Lipoleiomyom, uterin düz kas tümörlerinin nadir bir varyantı olup düz kas hücreleri ile matür adipoz doku (yağ) karışımından oluşur. Tüm uterin leiomyomların %0.03-0.2'sini oluşturur. Histolojik olarak benign bir tümördür ve malign transformasyon riski yoktur. Tipik olarak 50-70 yaş arası peri/postmenopozal kadınlarda görülür. Görüntülemede tanısal ipucu makroskopik yağ bileşeninin saptanmasıdır — BT'de yağ dansitesi (-40 ile -120 HU arası), MR'da T1 hiperintens sinyal ile yağ baskılamalı sekanslarda sinyal kaybı patognomoniktir. Çoğu olgu asemptomatik olup insidental saptanır. Semptomatik olgularda anormal uterin kanama veya pelvik basınç semptomları görülebilir. Cerrahi tedavi genellikle gerekmez; semptomatik olgularda miyomektomi veya histerektomi uygulanabilir.
Yaş Aralığı
40-70
En Sık Yaş
55
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Nadir Değil
Lipoleiomyomun patogenezi tam olarak aydınlatılmamıştır ancak en yaygın kabul gören teori, leiomyom içindeki düz kas hücrelerinin adipöz metaplazisine dayanır. Mezenkimal kök hücreler hem düz kas hem de adipöz doku yönüne farklılaşma potansiyeline sahiptir. Postmenopozal dönemde azalan östrojen seviyeleri ve değişen lokal büyüme faktörleri (PPAR-gamma aktivasyonu) düz kas hücrelerinin adipositlere metaplastik dönüşümünü tetikler. Bu süreç, tümör içi perisitlerden adipojenik farklılaşma ile de ilişkili olabilir. Alternatif bir teori, myometriyal düz kas içindeki embriyonik artık yağ hücrelerinin klonal genişlemesini önerir. Görüntüleme açısından, matür adipoz doku büyük lipid damlacıkları içerir ve bu lipidler MR'da kısa T1 relaksasyon süresi gösterir → T1 hiperintens sinyal oluşur. BT'de yağ dokusunun düşük X-ışını atenuasyonu (lipidlerin düşük yoğunluğu ve düşük atom numarası) negatif HU değerleri üretir. Yağ baskılamalı MR sekanslarında (STIR veya spectral fat-sat) frekans seçici RF pulsları yağ protonlarının sinyalini selektif olarak baskılar → T1 hiperintens alanlar sinyalini kaybeder, bu da yağ içeriğini kanıtlar.
Lipoleiomyomun imza bulgusu, T1 ağırlıklı görüntülerde subkutan yağ ile izointens hiperintens sinyal gösteren alanların yağ baskılamalı sekanslarda sinyal kaybetmesidir. Bu kombinasyon makroskopik yağ varlığının kesin kanıtıdır ve lipoleiomyom tanısı için patognomoniktir. Hemorajik leiomyomda T1 hiperintensite görülebilir ancak yağ baskılama ile sinyal korunur — bu ayırım tanıda kritik öneme sahiptir.
T1 ağırlıklı görüntülerde lipoleiomyomun yağ bileşeni belirgin hiperintens sinyal gösterir. Yağ oranına bağlı olarak kitle tamamen hiperintens veya düz kas bileşeni ile karışık hipointens-hiperintens patern sergileyebilir. T1 hiperintensite subkutan yağ ile benzer sinyal intensitesi gösterir. Bu bulgu, hemorajik dejenerasyon gösteren leiomyomdan ayrım için yağ baskılama sekansları ile doğrulanmalıdır — lipoleiomyomda yağ baskılama ile sinyal kaybolurken, hemorajik leiomyomda sinyal korunur.
Rapor Cumlesi
Miyometriyumda T1 ağırlıklı sekanslarda subkutan yağ ile izointens hiperintens sinyal gösteren alanlar içeren iyi sınırlı kitle izlenmektedir; makroskopik yağ içeriği ile uyumlu olup lipoleiomyom ön planda düşünülmelidir.
