Servikal polip, endoservikal kanaldan kaynaklanan benign fokal mukozal proliferasyondur. En sık 40-60 yaş arası kadınlarda görülür ve sıklıkla anormal uterin kanama (intermenstrüel kanama, postkoital kanama) ile prezente olur. Servikal polipler genellikle tekil, saplı (pedünküle) ve 1-3 cm boyutundadır. Malign transformasyon riski çok düşüktür (%0.2-1.7). Görüntülemede endoservikal kanalda iyi sınırlı, homojen, besleyici damar (feeder vessel) içeren polipoid lezyon olarak görülür. US ve MR tanıda birincil modalitelerdir. Polipektomi hem tanısal hem terapötiktir.
Yaş Aralığı
30-60
En Sık Yaş
45
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Sık
Servikal polipler endoservikal kanalın kolumnar epitelinden ve alttaki stromal dokudan kaynaklanır. Etiyolojide kronik inflamasyon, hormonal stimülasyon (özellikle östrojen) ve lokal vasküler konjesyon rol oynar. Histopatolojik olarak polipin merkezinde fibrovasküler kor (besleyici damar ve stroma) bulunur ve üzerini kolumnar veya skuamöz metaplastik epitel örter. Bu fibrovasküler kor görüntülemede Doppler'da besleyici damar (feeder vessel) olarak belirlenir — polip tanısını destekleyen kritik bulgudur. Polipin saplı (pedünküle) yapısı endoservikal kanalda fokal büyümenin yerçekimi ve kavite içi basıncın etkisiyle sapma oluşturmasından kaynaklanır. Polipler genellikle benign olup malign transformasyon nadirdir; ancak polip içinde adenokarsinom veya displazi saptanabilir — bu nedenle çıkarılan tüm poliplerin histopatolojik incelenmesi önerilir.
Doppler US'de polip sapında tek besleyici arteriyel damar gösterimi — servikal polip tanısını destekleyen patognomonik bulgudur. Fibrovasküler korun vasküler bileşenini yansıtır. Düzenli arteriyel dalga formu ve orta rezistans indeksi benign natürü destekler. Bu bulgu polip ile endometriyal kalınlaşma/hiperplazi veya koagül ayırımında kritiktir.
Transvajinal US'de endoservikal kanalda iyi sınırlı, homojen veya hafif heterojen ekojeniteri gösteren polipoid lezyon. Genellikle çevre endoservikal mukoza ile izoekoik veya hafif hiperekoiktir. Saplı (pedünküle) yapı görülebilir. Küçük kistik alanlar (dilate glandlar) içerebilir. Boyutu genellikle 1-3 cm'dir. SIS (salin infüzyon sonografi) ile polip kavite içinde serbest yüzen kitle olarak daha net görüntülenebilir.
Rapor Cumlesi
Endoservikal kanalda iyi sınırlı, homojen ekojeniteri gösteren ... mm boyutunda polipoid lezyon izlenmekte olup servikal polip ile uyumludur.
Doppler US'de polip sapında tek besleyici arteriyel damar (feeder vessel) gösterimi — polip tanısını destekleyen kritik bulgudur. Besleyici damar serviksten polipin merkezine doğru uzanır ve düzenli arteriyel dalga formu gösterir. Rezistans indeksi genellikle orta düzeydedir (RI 0.5-0.7). Multipl düzensiz damarlar veya çok düşük RI malign polip veya karsinom düşündürür.
Rapor Cumlesi
Doppler US'de polip sapında tek besleyici arteriyel damar izlenmekte olup benign servikal polip ile uyumludur.
T2 ağırlıklı görüntülerde endoservikal kanalda orta-yüksek sinyal yoğunluğunda iyi sınırlı polipoid lezyon. Glandüler/mukozal bileşen T2'de yüksek sinyal, fibrovasküler stroma orta sinyal gösterir. Saplı yapı T2'de net değerlendirilebilir. Servikal stroma T2'de düşük sinyallidir ve polip ile kontrast oluşturur. İntakt servikal stroma invazyon olmadığını gösterir.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde endoservikal kanalda orta-yüksek sinyal yoğunluğunda iyi sınırlı polipoid lezyon izlenmekte olup servikal polip ile uyumludur.
