Tükürük bezi schwannomu, parotis bezi içindeki intraparotid fasiyal sinir segmentinden (en sık) veya diğer kranial sinirlerden kaynaklanan benign sinir kılıfı tümörüdür. Tüm parotis tümörlerinin %0.5-1.5'ini oluşturur. Fasiyal sinirin intraparotid segmenti en sık orijin yeridir. Histolojik olarak Antoni A (kompakt, palizatlı Schwann hücreleri) ve Antoni B (gevşek, miksoid stroma) alanlarından oluşur. Yavaş büyüyen, iyi kapsüllü tümördür. Klinik olarak ağrısız parotis kitlesi olarak prezente olur; fasiyal sinir paralizisi nadirdir ancak büyük tümörlerde görülebilir. 30-60 yaş arasında pik insidans, cinsiyet farkı yoktur. NF2 (nörofibromatozis tip 2) ile ilişkili olabilir — bilateral vestibüler schwannomlar eşlik edebilir. Malign dönüşüm çok nadirdir.
Yaş Aralığı
30-60
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir
Schwannomun görüntüleme bulgularının temeli Antoni A ve Antoni B alanlarının farklı doku özelliklerine dayanır. Antoni A alanları kompakt Schwann hücre dizilimi ve düşük su içeriği ile T2'de intermediate sinyal üretir; Antoni B alanları gevşek miksoid stroma ve yüksek su içeriği ile T2'de hiperintens sinyal üretir. Bu iki alanın dağılımı target sign'ı (hedef işareti) oluşturur — santral Antoni A hipointensite (T2) periferik Antoni B hiperintensite (T2) ile çevrilidir. Tümör sinir kılıfı hücrelerinden kaynaklandığı için sinir trasesini takip eder ve fusiform morfoloji gösterir — sinirin eksentrisiyle büyür, siniri deforme eder ancak genellikle invaze etmez. İyi gelişmiş kapsül düzgün sınırlar oluşturur. Gadolinyum kontrastlanma belirgindir çünkü schwannomlar iyi vaskülarize tümörlerdir.
Schwannomun en karakteristik görüntüleme bulgusu T2'de target sign (santral hipointens Antoni A, periferik hiperintens Antoni B) ve fasiyal sinir trasesini takip eden fusiform morfolojisidir.
T2 ağırlıklı sekanslarda schwannom target sign gösterebilir: santral hipointens bölge (Antoni A — kompakt sellüler) periferik hiperintens bölge (Antoni B — miksoid) ile çevrilidir. Tümör fusiform morfolojiye sahiptir ve fasiyal sinir trasesini takip eder. Küçük tümörlerde target sign belirgin olmayabilir ve homojen T2 hiperintensite izlenebilir. Büyük tümörlerde kistik dejenerasyon, hemoraji ve heterojenite gelişebilir. Genel T2 sinyal intensitesi pleomorfik adenoma benzer olabilir ancak fusiform morfoloji ve sinir ilişkisi ayırt ettiricidir.
Rapor Cumlesi
Parotis bezinde fasiyal sinir trasesini takip eden fusiform morfolojili, T2 ağırlıklı sekanslarda target sign gösteren kitle izlenmektedir; schwannom ile uyumludur.
Kontrastlı T1 sekanslarda schwannom belirgin ve heterojen kontrastlanma gösterir. Antoni A alanları daha yoğun kontrastlanırken Antoni B alanları daha az kontrastlanır. Tümörün iyi vaskülarize yapısı belirgin kontrastlanmayı açıklar. Native T1'de tümör kasa göre izointens veya hafif hipointens sinyal gösterir. Kistik dejenerasyon alanları kontrastlanmaz.
Rapor Cumlesi
Lezyon kontrastlı serilerde belirgin ve heterojen kontrastlanma göstermektedir; iyi vaskülarize sinir kılıfı tümörü ile uyumludur.
BT'de schwannom iyi sınırlı, fusiform, homojen veya heterojen kontrastlanan solid kitle olarak görülür. Non-kontrastlı BT'de yumuşak doku dansitesindedir (30-50 HU). Kistik dejenerasyon alanları hipodens görünür. BT, tümörün fasiyal sinir ile ilişkisini MR kadar iyi gösteremez — MR tercih edilen modalitedir.
