Graves hastalığı (Basedow hastalığı), TSH reseptör stimülan antikorlarının (TRAb/TSI) neden olduğu otoimmün bir hipertiroidizm formudur. Tiroid bezinin diffüz büyümesi, diffüz artmış vaskülarite ('thyroid inferno' paterni) ve hiperfonksiyon ile karakterizedir. Hipertiroidizmin en sık nedenidir (%60-80). Kadınlarda 5-10 kat daha sık görülür ve 20-40 yaş aralığında pik yapar. Graves zemininde nodül gelişebilir — bu nodüller genellikle benign adenomatöz nodüllerdir ancak %3-5 oranında papiller karsinom de içerebilir. Graves-spesifik görüntüleme bulguları diffüz parankimal değişikliklerdir, ancak eşlik eden nodüller TI-RADS'a göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Yaş Aralığı
20-50
En Sık Yaş
35
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
Graves hastalığında B lenfositlerinin ürettiği TSH reseptör stimülan antikorlar (TRAb/TSI), tiroid folliküler hücrelerindeki TSH reseptörlerine bağlanarak TSH'yı taklit eder. Bu stimülasyon folliküler hücre proliferasyonunu, koloid sentezini ve T3/T4 üretimini artırır — sonuç diffüz tiroid büyümesi ve hipertiroidizmidir. Artmış metabolik aktivite ve hücre proliferasyonu, VEGF (vasküler endotelyal büyüme faktörü) salınımını artırır ve yoğun neovaskülarizasyon gelişir. Bu neovaskülarizasyon, Doppler US'de 'thyroid inferno' olarak adlandırılan diffüz artmış vaskülarite paternini oluşturur — tüm bezde yoğun, kaotik, çok yönlü akım sinyalleri görülür. Sintigrafide diffüz artmış ve homojen Tc-99m/I-123 tutulumu izlenir çünkü TRAb tüm bezde NIS ekspresyonunu upregüle eder. Bu, subakut tiroiditteki (yıkıcı tirotoksikoz — düşük uptake) ve toksik adenomdaki (fokal artmış uptake) patternlerden farklıdır.
Renkli Doppler US'de tüm tiroid bezinde yoğun, kaotik, çok yönlü renkli akım sinyallerinin oluşturduğu 'yangın' görünümü. TRAb-indüklü masif neovaskülarizasyonu yansıtır. Graves hastalığına yüksek ölçüde spesifiktir ve diğer hipertiroidizm nedenlerinden ayırt edicidir.
Renkli Doppler US'de tüm tiroid bezinde diffüz, belirgin artmış vaskülarite izlenir — 'thyroid inferno' paterni. Parankimde yoğun, kaotik, çok yönlü renkli akım sinyalleri bez yüzeyini neredeyse tamamen kaplar. Peak systolic velocity (PSV) inferior tiroid arterlerinde normal değerlerin 2-3 katına çıkabilir (>40 cm/s, normal <25 cm/s). Power Doppler daha belirgin olarak artmış perfüzyonu gösterir. Bu patern Graves hastalığına yüksek ölçüde spesifiktir ve subakut tiroidit (azalmış vaskülarite), toksik adenoma (fokal artmış) ve multinodüler guatrdan (heterojen) ayırt edicidir.
Rapor Cumlesi
Renkli Doppler US'de tiroid bezinde diffüz belirgin artmış vaskülarite ('thyroid inferno' paterni) izlenmekte olup Graves hastalığı ile uyumludur. İnferior tiroid arteri PSV: ... cm/s.
B-mod US'de tiroid bezinde diffüz büyüme izlenir — her iki lob ve istmus simetrik olarak genişlemiştir. Parankim normal tiroid parankimine göre diffüz hipoekoik görünüm gösterir ve ekojenite strap kaslarına yaklaşır. Hafif heterojenite eşlik edebilir ancak belirgin nodülarite MNG'yi düşündürür. Bez yüzeyinin düzgün olması (lobüle değil) Graves'i MNG'den ayırt eden önemli bir bulgudur.
Rapor Cumlesi
Tiroid bezi diffüz olarak büyümüş olup parankimi diffüz hipoekoik görünümdedir. Klinik ve laboratuvar bulgularıyla birlikte Graves hastalığı ile uyumludur.
Tc-99m perteknetat sintigrafide tiroid bezinde diffüz, homojen ve belirgin artmış tutulum izlenir. Bez sınırları net olarak izlenir ve tüm parankimde homojen yüksek aktivite mevcuttur. 20 dakikalık Tc-99m uptake genellikle >%5 (normal %0.3-3). I-123 ile 24 saatlik RAIU >%40 (sıklıkla %60-90). Piramidat lob tutulumu Graves'e spesifik bir bulgudur.
Rapor Cumlesi
Tc-99m sintigrafide tiroid bezinde diffüz, homojen, belirgin artmış tutulum izlenmekte olup Graves hastalığı ile uyumludur. Piramidat lob tutulumu [var/yok]. 20 dk uptake: %...
