Testiküler metastaz, başka bir primer maligniteden testise yayılan sekonder tümördür. Nadir görülür (tüm testiküler tümörlerin <%1) ve genellikle ileri evre dissemine kanserin parçasıdır. En sık primer kaynaklar prostat karsinomu (%35), akciğer karsinomu (%18), melanom (%18), renal hücreli karsinom (%9) ve gastrointestinal tümörlerdir. Yayılım yolları: retrograd lenfatik (en sık — prostat), hematojen (melanom, akciğer), direkt invazyon (prostat, mesane) ve retrograd venöz (renal). Bilateral tutulum olguların %15'inde görülür. Ultrasonografide genellikle fokal hipoekoik kitle(ler) veya nadiren diffüz infiltrasyon olarak görülür. Klinik olarak bilinen malignite öyküsü tanıya yönlendirir. Prognoz genellikle kötüdür — testis metastazı ileri evre dissemine hastalığı yansıtır ve ortanca sağkalım 12-24 aydır.
Yaş Aralığı
50-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir
Testiküler metastaz dört ana yolla gelişir: (1) Retrograd lenfatik yayılım — en sık prostat karsinomunda; tümör hücreleri iliak ve paraaortik lenf nodlarından retrograd olarak spermatik kord lenfatiklerine ve testise ulaşır. (2) Hematojen yayılım — melanom ve akciğer karsinomunda sık; testiküler arterler aracılığıyla tümör embolileri testise ulaşır. (3) Direkt invazyon — prostat veya mesane karsinomunun spermatik kord veya vas deferens boyunca testise direkt uzanımı. (4) Retrograd venöz yayılım — renal hücreli karsinomun sol renal ven → sol spermatik ven yoluyla sol testise yayılımı. US'deki hipoekoik görünüm, tümör hücrelerinin normal testiküler yapıyı (seminifer tübüller) replace etmesinden kaynaklanır — homojen tübüler yapı yerine düzensiz solid tümör dokusu farklı akustik empedans oluşturur. Diffüz infiltrasyon paterni, yaygın interstisyel yayılımı yansıtır — tümör hücreleri seminifer tübüller arasına infiltre olur ve testis boyutunda artış ile homojenite kaybına yol açar.
Bilinen malignite öyküsü olan hastada yeni gelişen intratestiküler hipoekoik kitle + normal tümör belirteçleri (AFP, beta-hCG) + >50 yaş = metastaz düşündürmeli. Bilateral tutulum (%15) primer GCT'den ayrımı güçlendirir.
B-mod ultrasonografide testiküler metastaz genellikle fokal hipoekoik, iyi veya kötü sınırlı intratestiküler kitle olarak görülür. Tek veya çoklu nodüller izlenebilir. Boyut genellikle 0.5-3 cm arasındadır. İç yapı homojen veya heterojen olabilir — nekroz, kanama veya kistik dejenerasyon içerebilir. Melanom metastazlarında yüksek melanin içeriği nedeniyle ekojen komponent görülebilir. Testis boyutu artmış veya normal olabilir. Diffüz infiltrasyon paterninde testis homojenitesini kaybeder ve hipoekoik-heterojen görünüm alır.
Rapor Cumlesi
Sağ/Sol testis parankiminde ___ adet fokal hipoekoik kitle izlenmektedir (en büyüğü ___ mm); bilinen ___ karsinomu öyküsü ile birlikte metastaz düşünülmektedir.
Renkli Doppler'de testiküler metastazın vaskülaritesi primer tümöre göre değişir. Melanom metastazları hipervaskülerdir — belirgin internal ve periferik vaskülarite gösterir. Prostat metastazları düşük-orta vaskülarite gösterir. Akciğer karsinomu metastazları değişken vaskülarite gösterir. Hipervaskülaritenin varlığı maligniteyi destekler ancak yokluğu maligniteyi ekarte ettirmez. Periferik 'rim' vaskülarite bazı metastazlarda izlenebilir.
Rapor Cumlesi
Renkli Doppler'de intratestiküler kitle(ler) ___ vaskülarite göstermektedir; malignite ile uyumlu vasküler patern.
T2 ağırlıklı MR görüntülerde testiküler metastaz normal testiküler yüksek sinyali replace eden hipointens kitle olarak görülür. Normal testis parankimi T2'de belirgin hiperintenstir; metastatik doku hücresel yoğunluğu nedeniyle T2'yi kısaltır ve düşük sinyal gösterir. Kontrastlı serilerde heterojen kontrastlanma gösterir. DWI'da difüzyon kısıtlaması yüksek sellülariteyi yansıtır. MR, US'de belirsiz olgularda ve testiküler tümörlerin karakterizasyonunda tamamlayıcıdır.
