Spinal sinovyal kist, dejeneratif faset eklemden köken alan, sinovyal membran ile döşeli, sinovyal sıvı veya hemorajik içerik barındıran intraspinal kistik oluşumdur. L4-5 en sık tutulan seviyedir (%65-70), ardından L5-S1 ve L3-4 gelir. Kist faset eklemin medial yüzünden ligamentum flavum hizasında posterior epidural alana protrüde olur ve spinal kanala doğru büyüyerek thecal sac ve/veya sinir kökü kompresyonuna neden olabilir. MR T2 ağırlıklı sekanslarda hiperintens kistik lezyon olarak izlenir; kapsüler rim kontrastlanma kontrastlı MR'da tipiktir. Hemorajik varyantta T1 hiperintensite (methemoglobin) görülebilir. Kalsifiye sinovyal kist BT'de hiperdens halka gösterir. Faset eklem dejenerasyonu (efüzyon, osteofitler, hipertrofi) neredeyse her zaman eşlik eder. Klinik olarak radikülopati, nörojenik klodikasyon ve nadiren cauda equina sendromu yapabilir. Asemptomatik kistler insidental bulgu olabilir. Tedavi seçenekleri: konservatif izlem (asemptomatik), BT-kılavuzlu aspirasyon + steroid enjeksiyonu (başarı oranı %50-75) ve cerrahi rezeksiyon (en kesin tedavi, %85-95 başarı). Spontan regresyon nadir de olsa bildirilmiştir.
Yaş Aralığı
50-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Sinovyal kistler faset eklem dejenerasyonunun bir komplikasyonudur. Patogenez: faset eklem dejenerasyonu → kapsüler gevşeme + sinovyal inflamasyon → artmış sinovyal sıvı üretimi + eklem içi basınç artışı → sinovyal membran kapsüler zayıf noktadan (genellikle medial yüz) herniye olur → posterior epidural alana doğru büyüyen kist oluşur. Kist duvarı sinovyal membran ile döşelidir (gerçek sinovyal kist) veya sinovyal membran yoktur (ganglion kist — psödokist). Her iki tip klinik ve radyolojik olarak benzer davranır. L4-5'in en sık tutulan seviye olmasının nedeni bu segmentin en fazla fleksiyon-ekstansiyon hareketine maruz kalması ve dejeneratif spondilolistezis ile ilişkili instabilitenin en sık görüldüğü seviye olmasıdır. Kist içeriği: berrak sinovyal sıvı (basit kist) → T1 hipointens, T2 hiperintens çünkü sinovyal sıvı serbest su bazlıdır → uzun T2. Hemorajik kist: kist içi kanama → methemoglobin birikimi → T1 hiperintensite (methemoglobin paramagnetik etki → T1 kısaltma). Kapsüler kontrastlanma: kist duvarındaki sinovyal membranın vaskülaritesi → gadolinyum birikimi → rim kontrastlanma. Kalsifikasyon: kronik kistlerde kist duvarında kalsiyum birikimi → BT'de hiperdens halka, MR'da hipointens kenar.
Posterolateral epidural alanda faset eklem ile devamlılık gösteren T2 hiperintens kistik lezyon — spinal sinovyal kistin patognomonik bulgusudur. Kistin faset eklemden köken aldığını ve içeriğinin sinovyal sıvı olduğunu doğrular. Kontrastlı MR'daki rim kontrastlanma ile birlikte tanı kesinleşir.
T2 ağırlıklı MR'da posterolateral epidural alanda faset eklem ile devamlılık gösteren hiperintens (sıvı sinyalli) kistik lezyon. Oval veya lobüle morfolojide, iyi sınırlı, ince duvarlı. Ligamentum flavum hizasında yerleşir ve spinal kanala doğru protrüde olur. Basit sinovyal kist homojen T2 hiperintens; hemorajik veya proteinöz içerikli kist T2'de heterojen sinyal veya sıvı-sıvı seviyesi gösterebilir. Thecal sac ve/veya sinir kökü kompresyonu değerlendirilir.
Rapor Cumlesi
__ seviyesinde __[sol/sag] faset eklem ile devamlılık gösteren posterolateral epidural alanda T2 hiperintens kistik lezyon izlenmekte olup sinovyal kist ile uyumludur; thecal sac üzerinde __[hafif/orta/belirgin] bası etkisi mevcuttur.
T1 ağırlıklı MR'da kist içeriğinin hiperintens görünmesi — hemorajik sinovyal kistin karakteristik bulgusu. Basit sinovyal kist T1'de hipointens (su sinyali) iken, kist içi kanama sonrası methemoglobin birikimi T1 hiperintensite (parlak sinyal) yapar. Hemorajik kist T2'de de hiperintens olabilir (serbest methemoglobin) veya heterojen sinyal gösterebilir (farklı yaşlarda kanama ürünleri). Bu bulgu kistin basit olmadığını ve hemorajik komplikasyon geçirdiğini gösterir.
Rapor Cumlesi
__ seviyesinde posterolateral epidural kistik lezyon T1'de hiperintens sinyal göstermekte olup hemorajik sinovyal kist ile uyumludur.
