Benign lenfoepitelyal kistler (BLK), HIV pozitif hastalarda bilateral parotis bezi büyümesinin en sık nedenlerinden biridir ve AIDS ile ilişkili tükürük bezi hastalığının (HIV-SGD) bir bileşenidir. Parotis bezi içindeki intraparotid lenf nodlarının reaktif lenfoid hiperplazisi zemininde gelişen kistik lezyonlardır. Histolojik olarak lenfoepitelyal yapıda epitel ile çevrili lenfoid doku içeren kistlerdir. HIV+ popülasyonda %3-6 prevalansa sahiptir ve bazı hastalarda AIDS'in ilk bulgusu olabilir. Bilateral, multipl, iyi sınırlı kistik lezyonlar + diffüz servikal lenfadenopati kombinasyonu HIV-SGD için neredeyse patognomoniktir. Antiretroviral tedavi (ART) ile lezyonlarda belirgin regresyon görülür. Görüntülemede bilateral parotis bezlerinde multipl, iyi sınırlı, kistik lezyonlar ve bilateral servikal reaktif lenfadenopati tanı koydurucudur. MR'da T2 hiperintens kistler ve BT'de hipodens kistik lezyonlar izlenir; kontrastlanma göstermezler. Solid komponent varlığı lenfoma dönüşümü açısından şüphe uyandırmalıdır.
Yaş Aralığı
20-50
En Sık Yaş
35
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Benign lenfoepitelyal kistlerin patofizyolojisi HIV enfeksiyonunun immünolojik sonuçları ile doğrudan ilişkilidir. HIV virüsü parotis bezi içindeki intraparotid lenf nodlarını enfekte eder ve reaktif lenfoid hiperplazi (folliküler hiperplazi) gelişir. Hiperplastik lenfoid doku, parotis kanalcıklarını mekanik olarak obstrükte eder ve tükürük retansiyonu kist oluşumuna yol açar. Aynı zamanda lenfoid dokunun epitelyal kanalcıklara invazyonu sonucu 'lenfoepitelyal' kist yapısı oluşur. Bilateral tutulum, HIV'in sistemik bir immünolojik hastalık olmasından kaynaklanır — tüm intraparotid lenf nodları etkilenir. Görüntülemede kistlerin T2 hiperintensitesi yüksek serbest su içeriğini (müsinöz sekresyon birikimi) yansıtır. Kist duvarının ince olması ve kontrastlanma göstermemesi, duvarın aktif inflamasyon yerine epitelyal yapıdan oluştuğunu gösterir. Servikal lenfadenopati, HIV'in sistemik lenfoid aktivasyonunun bir diğer yansımasıdır. ART ile viral yük düşmesi ve immün sistemin restorasyonu, lenfoid hiperplazinin gerilemesine ve dolayısıyla kistlerin küçülmesine yol açar.
Bilateral parotis bezlerinde multipl, iyi sınırlı, T2 hiperintens kistler + bilateral servikal lenfadenopati kombinasyonu HIV-ilişkili benign lenfoepitelyal kistler için neredeyse patognomoniktir.
T2 ağırlıklı MR'da bilateral parotis bezlerinde multipl, iyi sınırlı, belirgin hiperintens kistik lezyonlar izlenir. Kist boyutları değişkendir (birkaç mm'den birkaç cm'ye). Kist içeriği homojen hiperintenstir — protein içeriğine bağlı olarak hafif sinyal varyasyonları olabilir. Kistler arası parotis parankimi normal veya hafif büyümüş olabilir. Bu bilateral, multipl kistik patern HIV-SGD için neredeyse patognomoniktir.
Rapor Cumlesi
Her iki parotis bezinde T2 ağırlıklı sekanslarda belirgin hiperintens sinyal gösteren multipl, iyi sınırlı kistik lezyonlar izlenmektedir; HIV-ilişkili benign lenfoepitelyal kistler ile uyumludur.
Kontrastlı BT'de bilateral parotis bezlerinde multipl, iyi sınırlı, hipodens (sıvı dansitesinde, 0-20 HU) kistik lezyonlar izlenir. Kist duvarı ince ve düzenlidir; kontrastlanma göstermez veya çok hafif rim kontrastlanma gösterebilir. Parotis bezleri diffüz büyümüş olabilir. Bilateral servikal bölgede multipl reaktif lenf nodları eşlik eder.