Kontrastlı MR'da polipin diffüz homojen kontrastlanması — fibrovasküler korun vasküler yapısını yansıtır. Kontrastlanma düzgün ve uniform olup nekroz veya düzensiz kontrastlanma alanı içermez. Polip sapı kontrastlı fazda besleyici damar boyunca kontrastlanma gösterir. Homojen kontrastlanma paterni benign natürü destekler.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı MR'da endoservikal polipoid lezyonun diffüz homojen kontrastlanması izlenmekte olup benign servikal polip ile uyumludur.
Kontrastlı BT'de endoservikal kanalda düşük kontrastlı yumuşak doku lezyonu olarak görülür. BT'nin yumuşak doku kontrast çözünürlüğü MR'dan düşük olduğundan küçük polipler BT'de fark edilmeyebilir. Büyük poliplerde endoservikal kanalda homojen kontrastlanan yumuşak doku kitlesi izlenir. BT genellikle başka endikasyonla çekildiğinde insidental bulgu olarak saptanır.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı BT'de endoservikal kanalda hafif kontrastlanan yumuşak doku lezyonu izlenmekte olup servikal polip olasılığı düşünülmektedir; MR ile ileri değerlendirme önerilir.
Kriterler
Portio (ektoserviks) yüzeyinden kaynaklanan polip — skuamöz epitelle örtülü. Daha az sık görülür. Endoservikal polipten daha geniş tabanlı olabilir. Kolposkopi ile doğrudan görülebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Portio yüzeyinde, skuamöz epitelli, geniş tabanlı, kolposkopi ile görülebilir
Kriterler
Endoservikal kanalın kolumnar epitelinden kaynaklanan polip — en sık tip. Saplı (pedünküle) yapı tipiktir. Eksternal os'tan prolabe olabilir. Mukus salgılayan glandlar içerir.
Ayirt Edici Ozellikler
Endoservikal kanal kökenli, kolumnar epitel, saplı, mukus salgılayan glandlar, en sık tip
Kriterler
>4 cm boyutundaki servikal polip — nadir görülür. Klinik olarak servikal karsinom ile karışabilir. Büyük boyutu nedeniyle vajene prolabe olabilir. Histopatolojik inceleme zorunludur çünkü fokal displazi veya karsinom içerebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
>4 cm, nadir, servikal karsinom ile karışabilir, vajene prolabe, histopatoloji zorunlu
Ayirt Edici Ozellik
Endometriyal polip endometriyal kaviteden kaynaklanır ve endometriyal kavite içinde görülür. Servikal polip endoservikal kanaldan köken alır. SIS her iki polip tipinin lokalizasyonunu ve sap yapısını net gösterir. Her ikisinde de besleyici damar görülür ancak yerleşim yeri ayırt edicidir.
Ayirt Edici Ozellik
Servikal karsinom serviks stromasını infiltre eden, heterojen kontrastlanan, difüzyon kısıtlaması gösteren kitledir. Servikal polip iyi sınırlı, homojen kontrastlanan ve serviks stromasını invaze etmeyen lezyondur. MR'da karsinom T2'de servikal stroma hiperintensitesini bozarken polip stromanın dışında kalır.
Ayirt Edici Ozellik
Nabothian kist serviks stroması içinde basit kistik lezyon olup endoservikal kanalda polipoid görünüm göstermez. Servikal polip endoservikal kanal içinde solid polipoid kitledir. US'de nabothian kist anekoik ve avasküler iken servikal polip ekojenik ve besleyici damarlıdır.
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
GerekliTakip
no-follow-upServikal polip benign bir lezyon olup polipektomi hem tanısal hem terapötiktir. Polipektomi klinik ortamda veya histeroskopi eşliğinde yapılabilir. Çıkarılan tüm poliplerin histopatolojik incelenmesi önerilir — nadir de olsa malign transformasyon (%0.2-1.7), displazi veya adenokarsinom in situ saptanabilir. Asemptomatik küçük poliplerde gözlem kabul edilebilir ancak postmenopozal kadınlarda veya anormal kanama varlığında polipektomi önerilir. Nüks oranı düşüktür ve rutin takip genellikle gerekmez.
Servikal polipler neredeyse her zaman benigndir. Semptomatik poliplerde polipektomi yeterlidir. Malignite riski %1'den azdır ancak histolojik değerlendirme önerilir. Rekürrans olabilir.