Kontrastlı MR'da kist çevresinde ince kapsüler rim kontrastlanma — sinovyal kistin tipik kontrastlanma paterni. Kist içeriği kontrastlanmaz (avasküler sıvı), kist duvarındaki vaskülarize sinovyal membran kontrastlanır → halka (rim) şeklinde periferik kontrastlanma. Bu patern epidural apseden (kalın düzensiz rim + klinik enfeksiyon) ve solid tümörden (homojen/heterojen solid kontrastlanma) ayırıcı tanıda önemlidir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı MR'da __ seviyesinde posterolateral epidural kistik lezyon etrafında ince kapsüler rim kontrastlanma izlenmekte olup sinovyal kist ile uyumludur.
BT'de faset eklem hizasında posterior epidural alanda hiperdens duvarlı kistik lezyon — kalsifiye sinovyal kist. Kronik sinovyal kistlerde kist duvarında kalsiyum birikimi gelişir. BT kalsifikasyonu MR'dan çok daha iyi gösterir. Kist duvarı hiperdens halka şeklinde, kist içeriği yumuşak doku dansitesinde veya su dansitesinde izlenir. Eşlik eden faset dejenerasyonu (osteofitler, skleroz) mevcuttur.
Rapor Cumlesi
BT'de __ seviyesinde __[sol/sag] faset eklem hizasında posterior epidural alanda kalsifiye duvarlı kistik lezyon izlenmekte olup kalsifiye sinovyal kist ile uyumludur.
Sinovyal kistin spinal kanala protrüde olarak thecal sac ve/veya sinir kökü kompresyonuna neden olması. Aksiyel T2'de kist thecal sac'ı kontralateral tarafa deplase eder ve/veya traversing sinir kökünü komprese eder. Kist boyutu ile klinik semptom şiddeti genellikle korelasyon gösterir. Büyük kistler santral stenoza da katkıda bulunabilir.
Rapor Cumlesi
__ seviyesinde __[sol/sag] posterolateral epidural sinovyal kist thecal sac üzerinde bası oluşturmakta ve __[traversing/exiting] sinir kökünü komprese etmektedir.
Kriterler
Berrak sinovyal sıvı içeriği, T1 hipointens, T2 homojen hiperintens, ince düzenli duvar
Ayirt Edici Ozellikler
En sık varyant. BOS benzeri sinyal. Aspiration + steroid enjeksiyonuna yanıt daha iyi
Kriterler
Kist içi kanama, T1 hiperintens (methemoglobin), T2 heterojen, sıvı-sıvı seviyesi olabilir
Ayirt Edici Ozellikler
Akut prezentasyon yapabilir (ani semptom başlangıcı). T1 hiperintensite tanıyı güçlendirir. Aspirasyona yanıt daha düşük (kalın içerik)
Kriterler
Kist duvarında kalsifikasyon, BT'de hiperdens halka, MR'da hipointens kenar
Ayirt Edici Ozellikler
Kronik kistlerde görülür. BT tanıda tamamlayıcı. Aspirasyon zor olabilir (kalın kalsifiye duvar). Cerrahi rezeksiyon tercih edilir
Ayirt Edici Ozellik
Disk hernisi disk seviyesinden kaynaklanan solid/intermediate sinyal yapıdır; sinovyal kist faset eklem ile devamlılık gösteren T2 hiperintens kistik morfolojidir
Ayirt Edici Ozellik
Faset artropati diffüz eklem dejenerasyonudur (efüzyon eklem içinde kalır); sinovyal kist eklem dışına protrüde eden kistik oluşumdur
Ayirt Edici Ozellik
Spinal stenoz diffüz kanal daralmasıdır; sinovyal kist fokal kistik lezyon olup stenoza katkıda bulunabilir ancak primer patoloji kist kendisidir
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
6-monthAsemptomatik sinovyal kistler tedavi gerektirmez — insidental bulgu olarak takip edilir. Semptomatik kistlerde tedavi basamakları: konservatif (NSAİİ, fizik tedavi) → BT-kılavuzlu aspirasyon + steroid enjeksiyonu (başarı %50-75, nüks oranı yüksek) → cerrahi rezeksiyon (en kesin tedavi, %85-95 başarı, faset eklem ile birlikte çıkarılır). İnstabilite varsa dekompresyon + füzyon gerekebilir. Cauda equina sendromu acil cerrahi gerektirir. Spontan regresyon nadir de olsa bildirilmiştir — mekanizması kist rüptürü veya sinovyal sıvının rezorpsiyonudur.
Sinovyal kistler semptomatik olduğunda radikülopati, nörojenik klodikasyon veya kauda equina sendromuna yol açabilir. Asemptomatik kistlerde tedavi gerekmez. Semptomatik vakalarda seçenekler: BT-kılavuzlu aspirasyon + steroid enjeksiyonu (başarı oranı değişken), cerrahi rezeksiyon (en kesin tedavi, faset eklem ile birlikte çıkarılır). Spontan regresyon nadir de olsa bildirilmiştir. İnstabilite varsa dekompresyon + füzyon gerekebilir.