Rapor Cumlesi
MR'da sağ/sol testis parankiminde T2 hipointens, kontrastlı serilerde heterojen kontrastlanan kitle izlenmektedir; difüzyon kısıtlaması mevcuttur — metastatik tutulum ile uyumludur.
BT'de testiküler metastaz, testiküler kitle ile birlikte retroperitoneal lenfadenopati ve diğer organlarda metastaz bulguları ile prezente olabilir. Primer tümörün evreleme BT'sinde insidental olarak testiküler kitle saptanabilir. Retroperitoneal, pelvik ve inguinal lenfadenopati değerlendirilmelidir. Spermatik kord tutulumu ve perivasküler yayılım BT'de tespit edilebilir.
Rapor Cumlesi
Sağ/Sol testiste kitle ile birlikte retroperitoneal lenfadenopati ve ___ organ(lar)da metastatik lezyonlar izlenmektedir; bilinen ___ karsinomu ile uyumlu yaygın metastatik hastalık.
Melanom metastazları T1 ağırlıklı görüntülerde yüksek sinyal gösterebilir — bu, melanin pigmentinin paramanyetik etkisinden kaynaklanır. Melanin, T1 relaksasyonunu kısaltır ve parlak sinyal üretir. Bu bulgu melanom metastazı için oldukça spesifiktir — diğer testiküler metastazlar T1'de izointens veya hafif hipointenstir. Amelanotik melanom metastazlarında bu bulgu görülmez. T2'de melanotik metastazlar hipointens olabilir (melaninin T2 kısaltma etkisi).
Rapor Cumlesi
MR'da testis parankiminde T1 hiperintens kitle izlenmekte olup, melanin içeriği ile uyumludur; bilinen melanom öyküsü ile birlikte melanom metastazı düşünülmektedir.
Kriterler
En sık primer (%35). Retrograd lenfatik veya direkt invazyon. Genellikle ileri evre prostat kanseri.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de hipoekoik nodül(ler), düşük-orta vaskülarite. Yüksek PSA. Hormon tedavisi altında olabilir.
Kriterler
Hematojen yayılım. Hipervasküler. T1 MR'da yüksek sinyal (melanin).
Ayirt Edici Ozellikler
Doppler'de belirgin hipervaskülarite. MR'da T1 hiperintensite patognomonik. Bull's-eye paterni de görülebilir.
Kriterler
Hematojen yayılım. Küçük hücreli ve küçük hücreli dışı tipler. Değişken vaskülarite.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de tek veya çoklu hipoekoik nodüller. Genellikle ileri evre hastalığın parçası. BT'de mediastinal/hiler LAP ve primer akciğer lezyonu.
Ayirt Edici Ozellik
Seminoma genellikle genç erkeklerde (20-40), tek homojen hipoekoik kitle, beta-hCG hafifçe yüksek olabilir; metastaz >50 yaş, bilinen malignite, AFP/beta-hCG normal.
Ayirt Edici Ozellik
Lenfoma >60 yaş, bilateral olabilir (%35), diffüz infiltrasyon sık, hipervasküler; metastaz da >50 yaş ve bilateral olabilir — ayrım klinik + biyopsi ile.
Ayirt Edici Ozellik
Orşit diffüz testis büyümesi, ağrı, ateş, epididimit eşlik eder, hipervasküler; metastaz genellikle ağrısız, fokal kitle, ateş yok.
Ayirt Edici Ozellik
Burned-out GCT küçük, kalsifiye skar; metastaz non-kalsifiye solid kitle. Burned-out GCT retroperitoneal kitle + regrese primer.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
GerekliTakip
specialist-referralTestiküler metastaz ileri evre dissemine hastalığı yansıtır ve tedavi primer tümöre yöneliktir. Tanı genellikle radikal inguinal orşiektomi veya US-kılavuzlu biyopsi ile doğrulanır. Primer tümöre yönelik sistemik kemoterapi/immünoterapi/hormoterapi uygulanır. Prognoz genellikle kötüdür (ortanca sağkalım 12-24 ay). Bilateral tutulum durumunda testosteron replasman tedavisi planlanmalıdır.
Testiküler metastaz genellikle ileri evre hastalığın bir bulgusudur ve prognoz kötüdür. Tedavi primer tümörün sistemik tedavisine yöneliktir. Orşiektomi tanısal ve palyatif amaçlı yapılabilir. Prostat kanseri metastazında hormonal tedaviye yanıt alınabilir. Tüm yaşlı erkeklerde ağrısız testiküler kitle saptandığında bilinen malignite öyküsü sorgulanmalı ve tümör belirteçleri değerlendirilmelidir.