Rapor Cumlesi
Her iki parotis bezinde sıvı dansitesinde, iyi sınırlı, multipl hipodens kistik lezyonlar izlenmektedir; bilateral servikal lenfadenopati eşlik etmektedir.
B-mod US'de bilateral parotis bezlerinde multipl, iyi sınırlı, anekoik veya düşük internal ekolu kistik lezyonlar izlenir. Posterior akustik güçlenme kistik yapıyı doğrular. İnce septalar görülebilir. Kistler arası parotis parankimi normal veya diffüz heterojen görünebilir.
Rapor Cumlesi
Her iki parotis bezinde multipl, iyi sınırlı, anekoik kistik lezyonlar ve posterior akustik güçlenme izlenmektedir.
T1 ağırlıklı sekanslarda kistler genellikle hipointenstir (basit sıvı). Protein içeriği yüksek kistlerde T1 sinyali artabilir (hafif hiperintensite). Kontrastlı serilerde kist içeriği kontrastlanma göstermez — bu basit kistik yapıyı doğrular.
Rapor Cumlesi
Kistler T1 ağırlıklı sekanslarda hipointens sinyal göstermekte olup, kontrastlı serilerde kontrastlanma izlenmemektedir.
Bilateral servikal bölgede multipl reaktif lenf nodları eşlik eder. Lenf nodları genellikle düzenli sınırlı, oval, homojen dansite ve <2 cm boyuttadır. Santral nekroz izlenmez (nekroz varlığı tüberküloz veya lenfoma düşündürmelidir). Lenf nodları kontrastlanma gösterebilir.
Rapor Cumlesi
Bilateral servikal bölgede multipl reaktif lenfadenopati izlenmektedir.
Difüzyon ağırlıklı görüntülemede lenfoepitelyal kistler gerçek difüzyon kısıtlaması göstermez — ADC değerleri yüksektir (>2.0 × 10⁻³ mm²/s). Bu bulgu enfekte kist veya apseden ayırımda kritik öneme sahiptir: apse ADC'si <0.7 × 10⁻³ mm²/s iken, basit kistik lezyonlarda ADC >2.0'dır. T2 shine-through yüksek b-değerlerinde DWI'da artmış sinyal oluşturabilir; bu nedenle ADC haritası ile korelasyon zorunludur. Solid komponent gelişimi durumunda difüzyon kısıtlaması saptanması lenfoma dönüşümünü düşündürmelidir.
Rapor Cumlesi
Kistik lezyonlarda gerçek difüzyon kısıtlaması saptanmamış olup, ADC değerleri yüksektir; bu bulgular basit kistik içerikle uyumludur ve apse/lenfoma dönüşümünü dışlamaktadır.
Kriterler
İnce duvarlı, septasız, homojen kistik
Ayirt Edici Ozellikler
Basit kist görünümü, posterior güçlenme belirgin
Kriterler
Internal septalar, debris, kalın duvar
Ayirt Edici Ozellikler
Septalar ve debris internal ekojeniteler oluşturur
Kriterler
>4 cm, kozmetik deformite
Ayirt Edici Ozellikler
Belirgin parotis büyümesi, fasiyal asimetri
Ayirt Edici Ozellik
Sjögren sendromunda 'leopar derisi' paterni (küçük hipoekoik alanlar) vardır, iyi sınırlı kistler değil; HIV testi negatiftir
Ayirt Edici Ozellik
Warthin tümörü genellikle tek veya çift odaklı, solid komponent içerir, T2'de hipointens solid alanlar vardır
Ayirt Edici Ozellik
Lenfomada solid kitle dominanttır, belirgin difüzyon kısıtlaması gösterir, kistik lezyonlar minimal
Aciliyet
routineYonetim
medicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
6-monthAntiretroviral tedavi (ART) birincil yaklaşımdır — viral yük kontrolü ile lezyonlarda regresyon beklenir. Kozmetik sorun yaratan büyük kistlerde aspirasyon veya parotidektomi düşünülebilir. Solid komponent gelişimi lenfoma dönüşümü açısından takip edilmelidir.
Antiretroviral tedavi birincil yaklaşımdır. Tedavi ile regresyon beklenir. Kozmetik sorun varsa aspirasyon veya parotidektomi düşünülebilir.