Testikuler apse, testisin fokal suepuratif enfeksiyonudur ve genellikle tedavi edilmemis veya yetersiz tedavi edilmis epididimo-orsitin en ciddi komplikasyonu olarak gelisir. Ultrasonografi birincil goruntuleme yontemidir ve tipik olarak kalin duvarli, kompleks hipoekoik/anekoik koleksiyon, internal debri ve periferal hipervaskularite gosterir. Santral avaskularite (nekrotik merkez) periferal halkavari vaskularite ile cevrelenmis gorunumu patognomoniktir. MR'da difuzyon agirlikli goruntuleme (DWI) belirgin difuzyon kisitlamasi ile apse tanisini dogrulamada yuksek duyarliliga sahiptir. Testikuler apse orsiektomi gerektirebilir; kucuk apselerde cerrahi drenaj ve antibiyoterapi yeterli olabilir. Gecikmiş tani testis kaybi, Fournier gangreni ve sepsis riskini artirir.
Yaş Aralığı
20-60
En Sık Yaş
35
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Testikuler apse, akut bakteriyel epididimo-orsitin progresyonu sonucu olusur. Enflamatuar surec interstisyel odem ve vaskuler konjesyondan baslayarak mikro-apselere ve sonunda makroskopik apse formasyonuna ilerler. Patojen organizmalar (E. coli, Pseudomonas, Klebsiella) retrograd yolla uriner sistemden veya hematojen yolla testise ulasir. Tunika albuginea'nin esnemez yapisi nedeniyle enflamatuar odem intratestituler basinc artisina yol acar — bu da mikrovaskular perfuzyonu bozarak lokal iskemiye ve doku nekrozuna neden olur. Nekrotik dokuda bakteri proliferasyonu ve notrofil birikimi purulan koleksiyon (apse) olusturur. Apsenin etrafinda enflamatuar granulasyon dokusu ve fibroz bir kapsul (pyogenic membrane) gelisir — bu kapsul ultrasonografide kalin hiperekojenik duvar ve MR'da periferal kontrastlanma halkasi olarak goruntulenir. Komplike apselerde enfeksiyon tunika albugineayi asar ve peritestikuler apse, skrotal duvar apsesi veya Fournier gangreni gelisebilir. Bakteriyel toksinler ve enflamatuar sitokinler sistemik enflamatuar yanit (sepsis) tetikleyebilir.
Doppler'da santral avaskular alan (nekrotik apse kavitesi) periferal halkavari hipervaskularite ile cevrili — apse duvarindaki granulasyon dokusunun neovasklarizasyonunu yansitir. Bu bulgu testikuler apse icin patognomoniktir.
Testis parankimi icinde iyi sinirli veya duzensiz sinirli, kalin duvarli (>3 mm), kompleks hipoekoik koleksiyon izlenir. Koleksiyon icerigi homojen hipoekoik (basit pu) veya heterojen (debri, sivi-debri seviyeleri, gaz kabarciklaridan kaynaklanan hiperekojenik odaklar) olabilir. Apse duvari duzensiz veya duzgun konturlu olabilir. Cevredeki testis parankimi orsit bulgulari gosterir (heterojen, buyumis). Sivi-debri seviyesi gosterir pozisyon degisikliginde sivisinin hareketini gosterebilir.
Rapor Cumlesi
Testis parankiminde kalin duvarli, kompleks hipoekoik koleksiyon izlenmekte olup internal debri ve sivi-debri seviyeleri gorulmektedir; bulgular testikuler apse ile uyumludur.
Renkli Doppler'da apse icerigi tamamen avaskulardir (nekrotik pu icerigi) ve apse cevresinde periferal halkavari hipervaskularite izlenir (ring sign). Bu bulgu testikuler apse icin patognomoniktir ve enflamatuar granulasyon dokusundaki neovasklarizasyonu yansitir. Apse disindaki testis parankimi orsit nedeniyle diffuz hipervaskularite gosterir. Power Doppler, renkli Doppler'dan daha duyarlidir ve periferal vaskulariteyi daha iyi gosterir.
Rapor Cumlesi
Doppler'da koleksiyon icerigi avaskular olup cevresi periferal halkavari hipervaskularite gostermektedir (ring sign); bu bulgu testikuler apse ile uyumludur.
DWI'da apse icerigi belirgin difuzyon kisitlamasi gosterir — yuksek b-deger goruntulerde parlak hiperintensite ve ADC haritasinda belirgin dusuk sinyal. Difuzyon kisitlamasi apse icin en duyarli MR bulgusudur (%95+ duyarlilik). Apse cevresindeki enflamatuar testis parankimi de hafif difuzyon kisitlamasi gosterebilir. ADC degerleri tipik olarak <0.9 x 10-3 mm2/s'dir.
Rapor Cumlesi
Koleksiyon icerigi DWI'da belirgin difuzyon kisitlamasi gostermektedir (ADC <0.9 x 10-3 mm2/s); bu bulgu apse ile uyumludur.
T2 agirlikli goruntulerde apse kavitesi yuksek sinyal gosterir (sivi/pu icerigi) ve kalin, duzensiz hipointens duvar ile cevrelenmistir. Apse icerigi homojen veya heterojen T2 sinyal gosterebilir — protein ve debri yogunluguna bagli olarak. Cevredeki testis parankimi orsit nedeniyle T2 hiperintens ve buyumustur. Peritestikuler sivi (reaktif hidrosel) T2'de parlak sinyal verir.