I-123 24 saatlik RAIU (radyoaktif iyot uptake) belirgin artmıştır — genellikle >%40, sıklıkla %60-90 (normal %10-30). Bu artmış tutulum Graves hastalığındaki stimülatif tirotoksikozun patognomonik göstergesidir ve destruktif tirotoksikozdan (subakut tiroidit, RAIU <5%) net olarak ayırt eder. Tedavi planlamasında I-131 dozu hesaplaması için RAIU değeri gereklidir.
Rapor Cumlesi
I-123 24 saatlik RAIU %... olarak ölçülmüş olup belirgin artmıştır; stimülatif tirotoksikoz/Graves hastalığı ile uyumludur.
Kontrastsız BT'de tiroid bezinde diffüz büyüme ve parankimal dansitede azalma izlenebilir. Normal tiroid 80-120 HU'dur; Graves'te iyot tüketimi artmış olduğundan depo iyot azalır ve dansite 50-70 HU'ya düşebilir. Bez sınırları düzgündür, lobüle kontur MNG'yi düşündürür. BT Graves tanısında rutin değildir ancak ekstratiroid bulguları (orbita, mediastinum) değerlendirmede kullanılır.
Rapor Cumlesi
BT'de tiroid bezi diffüz büyümüş olup parankimal dansite azalmıştır (... HU). Graves hastalığı olasılığı klinik korelasyon gerektirir.
Kriterler
Diffüz büyümüş, homojen hipoekoik parankim. Nodül yok. Thyroid inferno paterni. Diffüz artmış sintigrafik uptake.
Ayirt Edici Ozellikler
En sık form (%70-80). US'de homojen hipoekoik görünüm. Tedavi: antitiroid ilaç, I-131 veya cerrahi. TRAb pozitif, anti-TPO pozitif olabilir.
Kriterler
Graves hastalığına eşlik eden otonom fonksiyonel nodüller. Sintigrafide diffüz artmış uptake zemininde fokal sıcak nodüller. Prevalans %3-5.
Ayirt Edici Ozellikler
Sintigrafide diffüz artmış uptake + ilave fokal sıcak nodüller. I-131 tedavisi sonrası nodüller persiste edebilir ve ikinci tedavi gerektirebilir.
Kriterler
Graves zemininde malign tiroid nodülü (%3-5 oranında). Sintigrafide soğuk nodül veya US'de şüpheli TI-RADS 4-5 nodül. Papiller karsinom en sık tip.
Ayirt Edici Ozellikler
US'de hipoekoik, mikrokalsifikasyonlu, düzensiz sınırlı, taller-than-wide nodül — TI-RADS'a göre İİAB gerektirir. Graves + karsinom birlikteliğinde karsinomun daha agresif seyrettiği tartışmalıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Subakut tiroiditte vaskülarite azalmıştır (Graves'te artmıştır — thyroid inferno), fokal hipoekoik alan izlenir (Graves'te diffüz) ve RAIU çok düşüktür (Graves'te çok yüksek). Her ikisinde de tirotoksikoz olabilir ancak mekanizma zıttır.
Ayirt Edici Ozellik
Hashimoto tiroiditi de diffüz hipoekoik parankim gösterir ancak vaskülarite Graves kadar belirgin artmamıştır. Hashimoto genellikle hipotiroidizm ile seyreder (Graves hipertiroidizm). Hashimoto'da mikronodüler patern ve fibröz bantlar daha belirgindir. Anti-TPO her ikisinde de pozitif olabilir ancak TRAb Graves'e spesifiktir.
Ayirt Edici Ozellik
Toksik MNG'de sintigrafide heterojen uptake (sıcak + soğuk nodüller) izlenir; Graves'te ise diffüz, homojen artmış uptake vardır. MNG'de bez lobüle kontürlüdür (Graves'te düzgün), nodüller belirgindir ve vaskülarite heterojendir. TRAb genellikle MNG'de negatiftir.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthGraves hastalığı tedavisi üç seçenek içerir: antitiroid ilaçlar (metimazol/propiltiourasil — 12-18 ay), radyoaktif iyot (I-131) veya cerrahi (total/subtotal tiroidektomi). Seçim hastanın tercihi, yaşı, guatr boyutu ve komplikasyonlarına göre yapılır. Antitiroid ilaçlar ilk seçenektir (%40-60 remisyon). I-131 definitif tedavidir ancak kalıcı hipotiroidizm oluşturur. Eşlik eden nodüller ACR TI-RADS'a göre değerlendirilmeli, şüpheli nodüller İİAB'ye yönlendirilmelidir. Graves oftalmopatisinde I-131 sonrası kötüleşme riski vardır — aktif orbitopati varlığında kortikosteroid koruması gerekir. Tiroid krizi (tiroid fırtınası) acil durumdur: yüksek doz propiltiourasil + beta-bloker + kortikosteroid + iyot (Lugol solüsyonu).
Graves hastalığında tiroid nodülleri %25-30 oranında saptanır. Graves zemininde nodüler malignite riski %5-15 arasında bildirilmektedir. Her nodül TI-RADS ile değerlendirilmeli ve şüpheli olanlara FNA uygulanmalıdır. Graves tedavisi antitiroid ilaçlar, RAI veya cerrahidir.