Malign (nekrotizan) otitis eksterna, Pseudomonas aeruginosa'nin neden oldugu dis kulak yolu ve temporal kemik osteomiyelitidir. Diyabetik ve immunsuprese (HIV, kemoterapi, transplant) yasli hastalarda gorulur. Basit otitis eksternadan ayrilan ozelliği infeksiyonun EAC'nin kemik-kikirdak bilesiminden (osteokartilaginoz bilesim) temporal kemige yayilmasi ve osteit/osteomiyelit olusturmasidir. Tedavisiz mortalite %20-50'ye ulasabilir. Kafa tabani boyunca yaYilim, dural invazyon ve kranyal sinir felcleri (en sik VII — fasiyal, ardindan IX-XII) ciddi komplikasyonlardir. BT'de EAC kemik erozyonu ve periaurikuler/infratemporal yumusak doku infiltrasyonu, MR'da kafa tabani boyunca anormal kontrastlanma karakteristik goruntuleme bulgularidir. Tc-99m kemik sintigrafisi yuksek sensitivite ile tani koyar, Ga-67 sintigrafisi tedavi yaniti takibinde kullanilir.
Yaş Aralığı
55-85
En Sık Yaş
70
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir
Malign otitis eksterna patogenezi immunolojik yetersizlik zemininde (diyabetik mikroanjiyopati, immunsupresyon) Pseudomonas aeruginosa'nin agresif kemik invazyonuna dayanir. Infeksiyon EAC'nin osteokartilaginoz bilesiminden baslar — bu bolgede Santorini fissurleri ve perikondryal lenfatik damarlar enfeksiyonun kemik ve yumusak dokuya yayilmasini kolaylastirir. Pseudomonas biofilm olusturarak antibiyotik direncini artirir ve ekzotoksinler (ETA, ExoU) ile konak doku harabiyetine yol acar. Osteit/osteomiyelit temporal kemigin medial ve inferior kisimindan kafa tabani boyunca yayilir: jugular foramen → posterior fossa → kavernoez sinus, foramen ovale → orta fossa, stilomastoid foramen → fasiyal sinir. Kemik erozyonu BT'de daha az agresif gorunur (SCC'ye gore) cunku osteomiyelit, osteoklastik rezorpsiyon ile kemik destruksiyonuna yol acar ancak tümoral enzim aktivitesi kadar agresif degildir. MR'da enflamatuar dokunun kafa tabani boyunca yayilimi T2 hiperintens infiltrasyon ve kontrastli T1'de anormal kontrastlanma olarak gorulur — bu, enflamatuar doku vaskulerizi ve kapiller permeabilite artisini yansitir.
Diyabetik veya immunsuprese yasli hastada EAC kemik tabaninda erozyon ile birlikte kafa tabani boyunca yumusak doku infiltrasyonu ve kontrastlanma malign otitis eksterna icin klinik-goruntuleme korelasyonu ile en yuksek tanisal degere sahiptir.
EAC kemik tabani (ozellikle inferior ve posterior duvar) ve osteokartilaginoz bilesimde erozyon izlenir. Periaurikuler ve infratemporal fossa yumusak doku infiltrasyonu gorulur — yag planlari silinmistir. Mastoid ve petros kemik tutulumu ileri evrede eklenir. TMJ tutulumu olabilir. Kemik erozyonu SCC'den daha az agresif gorunumdedir — permeatif/moth-eaten paternden ziyade subtil kortikal erozyon.
Rapor Cumlesi
Sag/sol EAC kemik tabaninda erozyon ve periaurikuler/infratemporal fossada yumusak doku infiltrasyonu izlenmekte olup diyabetik/immunsuprese hastada malign otitis eksterna ile uyumludur.
Kontrastli fat-sat T1'de kafa tabani boyunca anormal kontrastlanma izlenir — enflamatuar/enfektif dokunun kemik ve yumusak doku boyunca yayilimini gosterir. Dural kontrastlanma intrakraniyal yayilimi, fasiyal sinir kontrastlanmasi sinir tutulumunu gosterir. Karotis arter ve sigmoid sinus duvari tutulumu degerlendirilir.
Rapor Cumlesi
Kontrastli fat-sat T1'de kafa tabani boyunca anormal kontrastlanma izlenmekte olup enfektif/enflamatuar yayilim ile uyumludur; dural invazyon ve kranyal sinir tutulumu degerlendirilmelidir.
Tc-99m MDP kemik sintigrafisi osteomiyelit tanisinda yuksek sensitivite gosterir (%100'e yakin) — artmis kemik metabolizmasini yansitan fokal uptake artisi izlenir. Ga-67 sitrat sintigrafisi enflamasyon aktivitesini gosterir ve tedavi yanitini izlemede Tc-99m'den ustundur — basarili tedavide Ga-67 uptake'i azalirken Tc-99m kemik onarimi nedeniyle pozitif kalabilir.