Rapor Cumlesi
T2 agirlikli sekanslarda testis parankiminde kalin hipointens duvarla cevrili hiperintens koleksiyon izlenmektedir; bulgular testikuler apse ile uyumludur.
Kontrastli T1 agirlikli goruntulerde apse duvari belirgin halkavari kontrastlanma gosterir (rim enhancement). Apse kavitesi kontrastlanmaz (avaskular nekrotik icerik). Kontrastlanma halkasi duzgun veya duzensiz kalinlikta olabilir. Cevredeki orsitli testis parankimi diffuz kontrastlanma gosterir. Bu periferal kontrastlanma paterni apse tanisini dogrulayan kritik MR bulgusudur.
Rapor Cumlesi
Kontrastli T1 agirlikli goruntulerde koleksiyon duvari belirgin halkavari kontrastlanma gostermekte olup santral kavite kontrastlanmamaktadir; bulgular apse ile uyumludur.
Kontrastli BT'de testis icinde veya peritestikuler bolgede rim kontrastlanma gosteren hipodens koleksiyon izlenir. BT ozellikle komplikasyonlarin degerlendirilmesinde (gaz formasyonu = amfizematoz enfeksiyon, Fournier gangreni, peritestikuler yayilim) faydalidir. Skrotal duvar kalinlasmasi ve peritestikuler cizgilenme (fat stranding) eslik eder. BT'de gaz varligi prognozu kotulestirir ve acil cerrahi gerektirir.
Rapor Cumlesi
Kontrastli BT'de skrotumda rim kontrastlanma gosteren hipodens koleksiyon izlenmektedir; skrotal duvar kalinlasmasi ve peritestikuler cizgilenme eslik etmektedir.
Kriterler
Testis parankimi icinde lokalize purulan koleksiyon — genellikle tek, iyi sinirli. Orsit zemininde gelisir. Tunika albuginea intakt.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de kalin duvarli kompleks koleksiyon + ring sign. DWI'da belirgin kisitlama. Cerrahi drenaj veya kucuk olgularda antibiyoterapi ile yonetim.
Kriterler
Testis disinda, epididim veya peritestikuler dokuda gelisen apse. Epididimitin komplikasyonu olarak siklikla epididim basinda yerlesir. Skrotal duvar tutulumu olabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Testis parankimi nispeten korunmus olabilir. Epididim buyumis ve heterojen. Peritestikuler sivi kompleks (piyosel). Cerrahi drenaj genellikle yeterli.
Kriterler
Nekrotizan fasiit — testikuler/peritestikuler apseden perine, skrotal duvara ve perineal fasyal planlara yayilan agresif enfeksiyon. ACİL CERRAHI. Mortalite %20-40.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de cilt alti ve fasyal planlarda GAZ (patognomonik). Fasyal kalinlasma ve fat stranding. Krepitasyon klinik bulgu. Diyabet ve immunsupresyon risk faktoru. ACİL genis debridman gerekli.
Ayirt Edici Ozellik
Orsit: diffuz heterojenite ve hipervaskularite, fokal avaskular alan YOK. Apse: fokal avaskular koleksiyon + periferal ring vaskularite. Orsit apse olmadan olabilir ancak apse her zaman orsit zemininde gelisir.
Ayirt Edici Ozellik
Seminoma: homojen hipoekoik solid kitle, hipervaskular, AGRISIZ. Apse: kompleks sivi koleksiyonu, santral avaskular, AGRILI + ates. Tumor belirtecleri (AFP, hCG) seminomada yuksek olabilir.
Ayirt Edici Ozellik
Torsiyon (gec evre, nekroz): avaskuler, buyumis testis — apse ile karisabilir. Torsiyon: whirlpool sign, spermatik kord rotasyonu, AKUT baslangi. Apse: orsit oykusu, ring sign, fokal koleksiyon.
Ayirt Edici Ozellik
Non-seminomatoz GCT: heterojen solid-kistik kitle, hemoraji, kalsifikasyon. Apse: DWI'da belirgin kisitlama, klinik ates ve enfeksiyon bulgulari. GCT'de AFP/hCG yuksek, apsede CRP/lokosit yuksek.
Aciliyet
urgentYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthTestikuler apse acil tedavi gerektirir. Kucuk apseler (<2 cm) yuksek doz IV antibiyoterapi ile konservatif tedavi edilebilir ancak cogu olguda cerrahi drenaj veya parsiyel/total orsiektomi gerekir. Genis parankimal hasar varsa testis korumasi mumkun olmayabilir. Fournier gangreni gelisiminde acil genis debridman hayat kurtaricidir. Tedavi sonrasi US ile takip 4-6 haftada yapilmali ve tam rezolasyon dogrulanmalidir.
Testiküler apse acil tedavi gerektiren bir komplikasyondur. IV antibiyotik tedavisine yanıt alınamazsa (48-72 saat), ultrason eşliğinde perkütanöz drenaj veya cerrahi drenaj/orşiektomi gerekir. Geciken tedavide Fournier gangreni riski vardır. Orşiektomi sonrası kontralateral testisin korunması ve hormonal değerlendirme önemlidir. Diyabetik ve immünsüprese hastalarda prognoz daha kötüdür.