Sebaseöz kist (trichilemmal kist / pillar kist), dış kök kılıfı epitelinden (trichilemma) köken alan benign kistik lezyondur ve epidermoid kistten farklı olarak granüler tabaka olmaksızın abrupt keratinizasyon gösterir. En sık saçlı deride (%90) yerleşir ve kadınlarda daha sıktır. Kist duvarı kompakt keratinöz materyal ile doludur ve bu içerik epidermoid kistteki lamine keratinden daha homojen ve yoğundur. Klinik olarak saçlı deride firm, mobil, yavaş büyüyen nodül olarak prezente olur — genellikle punktum (santral porus) yoktur (epidermoid kistten farklı). Multipl trichilemmal kistler otozomal dominant kalıtım gösterebilir. Nadir olarak prolifere trichilemmal kist/tümöre dönüşüm bildirilmiştir. Ultrasonografi birincil tanısal modalitedir ve homojen hipoekoik iç yapı ile punktat ekojen odaklar (mikrokalsifikasyonlar) karakteristik bulgulardır.
Yaş Aralığı
20-70
En Sık Yaş
40
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Sık
Trichilemmal kist, kıl follikülünün dış kök kılıfı (trichilemma) epitelinden köken alır. Normal kıl follikülünde istmus bölgesindeki trichilemmal keratinizasyon, epidermisten farklı olarak granüler tabaka olmaksızın gerçekleşir — hücreler doğrudan kompakt keratin materyale dönüşür. Bu abrupt keratinizasyon, kist duvarının ürettiği keratinin homojen, yoğun ve kompakt yapıda olmasını sağlar — epidermoid kistteki konsantrik lamine tabakalı keratinden yapısal olarak farklıdır. Ultrasonografide bu homojen keratin, düşük seviyeli internal ekolar ile homojen hipoekoik görünüm oluşturur: keratinöz materyal düzgün dağılmış küçük partiküller içerir ve bu partiküller ses dalgalarını difüz olarak saçar (Rayleigh scattering) → homojen düşük seviyeli ekolar. Kist içindeki kalsifikasyonlar (%25 olguda), keratin materyalin distrofik kalsifikasyonundan kaynaklanır — kalsiyum tuzlarının birikimi güçlü akustik empedans uyumsuzluğu oluşturur → punktat hiperekoik odaklar. Saçlı derideki predominans, bu bölgedeki yoğun kıl follikül yoğunluğu ile açıklanır. Cilt yüzeyiyle bağlantı (punktum) genellikle yoktur çünkü trichilemmal kist follikülün daha derin bölümünden köken alır.
Saçlı deride iyi sınırlı, homojen hipoekoik iç yapılı kistik lezyon içinde punktat ekojen odaklar (mikrokalsifikasyonlar) izlenmesi trichilemmal (sebaseöz) kist için oldukça karakteristik bir kombinasyondur. Epidermoid kistteki lamine paternin yokluğu ve kalsifikasyonların varlığı ayırıcı tanının temelini oluşturur.
B-mod ultrasonografide kist içinde homojen hipoekoik iç yapı izlenir — epidermoid kistteki lamine (soğan kabuğu) paternden belirgin şekilde farklıdır. Düşük seviyeli internal ekolar kist içinde düzgün dağılmış olup anekoik sıvıdan ayrılır. Bu homojen patern, trichilemmal keratinizasyonun kompakt ve düzgün keratin üretmesini yansıtır. Yüksek frekanslı (12-18 MHz) lineer problarla en iyi değerlendirilir.
Rapor Cumlesi
Saçlı deride yerleşimli kistik lezyon homojen hipoekoik iç yapı göstermektedir; lamine patern izlenmemekte olup trichilemmal (sebaseöz) kist ile uyumludur.
Kist içinde dağınık punktat ekojen odaklar izlenebilir — bunlar distrofik mikrokalsifikasyonlara karşılık gelir. Olguların yaklaşık %25'inde görülür ve trichilemmal kist için oldukça spesifik bir bulgudur. Kalsifikasyonlar genellikle 1-3 mm boyutundadır ve posteriorda minimal akustik gölgelenme oluşturabilir veya oluşturmayabilir — çok küçük kalsifikasyonlarda gölgelenme izlenmez. Kalsifikasyonlar kist içinde rastgele dağılır ve epidermoid kistteki lamine paternden farklı olarak düzensiz yerleşim gösterir.
Rapor Cumlesi
Kist içinde dağınık punktat ekojen odaklar (mikrokalsifikasyonlar) izlenmektedir; trichilemmal kist için karakteristik bulgudur.
Trichilemmal kist arkasında posterior akustik güçlenme izlenir — kist içeriğinin çevre yumuşak dokuya kıyasla düşük akustik atenuasyona sahip olmasını yansıtır. Güçlenme derecesi epidermoid kiste benzer ancak yoğun kompakt keratin içeriği nedeniyle bazı olgularda güçlenme daha az belirgin olabilir. Kalsifikasyonların varlığı fokal gölgelenme odakları oluşturarak posterior güçlenme paterninde heterojenite yaratabilir.