Yağ baskılamalı T1 ağırlıklı sekanslarda (STIR veya spectral fat-sat) lipoleiomyomun yağ bileşeninde belirgin sinyal kaybı izlenir. Bu, standart T1'deki hiperintens alanların gerçek yağ olduğunu kanıtlar. Sinyal kaybı homojen veya heterojen olabilir — yağ oranına bağlıdır. Bu bulgu, T1 hiperintensite yapan diğer nedenlerden (hemoraji, proteinöz sıvı) ayrımda kritik öneme sahiptir çünkü yalnızca yağ protonları yağ baskılama ile selektif olarak baskılanır.
Rapor Cumlesi
Kitlede T1 ağırlıklı sekanslarda saptanan hiperintens alanlar yağ baskılamalı sekanslarda belirgin sinyal kaybı göstermektedir; bu bulgu makroskopik yağ varlığını kanıtlamakta olup lipoleiomyom tanısını doğrulamaktadır.
T2 ağırlıklı görüntülerde lipoleiomyom karışık sinyal intensitesi gösterir. Yağ bileşeni T2'de orta-yüksek sinyal gösterirken, düz kas bileşeni tipik leiomyom gibi T2 hipointens kalır. Fibröz bileşen düşük T2 sinyali katkıda bulunur. Sonuç olarak homojen leiomyomdan farklı olarak daha heterojen bir T2 görünümü izlenir. Yağ-kas oranı T2 heterojenliğinin derecesini belirler.
Rapor Cumlesi
Kitlede T2 ağırlıklı sekanslarda düz kas bileşenine ait hipointens alanlar ile yağ bileşenine ait orta-hiperintens alanların karışımı izlenmektedir; bu heterojen patern lipoleiomyom ile uyumludur.
Kontrastsız BT'de lipoleiomyom miyometriyumda iyi sınırlı, yağ dansiteli alanlar içeren kitle olarak izlenir. Yağ bileşeninin dansitesi -40 ile -120 HU arasındadır. Düz kas bileşeni yumuşak doku dansitesinde (40-60 HU) izlenir. Yağ oranı %10-90 arasında değişebilir; düşük yağ oranlı olgularda yağ dansitesi ROI ölçümü ile doğrulanmalıdır. Kalsifikasyon eşlik edebilir. Yağ dansitesinin saptanması tanıyı büyük ölçüde daraltır — uterin kitlelerde yağ bileşeni dermoidden sonra en sık lipoleiomyomda görülür.
Rapor Cumlesi
Miyometriyumda kontrastsız BT'de yağ dansiteli alanlar (-40 ile -120 HU arası) içeren iyi sınırlı kitle izlenmektedir; yağ bileşeninin varlığı lipoleiomyom tanısını güçlü şekilde desteklemektedir.
B-mod ultrasonografide lipoleiomyom miyometriyumda iyi sınırlı, hiperekojen kitle olarak izlenir. Yağ bileşeninin yüksek ekojenitesi parlak görünüm oluşturur. Düz kas bileşeni daha düşük ekojenitede olup karışık yapı heterojen eko paterni gösterebilir. Posterior akustik gölgelenme (düz kas ve fibröz bileşen nedeniyle) veya hafif posterior güçlenme izlenebilir. Yağ içeren lezyonlar US'de tipik olarak hiperekojen görünür ancak bu bulgu spesifik değildir — tanı için BT veya MR doğrulama gereklidir.
Rapor Cumlesi
Miyometriyumda iyi sınırlı hiperekojen kitle izlenmekte olup yağ içeriği ile uyumlu olabilecek bu görünüm için BT veya MR ile doğrulama önerilmektedir.
