Gastrik lipom, mide duvarının submukozal tabakasından kaynaklanan benign mezenkimal tümördür. Tüm gastrik tümörlerin %1-3'ünü oluşturur ve üçüncü en sık benign mide tümörüdür (GIST ve leiomyomdan sonra). Genellikle antrum bölgesinde (%75) yerleşir. Çoğu asemptomatiktir ve insidental olarak saptanır; büyük lezyonlar (>4 cm) obstrüksiyon, intussepsiyon ve ülserasyona bağlı GI kanama ile prezente olabilir. BT'de patognomonik bulgu submukozal yerleşimli, homojen, iyi sınırlı, yağ dansitesinde (-40 ila -120 HU) kitledir — bu dansite başka hiçbir submukozal tümörde görülmez ve tanı koydurucudur. MR'da T1'de yüksek sinyal ve yağ baskılamada sinyal kaybı tanıyı doğrular. Endoskopide 'yastık işareti' (pillow sign) — forsepsle bastırıldığında yumuşak dokuya gömülen probe — karakteristiktir. Tedavi sadece semptomatik olgularda gereklidir.
Yaş Aralığı
40-75
En Sık Yaş
60
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir
Gastrik lipom, submukozal gevşek bağ dokusundaki adipositlerin fokal proliferasyonundan kaynaklanır. İnce fibröz kapsülle çevrili matür yağ dokusundan oluşur — malignite potansiyeli yoktur. Tümörün yavaş büyümesi, düşük mitotik aktivite ve benign biyolojiyi yansıtır. Submukozal yerleşim, tümörün mide duvarının üçüncü katmanından (submukoza) köken aldığını gösterir — mukoza tümör üzerinde gerilmiştir ve büyük lezyonlarda ülsere olabilir (iskemik nekroz — tümörün mekanik basısı mukozal kan akımını bozar). BT'deki patognomonik yağ dansitesi, tümörün matür adipoz dokudan oluşmasını doğrudan yansıtır — trigliseritlerde uzun karbon zincirleri ve düşük elektron yoğunluğu negatif HU değerleri üretir. Homojen dansite, tümörün uniform yağ kompozisyonunu gösterir — sarkom veya diğer malign tümörlerdeki heterojenite yoktur. 'Yastık işareti' tümörün yumuşak, kompresibil yapısını yansıtır — matür yağ dokusu mekanik basıya kolayca deforme olur.
Mide duvarında submukozal yerleşimli, homojen, iyi sınırlı, yağ dansitesinde (-40 ila -120 HU) kitle = gastrik lipom. Bu dansite başka hiçbir gastrik submukozal tümörde görülmez ve patognomoniktir. Biyopsi gerektirmez; BT tanısı yeterlidir.
Kontrastsız BT'de gastrik lipom mide duvarının submukozal tabakasında homojen, iyi sınırlı, düzgün kontürlü, yağ dansitesinde (-40 ila -120 HU) kitle olarak görülür. Dansite subkutan yağ ile aynıdır — bu patognomonik bulgudur ve başka hiçbir submukozal mide tümöründe görülmez. İnce ince kapsül lezyonu çevreler. İnternal septasyon, kalsifikasyon veya solid komponent yoktur (liposarkomdan farklı). Büyük lezyonlarda (>4 cm) üzerindeki mukozada erozyonlar görülebilir.
Rapor Cumlesi
Mide antrum bölgesinde submukozal yerleşimli, yaklaşık ___ × ___ cm boyutunda, homojen yağ dansitesinde (-___ HU), iyi sınırlı kitle izlenmektedir; gastrik lipom ile uyumludur.
Arteryel fazda gastrik lipom kontrastlanma göstermez — yağ dansitesi değişmez. Bu, matür adipoz dokunun avasküler yapısını yansıtır. İnce kapsül minimal kontrastlanma gösterebilir. Mukozal ülserasyon varsa, ülser tabanında mukozal kontrastlanma artışı izlenebilir. Kontrastlanma yokluğu lipomu GIST (kontrastlanan) ve leiomyomdan (kontrastlanan) ayırt etmede önemli bir bulgudur.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı serilerde submukozal kitle kontrastlanma göstermemekte olup, yağ dansitesi değişmemiştir; benign lipom ile uyumlu bulgular.
T1 ağırlıklı MR görüntülerde gastrik lipom yüksek sinyal (parlak) gösterir — subkutan yağ ile izointens. Yağ baskılama sekanslarında (STIR, fat-sat) belirgin sinyal kaybı gösterir — bu bulgu yağ içeriğini doğrular ve tanı koydurucudur. T2 ağırlıklı görüntülerde orta-yüksek hiperintens sinyal izlenir. Chemical shift artefaktı (yağ-su arayüzünde sinyal kaybı) lezyon kenarlarında görülebilir. MR özellikle BT'de belirsiz olgularda (küçük lezyon, parsiyel hacim etkisi) ve radyasyon maruziyetinden kaçınılmak istenen hastalarda yararlıdır.