Rapor Cumlesi
Lezyonun arkasında posterior akustik güçlenme izlenmektedir; kistik içerikle uyumludur.
Color ve Power Doppler ultrasonografide kist içinde vasküler sinyal izlenmez — avasküler iç yapı kistik natürü doğrular. Kist duvarında minimal vaskülarite görülebilir ancak iç yapı tamamen avaskülerdir. İnflamasyon durumunda perikistik hipervaskularite gelişebilir. Solid tiroid nodülü veya yumuşak doku tümöründen ayrımda Doppler değerlendirmesi kritiktir.
Rapor Cumlesi
Color Doppler incelemede kist içinde vasküler sinyal saptanmamıştır; avasküler iç yapı kistik natürle uyumludur.
T1 ağırlıklı MR görüntülerde trichilemmal kist orta-yüksek sinyal gösterir — yoğun proteinöz keratinöz içeriğin kısa T1 relaksasyon süresini yansıtır. Bu T1 sinyal yüksekliği, saf sıvı içerikli basit kistlerden (düşük T1) ve epidermoid kistlerden (değişken T1) ayırt edici olabilir. Kist duvarı düşük T1 sinyali gösterir. Kontrastlı serilerde kist içeriği kontrastlanmaz.
Rapor Cumlesi
Lezyon T1 ağırlıklı görüntülerde orta-yüksek sinyal göstermektedir; yoğun proteinöz keratinöz içerikli trichilemmal kist ile uyumludur.
T2 ağırlıklı görüntülerde trichilemmal kist değişken sinyal gösterir — sıvı ağırlıklı kistler yüksek T2, kompakt keratin ağırlıklı kistler orta T2 sinyali verir. Kalsifiye odaklar tüm sekanslarda sinyal kaybı gösterir. DWI'da değişken derecede difüzyon kısıtlaması izlenebilir — yoğun keratin materyali su moleküllerinin hareketini kısıtlar.
Rapor Cumlesi
Lezyon T2 ağırlıklı görüntülerde heterojen sinyal göstermekte olup fokal sinyal kayıpları kalsifikasyonlarla uyumludur.
Kriterler
Soliter veya multipl, iyi sınırlı, saçlı deride yerleşen kistik lezyon. Kompakt keratinöz içerik.
Ayirt Edici Ozellikler
Homojen hipoekoik, posterior güçlenme, avasküler. Klinik olarak firm, mobil, ağrısız nodül. Multipl olgularda otozomal dominant kalıtım sorgulanmalı.
Kriterler
Nadir neoplastik transformasyon. Hızlı büyüme, büyük boyut (>5 cm), lobüle kontur, solid komponentler.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de heterojen iç yapı, artmış vaskülarite, düzensiz duvar, solid komponentler. MR'da kontrastlanma gösterir. Malignite potansiyeli nedeniyle geniş eksizyon gerekir.
Kriterler
Kist duvarı rüptürü veya sekonder enfeksiyon sonrası inflamatuar değişiklikler. Ağrı, eritem, şişlik.
Ayirt Edici Ozellikler
Kalınlaşmış düzensiz duvar, perikistik ödem (hipoekoik halo), perikistik hipervaskularite, heterojen iç yapı. Apseyi taklit edebilir.
Ayirt Edici Ozellik
Epidermoid kist lamine (soğan kabuğu) patern gösterir — trichilemmal kistte homojen hipoekoik. Epidermoid kistte punktum (cilt bağlantısı) sıklıkla görülür, trichilemmal kistte yoktur. Epidermoid kist saçlı deri dışında yaygın yerleşirken, trichilemmal kist %90 saçlı deridedir.
Ayirt Edici Ozellik
Lipom izoekoik/hiperekoik, paralel ekojen çizgiler (yağ lobülleri), kompresibil, posterior güçlenme yok. Trichilemmal kist hipoekoik, kompresibil değil, posterior güçlenme var.
Ayirt Edici Ozellik
Pilomatriksoma dermis/subkutis geçişinde solid hipoekoik nodül olup belirgin kalsifikasyon ve gölgelenme gösterir — çocuklarda sık. Trichilemmal kist kistik yapıda olup posterior güçlenme gösterir.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upTrichilemmal kist tamamen benign bir lezyondur. Tipik ultrasonografik bulgular (saçlı deride homojen hipoekoik kist, posterior güçlenme, avasküler, kalsifikasyonlar) mevcut olduğunda tanı güvenle konur. Asemptomatik kistlerde tedavi gerekmez. Semptomatik (kozmetik, ağrılı) lezyonlarda cerrahi eksizyon küratiftir. Multipl kistlerde Gardner sendromu taraması düşünülmelidir. Hızlı büyüme, solid komponentler veya artmış vaskülarite gösteren lezyonlarda prolifere trichilemmal tümör ekartasyonu için histopatoloji gerekir.
Trikilemmmal kistler benign lezyonlardır. Cerrahi eksizyon küratiftir. Prolifere trikilemmmal tümör (malign transformasyon) son derece nadirdir. Multipl kistler otozomal dominant kalıtım gösterebilir. Enfekte kistlerde insizyonel drenaj ve antibiyoterapi uygulanır.