Chemical shift (kimyasal kayma) sekanslarında lipoleiomyomun yağ-düz kas ara yüzeylerinde India ink artefaktı (siyah çerçeve) izlenir. Opposed-phase görüntülerde yağ-su ara yüzeylerinde sinyal kaybı çizgileri oluşur. Bu artefakt makroskopik yağ-yumuşak doku sınırının varlığını doğrular. Ayrıca tümör içinde yağ ve kas bileşenlerinin aynı vokselde karıştığı alanlarda (mikroskopik düzeyde) intravoksel sinyal kaybı da gözlenebilir. India ink artefaktı lipoleiomyomda beklenen bir bulgudur ve yağ baskılama ile birlikte tanıyı destekler.
Rapor Cumlesi
Kitlede opposed-phase sekanslarda yağ-düz kas ara yüzeylerinde India ink artefaktı (siyah çerçeve) izlenmektedir; bu bulgu makroskopik yağ bileşeninin varlığını doğrulamakta olup lipoleiomyom ile uyumludur.
Kriterler
Yağ bileşeni >%50 — kitle ağırlıklı olarak yağ dansiteli/sinyalli. Nadir varyant olup tanıda dermoid ve lipom ile karışabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de çoğunluğu negatif HU, MR'da baskın T1 hiperintensite. Dermoiddan kitlein miyometriyal kökenli olması ve kalsifikasyon/saç/diş içermemesi ile ayrılır.
Kriterler
Düz kas bileşeni >%50 — kitle ağırlıklı olarak leiomyom benzeri ancak fokal yağ odakları içerir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de ağırlıklı yumuşak doku dansiteli kitle içinde fokal negatif HU alanları. MR'da T2 hipointens kitle içinde fokal T1 hiperintens odaklar. Standart leiomyomdan yağ odaklarının tespiti ile ayrılır.
Kriterler
Belirgin fibröz komponent ile yağ karışımı — düz kas minimal. Histolojik olarak fibröz doku ve adipoz dokunun birlikte bulunduğu nadir varyant.
Ayirt Edici Ozellikler
MR'da T2 hipointens fibröz alanlar ile T1 hiperintens yağ alanlarının belirgin kontrastı. BT'de kalsifikasyon daha sık eşlik eder. Kontrastlı MR'da fibröz bileşen geç ve yavaş kontrastlanma gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Tipik leiomyom T1'de yağ sinyali göstermez, yağ baskılamada sinyal kaybı olmaz. BT'de negatif HU değerleri beklenmez. Homojen T2 hipointens sinyal leiomyomun klasik bulgusudur.
Ayirt Edici Ozellik
Dermoid over kökenli olup uterin değildir. İçinde saç, diş, kalsifikasyon ve sebase materyal bulunabilir. Rokitansky nodülü karakteristiktir. Lipoleiomyom miyometriyal kökenlidir ve bu bileşenleri içermez.
Ayirt Edici Ozellik
Leiomyosarkom yağ bileşeni içermez — BT'de negatif HU değerleri, MR'da yağ baskılamada sinyal kaybı beklenmez. Nekroz, belirgin DWI kısıtlaması ve agresif kontrastlanma paterni gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Adenomiyoma junctional zone kökenli olup yağ bileşeni içermez. T1'de yağ sinyali göstermez. T2'de hipointens kitle içinde hiperintens odaklar (ektopik endometriyal glandlar) gösterir — lipoleiomyomun T1 hiperintensitesinden farklıdır.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upLipoleiomyom benign bir tümördür ve malign transformasyon riski yoktur. Görüntülemede yağ bileşeni kesin olarak saptandığında tanı konur ve biyopsi gerekmez. Asemptomatik olgularda tedavi veya takip gerekmez. Semptomatik olgularda (kanama, basınç) miyomektomi veya histerektomi uygulanabilir. Nadiren boyutu nedeniyle komşu yapılara basınç yapabilir. Prognoz mükemmeldir — nüks ve metastaz bildirilmemiştir.
Lipoleiomyoma benign tümördür ve tedavi gerektirmez. Görüntülemede yağ varlığı tanı koydurucudur. Çok nadir durumlarda over dermoidi veya liposarkom ile ayırıcı tanı gerekebilir.