Rapor Cumlesi
Tc-99m kemik sintigrafisinde sag/sol temporal kemik bolgesinde fokal uptake artisi izlenmekte olup osteomiyelit ile uyumludur; tedavi yaniti izlemi icin Ga-67 sintigrafi onerilir.
T2 agirlikli ve STIR sekanslarda periaurikuler, infratemporal fossa ve parafaringeal mesafe boyunca hiperintens yumusak doku infiltrasyonu izlenir. Normal yag planlari silinmistir. Bu bulgu enflamatuar/enfektif dokunun yayilim kapsamini gosterir. Kas ve fasyal planlar boyunca yayilim izlenebilir.
Rapor Cumlesi
T2/STIR sekanslarda periaurikuler/infratemporal fossa/parafaringeal mesafede hiperintens yumusak doku infiltrasyonu izlenmekte olup yag planlari silinmistir; enfektif/enflamatuar yayilim ile uyumludur.
Ileri evrede karotis arter ve sigmoid sinus/jugular ven duvari tutulumu gorülebilir. Kontrastli BT/MR anjiyografi vaskuler yapilarin durumunu degerlendirmede kullanilir. Sigmoid sinus trombozu veya karotis arter duvar irregularitesi izlenebilir.
Rapor Cumlesi
Sag/sol sigmoid sinusta fulling defekti/karotis arter duvarinda irregularite izlenmekte olup vaskuler komplikasyon acisindan ileri degerlendirme onerilir.
Kriterler
En sik form. Pseudomonas aeruginosa etken. Diyabetik yasli erkek. EAC tabaninda granulasyon.
Ayirt Edici Ozellikler
Antipseudomonal antibiyotik (siprofloksasin + piperasilin-tazobaktam) 6-8 hafta. Ga-67 ile tedavi yaniti izlemi.
Kriterler
Aspergillus en sik. Agır immunsupresyon (HIV, kemotearpi). Daha agresif seyir. Antifungal tedavi gerektirir.
Ayirt Edici Ozellikler
Kulturde mantar uremesi. Antibakteriyel tedaviye yanitsizlik ipucu. BT/MR bulguları benzer ama daha agresif olabilir.
Kriterler
Dural invazyon, sigmoid sinus trombozu, beyin apsesi, meninjit. Mortalite belirgin artmis. Norosiruji konsultasyonu gerektirir.
Ayirt Edici Ozellikler
Kranyal sinir felcleri (VII, IX-XII). MR'da dural kontrastlanma ve intrakraniyal sinyal anomalisi. Acil IV antibiyoterapi + cerrahi debridman.
Ayirt Edici Ozellik
SCC: destruktif kemik kitlesi + heterojen kontrastlanma (MOE'de destruktif kitle yok). SCC diyabet/immunsupresyon iliskisi yok.
Ayirt Edici Ozellik
Kolesterol granulomu: petros apekste fokal lezyon, T1+T2 hiperintens, kontrastlanma yok. MOE: diffuz infiltrasyon, kontrastlanma belirgin, ates/enfeksiyon klinik tablosu.
Ayirt Edici Ozellik
Labirentit: ic kulak yapilari boyunca kontrastlanma, kemik erozyonu genellikle yok. MOE: EAC'den baslayan kemik erozyonu + kafa tabani boyunca yayilim.
Aciliyet
emergentYonetim
medicalBiyopsi
GerekliTakip
3-monthUzun sureli IV antibiyoterapi (antipseudomonal, minimum 6-8 hafta) tedavinin temelidir. Cerrahi debridman nekrotik dokunun temizlenmesi icin gerekebilir. Ga-67 sintigrafisi tedavi yaniti izleminde altin standarttir — Tc-99m kemik onarimi nedeniyle tedavi basarisi sonrasinda bile pozitif kalabilir. Mortalite intrakraniyal yayilimda %50-80'e ulasabilir. Biyopsi SCC'yi ekarte etmek icin onemlidir — kronik otit zemininde SCC ve MOE klinik olarak benzer prezente olabilir. Fasiyal sinir felci kotucu prognostik isaret. Diyabet kontrolü tedavi basarisinda kritik rol oynar.
Uzun sureli IV antibiyoterapi (antipseudomonal, 6-8 hafta minimum). Cerrahi debridman gerekebilir. Ga-67 sintigrafi tedavi yanitini izlemede Tc-99m'den ustundur (enflamasyon aktivitesi). Mortalite intrakraniyal yayilimda belirgin artar. Kraniyal sinir felci kotucu prognostik isaret.