastlı sekanslarda kist kontrastlanma göstermez. İnce duvar minimal kontrastlanma gösterebilir ancak solid komponent veya nodüler kontrastlanma yoktur. Bu özellik benigniteyi destekler ve solid tümörlerden ayırır.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı sekanslarda kontrastlanma göstermeyen orta hat prostatik kist, Müllerian kanal kisti ile uyumludur.
Difüzyon ağırlıklı görüntülerde difüzyon kısıtlaması göstermez — ADC haritasında yüksek sinyal (serbest difüzyon). Bu bulgu basit sıvı içeriğini doğrular ve enfeksiyon/apse olasılığını dışlar.
Rapor Cumlesi
Orta hat prostatik kist difüzyon kısıtlaması göstermemekte olup basit kistik yapı ile uyumludur.
TRUS'da prostatın posteriorunda orta hatta anekoik veya hipoekoik kistik lezyon. Posterior akustik amplifikasyon izlenir. Prostat üstüne uzanım TRUS ile değerlendirilir ancak MRI kadar güvenilir değildir — kraniale uzanım transabdominal US veya MRI ile daha iyi görüntülenir.
Rapor Cumlesi
TRUS'da prostatın posteriorunda orta hatta anekoik kistik lezyon izlenmekte olup midline prostatik kist ile uyumludur; kraniale uzanım MRI ile değerlendirilmelidir.
BT'de prostatın posteriorunda orta hatta su dansitesinde (0-20 HU), iyi sınırlı, kontrastlanma göstermeyen kistik lezyon. Büyük kistler BT'de saptanabilir ancak küçük kistler BT'nin yumuşak doku kontrastı sınırlılığı nedeniyle gözden kaçabilir. BT pelvik kist diferansiyelinde ilk değerlendirme sağlar ancak kesin tanı ve morfolojik detay için MRI gereklidir.
Rapor Cumlesi
BT'de prostatın posteriorunda orta hattada su dansitesinde kistik lezyon izlenmektedir; kesin karakterizasyon için MRI önerilir.
Kriterler
Boyut <2 cm, asemptomatik, insidental bulgu. Prostat üstüne minimal uzanım gösterir. Takip veya tedavi gerektirmez.
Ayirt Edici Ozellikler
Küçük boyut, minimal supraprostatik uzanım, klinik önemi yok
Kriterler
Boyut >3-4 cm, mesane boynu veya rektum basısı yapabilir. Üriner obstrüksiyon, dizüri, perineal ağrı. Cerrahi eksizyon (transüretral veya açık) gerekebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Büyük boyut, bası semptomları, cerrahi endikasyon, belirgin supraprostatik uzanım
Kriterler
Kist enfeksiyonu — ateş, pelvik ağrı, lökositoz. MRI'da kist duvarında kalınlaşma ve kontrastlanma, difüzyon kısıtlaması, çevre doku ödemi. İntravenöz antibiyotik + drenaj gerekir.
Ayirt Edici Ozellikler
Duvar kalınlaşması, difüzyon kısıtlaması, çevre ödem, klinik enfeksiyon bulguları
Ayirt Edici Ozellik
Utrikül kisti orta hattadır ANCAK prostatın üstüne UZANMAZ — prostat içinde kalır ve genellikle <10-15 mm boyutundadır. Müllerian kanal kisti ise prostatın üstüne uzanır ve daha büyük olabilir. Utrikül kisti spermatozoa içerebilir (ejekulator kanal ile bağlantılı), Müllerian kanal kisti içermez. Sagittal T2 MRI'da uzanım farklılığı kesin ayırt edici kriterdir.
Ayirt Edici Ozellik
Seminal vezikül kisti LATERAL yerleşimlidir ve seminal vezikül anatomisini takip eder. Müllerian kanal kisti ise ORTAHATTAdır. Seminal vezikül kistinde ipsilateral renal agenezi araştırılmalıdır (Zinner sendromu). Lokalizasyon farkı (lateral vs midline) T2 aksiyel MRI'da kolayca ayırt edilir.
Ayirt Edici Ozellik
Prostatik retansiyon kistleri genellikle küçük (<5 mm), intraprostatik ve BPH ile ilişkilidir. Müllerian kanal kisti daha büyük, orta hat yerleşimli ve prostat üstüne uzanır. Retansiyon kistleri paramedian olabilir ve prostat parankimi içinde dağınık bulunabilir.
Ayirt Edici Ozellik
Prostat apsesi difüzyon kısıtlaması gösterir, kalın irregüler kontrastlanan duvar ve çevre doku inflamasyonu (ödem) eşlik eder. Müllerian kanal kisti difüzyon kısıtlaması göstermez ve ince düzgün duvar ile çevre reaksiyon yokluğu ile karakterizedir. Apse klinik olarak ateş, pelvik ağrı ve lökositoz ile prezente olur.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upAsemptomatik Müllerian kanal kistleri benign bulgulardır ve tedavi veya takip gerektirmez. PI-RADS v2.1'de benign bulgu olarak değerlendirilir — prostat kanseri taramasında skorlamayı etkilemez. Semptomatik büyük kistler (üriner obstrüksiyon, dizüri, perineal ağrı) transüretral rezeksiyon (TUR), laparoskopik eksizyon veya aspirasyon ile tedavi edilebilir. mpMRI raporunda midline lokalizasyon ve prostat üstüne uzanım açıkça belirtilmeli, utrikül kistinden ayrımı yapılmalıdır. Enfeksiyon şüphesinde DWI ve klinik korelasyon gereklidir.
Müllerian kanal kistleri genellikle asemptomatik ve insidentaldir. Büyük kistler mesane çıkım obstrüksiyonu, hemospermi veya infertiliteye neden olabilir. Nadiren kist içinde malign transformasyon bildirilmiştir. Semptomatik kistlerde aspirasyon veya cerrahi eksizyon yapılır.