Tükürük bezi lipomu, parotis bezinde en sık görülen mezenkimal tümördür ancak tüm parotis tümörlerinin yalnızca %0.6-4.4'ünü oluşturur. Matür adipositlerden oluşan benign tümördür. Parotis bezinin süperfisiyal lobunda en sık yerleşir. 40-60 yaş arasında pik insidans gösterir, erkeklerde hafif daha sıktır. Klinik olarak yavaş büyüyen, yumuşak, ağrısız, mobil kitle olarak prezente olur. Lipom varyantları arasında klasik lipom, fibrolipom, miksoid lipom, intramüsküler lipom ve pleomorfik lipom yer alır. Lipomatöz atrofiden (yaşa bağlı bez yağ infiltrasyonu) ayırt edilmelidir. Malign dönüşüm (liposarkom) son derece nadirdir. Görüntülemede tanı genellikle kesindir — yağ sinyali/dansitesi gösteren homojen kitle patognomoniktir.
Yaş Aralığı
40-70
En Sık Yaş
55
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir
Lipomun görüntüleme bulgularının temeli, tümörün tamamen matür adipositlerden oluşmasıdır. Adipositlerin sitoplazması trigliseritlerle (yağ) doludur ve bu yağ içeriği tüm görüntüleme modalitelerinde karakteristik sinyal/dansite özellikleri üretir. MR'da yağ kısa T1 relaksasyon süresine sahiptir (protonların metilen zincirlerindeki verimli dipol-dipol etkileşimleri nedeniyle) ve T1'de parlak sinyal üretir. T2'de yağ intermediate-yüksek sinyal gösterir. Yağ baskılamalı sekanslarda (STIR veya kimyasal kayma bazlı) yağ sinyalinin suppresyonu tanıyı kesinleştirir — eğer kitle yağ baskılamada sinyal kaybediyorsa yağ içerir. BT'de yağın düşük dansitesi (-50 ile -150 HU) karakteristiktir ve yumuşak doku dansitesinden net olarak ayrılır. US'de lipomun ekojenitesi çevre tükürük bezi parankimine göre değişkendir ancak genellikle izoekoik-hafif hiperekoik ve homojendir. İyi gelişmiş fibröz kapsül düzgün sınırlar oluşturur.
Lipomun patognomonik MR bulgusu T1 hiperintens sinyal ve yağ baskılamalı sekanslarda tam sinyal kaybıdır. Bu iki bulgunun kombinasyonu yağ içeriğini kesinleştirir ve ek görüntülemeye gerek kalmadan tanıyı doğrular.
T1 ağırlıklı sekanslarda lipom subkutan yağ ile izointens, belirgin hiperintens sinyal gösterir. Bu bulgu lipomun en karakteristik MR bulgusudur. Kitle homojen sinyal paternindedir — internal heterojenite lipom dışı patolojileri düşündürür. Kapsül T1'de ince hipointens rim olarak görülebilir. Kontrastlı serilerde kontrastlanma yoktur veya minimaldir.
Rapor Cumlesi
Parotis bezinde T1 ağırlıklı sekanslarda subkutan yağ ile izointens hiperintens sinyal gösteren, iyi sınırlı homojen kitle izlenmektedir; lipom ile uyumludur.
Yağ baskılamalı T2 sekanslarda (STIR veya spectral fat saturation) lipom tam sinyal kaybı gösterir — bu bulgu yağ içeriğini kesinleştirir ve tanıyı doğrular. Yağ baskılama olmadan T2'de lipom intermediate-yüksek sinyal gösterir. Dixon tekniğinde su-yağ ayrımı lipomun yağ haritasında parlak, su haritasında karanlık görünmesini sağlar. Opposed-phase görüntülemede lipom-normal doku sınırında India ink artefaktı (kimyasal kayma artefaktı) görülebilir.
Rapor Cumlesi
Lezyon yağ baskılamalı sekanslarda tam sinyal kaybı göstermektedir; bu bulgu kitle içeriğinin yağ olduğunu kesinleştirmekte olup lipom tanısını doğrulamaktadır.
Non-kontrastlı BT'de lipom yağ dansitesinde (-50 ile -150 HU) homojen, iyi sınırlı kitle olarak görülür. Bu dansite değeri patognomoniktir ve diğer parotis tümörlerinden ayırt etmede kesin kriterdir. İnce fibröz septalar görülebilir ancak kitle homojen yağ dansitesindedir. Kontrastlanma yoktur. İnce kapsül izlenebilir.