Rapor Cumlesi
MR'da submukozal kitle T1'de yüksek sinyal göstermekte olup, yağ baskılama sekansında belirgin sinyal kaybı izlenmektedir; matür yağ dokusu ile uyumlu olup gastrik lipom tanısını doğrulamaktadır.
Endoskopik ultrasonografide (EUS) gastrik lipom submukozal tabakada (3. katman) iyi sınırlı, hiperekoik, homojen kitle olarak görülür. Muskularis propria (4. katman) intakttır ve lezyon bu tabakaya invaze etmez. Posterior akustik gölgelenme yoktur. Hiperekoik görünüm yağ dokusunun çevre submukozal gevşek bağ dokusundan farklı akustik empedansını yansıtır. EUS duvar katmanı analizinde lipomun submukozal kökenini doğrular ve GIST'ten (4. katman, hipoekoik) ayırt eder.
Rapor Cumlesi
EUS'de mide antrum bölgesinde 3. katmandan (submukoza) kaynaklanan, hiperekoik, iyi sınırlı, ___ mm çapında kitle izlenmektedir; 4. katman (muskularis propria) intakttır; lipom ile uyumludur.
Büyük gastrik lipomlar (>4 cm) nadiren intussepsiyon oluşturabilir — gastrogastrik veya gastroduodenal intussepsiyon. BT'de iç içe geçmiş mide duvar katmanları ve intusseptum apeksinde yağ dansitesinde lead point kitle görülür. Obstrüksiyon bulguları (mide distansiyonu, sıvı) eşlik edebilir. Bu komplikasyon cerrahi endikasyondur.
Rapor Cumlesi
Mide antrumunda yağ dansitesinde lead point kitle ile gastroduodenal intussepsiyon izlenmektedir; lipom kaynaklı intussepsiyon ile uyumludur.
Kriterler
Küçük (<4 cm), asemptomatik, insidental saptanmış. En sık tip (%80).
Ayirt Edici Ozellikler
Takip veya tedavi gerekmez. BT'de patognomonik yağ dansitesi tanı koydurur.
Kriterler
Büyük (>4 cm), obstrüksiyon, kanama veya intussepsiyon ile semptomatik.
Ayirt Edici Ozellikler
Cerrahi veya endoskopik rezeksiyon gerektirir. Ülserasyon üzerinde GI kanama riski. İntussepsiyon acil cerrahi endikasyonu.
Kriterler
Yüzey mukozasında ülserasyon gelişmiş lipom. GI kanama ile prezente olabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de yağ dansiteli kitle + üzerinde mukozal defekt. Aktif kanama odağı olabilir. Endoskopik veya cerrahi rezeksiyon.
Ayirt Edici Ozellik
GIST yumuşak doku dansitesinde (30-50 HU), kontrastlanır; lipom yağ dansitesinde (-40 ila -120 HU), kontrastlanmaz. GIST 4. katmandan, lipom 3. katmandan kaynaklanır.
Ayirt Edici Ozellik
Leiomyom yumuşak doku dansitesinde, homojen kontrastlanan; lipom yağ dansitesinde, kontrastlanmayan. Her ikisi de submukozal ancak dansite dramatik farklı.
Ayirt Edici Ozellik
Liposarkom heterojen, non-adipöz solid komponentler, septasyon, kontrastlanma içerir; lipom homojen yağ, kontrastlanma yok. Liposarkom midede son derece nadir.
Ayirt Edici Ozellik
Schwannom yumuşak doku dansitesinde, homojen kontrastlanan; lipom yağ dansitesinde. Schwannom S-100 pozitif.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upGastrik lipom benign bir tümördür ve BT'deki patognomonik yağ dansitesi biyopsi gerektirmeden tanı koydurur. Asemptomatik lipomlarda tedavi veya takip gerekmez. Semptomatik olgularda (obstrüksiyon, kanama, intussepsiyon) endoskopik polipektomi (küçük lezyonlarda) veya cerrahi rezeksiyon uygulanır. Malign transformasyon riski yoktur.
Mide lipomu benign bir lezyondur ve tipik görüntüleme bulguları ile kesin tanı konulabilir. Semptomatik ise (kanama, obstrüksiyon) endoskopik veya cerrahi rezeksiyon yapılır. Asemptomatik olgularda takip yeterlidir.