Rapor Cumlesi
Parotis bezinde iyi sınırlı, fusiform, kontrastlanan solid kitle izlenmektedir; schwannom düşünülmekte olup fasiyal sinir ilişkisinin MR ile değerlendirilmesi önerilmektedir.
B-mod US'de schwannom hipoekoik, iyi sınırlı, fusiform veya oval kitle olarak görülür. Homojen ekopatern küçük tümörlerde, heterojen patern büyük tümörlerde izlenir. Kistik dejenerasyon alanları anekoik odaklar olarak görülür. Posterior akustik güçlenme izlenebilir. Doppler'de internal vaskülarite mevcuttur.
Rapor Cumlesi
Parotis bezinde hipoekoik, fusiform, iyi sınırlı kitle izlenmektedir; sinir kaynaklı tümör düşünülmektedir.
DWI'da schwannom intermediate ADC değerleri gösterir (tipik olarak 1.0-1.8 × 10⁻³ mm²/s). Antoni B alanlarında ADC yüksek, Antoni A alanlarında daha düşüktür. ADC değerleri malign tümörlerden genellikle yüksektir ve benign-malign ayrımında destekleyicidir.
Rapor Cumlesi
Lezyon DWI'da intermediate ADC değerleri göstermektedir; sinir kılıfı tümörü ile uyumludur.
Kriterler
Antoni A ve B alanları karışık. En sık tip.
Ayirt Edici Ozellikler
Target sign, fusiform, belirgin kontrastlanma, intermediate ADC.
Kriterler
Belirgin kistik dejenerasyon veya hemoraji. Daha büyük tümörlerde.
Ayirt Edici Ozellikler
Heterojen, kistik alanlar T2 çok hiperintens, solid komponent kontrastlanma, pleomorfik adenomu taklit edebilir.
Kriterler
NF2 zemininde gelişen, bilateral vestibüler schwannomlar eşlik edebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Multipl schwannomlar, bilateral vestibüler, meningiomlar eşlik edebilir, genç yaşta prezentasyon.
Ayirt Edici Ozellik
Pleomorfik adenom yuvarlak/lobüle (fusiform değil), target sign yok, sinir ilişkisi yok, T2 belirgin hiperintens (homojen). Schwannom fusiform, target sign, sinir trasesini takip eder.
Ayirt Edici Ozellik
Adenoid kistik karsinom perinöral yayılım gösterir (sinir boyunca invazyon), düzensiz sınırlı, T2 intermediate. Schwannom sinir üzerinde büyür ancak invaze etmez, iyi sınırlı, fusiform.
Ayirt Edici Ozellik
Brankiyal yarık kisti tamamen kistik, kontrastlanma yok, dış kulak yolu ilişkisi. Schwannom solid (±kistik dejenerasyon), belirgin kontrastlanma, fusiform.
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
Asemptomatik küçük schwannomlar 6-12 aylık MR takip ile izlenebilir. Cerrahi: büyüyen, semptomatik veya fasiyal sinir fonksiyonunu tehdit eden tümörlerde kapsüler enükleasyon veya süperfisiyal/total parotidektomi. Fasiyal sinir korunması kritiktir — intraoperatif elektrofizyolojik sinir monitörizasyonu zorunludur. NF2 taraması yapılmalıdır — bilateral vestibüler schwannom, spinal schwannom, meningiom değerlendirilmelidir. Postoperatif fasiyal sinir fonksiyonu House-Brackmann skalası ile takip edilmelidir.Schwannom benign bir tümördür ve cerrahi kararı semptomlar ve boyut artışına göre verilir. Küçük asemptomatik tümörlerde MR takip yeterli olabilir. Cerrahi gerektiğinde kapsüler enükleasyon veya süperfisiyal parotidektomi uygulanır; fasiyal sinir korunması kritiktir ve intraoperatif sinir monitörizasyonu zorunludur. Fasiyal sinirden kaynaklanan tümörlerde sinir sacrifiye edilmek zorunda kalınabilir — preoperatif olarak hasta bilgilendirilmelidir. NF2 değerlendirilmeli — bilateral vestibüler schwannom, meningiom ve spinal schwannom taranmalıdır.
Cerrahi eksizyon definitif tedavidir. Fasiyal sinir koruma önemlidir.