Rapor Cumlesi
Parotis bezinde yağ dansitesinde (ortalama [değer] HU) homojen, iyi sınırlı kitle izlenmektedir; lipom ile uyumludur.
B-mod US'de lipom genellikle çevre parotis parankimine göre izoekoik veya hafif hiperekoik, homojen, iyi sınırlı, kompresible kitle olarak görülür. İnce ekojenik kapsül izlenebilir. Posterior akustik değişiklik genellikle yoktur. Doppler'de internal vaskülarite yoktur veya minimaldir. US tanısı BT ve MR kadar kesin değildir çünkü ekojenite tek başına yağ içeriğini doğrulamaz.
Rapor Cumlesi
Parotis bezinde iyi sınırlı, homojen, kompresible, izoekoik kitle izlenmektedir; lipom düşünülmekte olup tanı doğrulaması için BT veya MR önerilmektedir.
DWI'da lipom difüzyon kısıtlaması göstermez — ADC değerleri yüksektir. Yağ dokusu DWI'da değişken sinyal gösterebilir (T2 shine-through veya yağ baskılama etkisi). ADC değeri yağın serbest su içeriğini ve adiposit büyüklüğünü yansıtır.
Rapor Cumlesi
Lezyon DWI'da difüzyon kısıtlaması göstermemektedir; yağ içerikli benign lezyon ile uyumludur.
Kriterler
Tamamen matür adipositlerden oluşan, homojen yağ sinyali/dansitesi.
Ayirt Edici Ozellikler
Homojen yağ sinyali, kontrastlanma yok, ince kapsül.
Kriterler
Yağ dokusu içinde fibröz septa veya fibröz komponent.
Ayirt Edici Ozellikler
İnce fibröz septalar T1/T2 hipointens, septalar kontrastlanabilir, yağ baskılamada yağ komponentte sinyal kaybı ancak septalar sinyal korur.
Kriterler
Yaşa bağlı bez parankiminin yağ ile replasmanı. Fokal kitle değil diffüz değişiklik.
Ayirt Edici Ozellikler
Diffüz yağ infiltrasyonu, fokal kitle yok, kapsül yok, bilateral simetrik. Lipomda ise fokal kapsüllü kitle.
Ayirt Edici Ozellik
Pleomorfik adenom T1 hipointens (yağ sinyali yok), T2 belirgin hiperintens (miksoid), yağ baskılamada sinyal kaybı yok. Lipom T1 hiperintens (yağ sinyali), yağ baskılamada tam sinyal kaybı.
Ayirt Edici Ozellik
Warthin kistik-solid mikst, yumuşak doku dansitesinde (30-50 HU). Lipom yağ dansitesinde (-50 ile -150 HU). BT dansitesi farkı kesin ayırım sağlar.
Ayirt Edici Ozellik
Schwannom T2 hiperintens, target sign, fusiform, kontrastlanma gösterir, yağ sinyali yok. Lipom yağ sinyali gösterir, kontrastlanma yok.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
Görüntülemede tanı kesin ise biyopsi gereksizdir. Asemptomatik lipomlar takip edilebilir. Cerrahi endikasyon: kozmetik sorun, boyut artışı, kompresyon semptomları. Süperfisiyal parotidektomi büyük tümörlerde.Tükürük bezi lipomu görüntülemede kesin tanı konulabilen benign bir tümördür. Tipik görüntüleme bulguları (T1 hiperintensite + yağ baskılamada sinyal kaybı veya BT'de yağ dansitesi) varlığında biyopsi gereksizdir. Asemptomatik küçük lipomlar klinik takip ile izlenebilir. Cerrahi, kozmetik sorun yaratan veya boyut artışı gösteren lipomlar için uygulanır. Lipomun liposarkoma dönüşümü son derece nadirdir; heterojen yapı, kontrastlanan solid komponent veya kalın septalar saptandığında iyi diferansiye liposarkom ekarte edilmelidir. Lipomatöz atrofiden ayırım fokal kitle varlığı ve kapsül ile yapılır.
Cerrahi eksizyon tedavi seçeneğidir. Malign dönüşüm beklenmez.