Mesane lenfoması, mesane duvarında lenfoid dokudan köken alan nadir bir tümördür. Primer mesane lenfoması tüm mesane tümörlerinin <%1'ini oluşturur; sekonder (sistemik lenfomanın mesane tutulumu) daha sıktır. En sık histolojik tip MALT (mukoza ilişkili lenfoid doku) lenfomadır. Kadınlarda erkeklere oranla 3-4 kat daha sık görülür; bu, kadınlarda kronik sistit sıklığının fazla olması ve MALT lenfoma gelişiminde kronik inflamasyonun rolü ile açıklanır. Klinik olarak hematüri, dizüri ve sık idrara çıkma ile prezente olabilir. Görüntülemede diffüz veya fokal mesane duvar kalınlaşması, submukozal kitle veya nadiren polipoid lezyon olarak izlenir. Lenfomada mesane mukozası genellikle intakttır (ürotelyal karsinomdan farklı olarak) — bu özellik MR'da subepitelyal yerleşim ve intakt mukoza olarak gösterilir.
Yaş Aralığı
50-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir
Primer mesane lenfoması en sık MALT lenfoma olarak gelişir. MALT lenfoma patogenezi kronik antijenik stimülasyona bağlıdır — kronik sistit (özellikle tekrarlayan İYE) mesane mukozasında organize lenfoid doku (MALT) oluşumunu tetikler. Normalde mesane mukozasında organize lenfoid doku bulunmaz; kronik inflamasyon sonucu kazanılır. Kronik antijenik stimülasyon → monoklonal B hücre proliferasyonu → düşük dereceli MALT lenfoma. Bu mekanizma mide MALT lenfomasının (H. pylori ilişkili) mesane karşılığıdır. Görüntülemede lenfoma homojen yumuşak doku kitlesi olarak görünür çünkü tümör monoton küçük lenfosit popülasyonundan oluşur — BT'de homojen dansite ve kontrastlanma, MR'da homojen sinyal özellikleri bu histolojik homojeniteyi yansıtır. Lenfoma mesane duvarında submukozal tabakada büyür ve mukozayı kaldırır ancak genellikle invaze etmez — MR'da intakt mukoza çizgisi olarak görülür. DWI'da belirgin difüzyon kısıtlaması, lenfoid hücrelerin yüksek nükleer-sitoplazmik oranı ve sıkı hücre dizilimine bağlıdır.
Mesane duvarında belirgin difüzyon kısıtlaması (ADC <0.7) gösteren submukozal kitle ile birlikte intakt mukoza çizgisinin korunması, mesane lenfoması için yüksek düzeyde karakteristiktir. Ürotelyal karsinom mukozayı invaze eder ve mukoza çizgisi bozulur; lenfomada ise submukozal büyüme nedeniyle mukoza kaldırılır ancak korunur.
Portal venöz fazda mesane duvarında diffüz veya fokal homojen kalınlaşma. Kalınlaşma simetrik veya asimetrik olabilir. Dansite yumuşak doku değerinde (35-55 HU) ve homojendir. Kontrast sonrası orta derecede homojen kontrastlanma gösterir. Ürotelyal karsinomun aksine mukozal düzensizlik veya polipoid yapı minimal düzeydedir. Pelvik ve retroperitoneal lenfadenopati eşlik edebilir.
Rapor Cumlesi
Mesane duvarında homojen diffüz kalınlaşma izlenmekte olup orta derecede kontrastlanma göstermektedir; lenfoma diferansiyel tanıda düşünülmelidir.
T2 ağırlıklı görüntülerde mesane duvarındaki lenfoma orta-düşük sinyal yoğunluğunda homojen kitle olarak izlenir — kas sinyaline yakın veya hafif hiperintens. Homojen sinyal, tümörün monoton hücresel yapısını yansıtır. Nekroz veya kistik değişiklik nadirdir. Mukoza çizgisi genellikle korunmuştur — submukozal büyüme paterni.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı görüntülerde mesane duvarında homojen orta sinyal intensitesinde submukozal kitle izlenmektedir; intakt mukoza çizgisi korunmuştur.
DWI'da mesane duvarındaki lenfoma belirgin difüzyon kısıtlaması gösterir — yüksek sinyal intensitesi, ADC haritasında çok düşük değerler (0.5-0.7 × 10⁻³ mm²/s). Bu, lenfoid hücrelerin yüksek hücreselliği ve sıkı dizilimine bağlıdır. Difüzyon kısıtlaması lenfomanın en duyarlı MR bulgusudur ve küçük lezyonların bile tespitini sağlar.
Rapor Cumlesi
Mesane duvarındaki kitle DWI'da belirgin difüzyon kısıtlaması göstermekte olup ADC değerleri çok düşüktür; lenfoma tanısı güçlü şekilde düşünülmelidir.
Kontrastlı MR'da lenfoma homojen, orta derecede kontrastlanma gösterir. Kontrastlanma paterni homojendir — nekroz, kistik değişiklik veya ring enhancement paterni beklenmez. Bu homojen kontrastlanma paterni ürotelyal karsinomun heterojen kontrastlanmasından ve enflamatuar patolojilerin rim kontrastlanmasından ayırıcıdır.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı görüntülerde mesane duvarındaki kitle homojen orta derecede kontrastlanma göstermektedir; homojen kontrastlanma paterni lenfoma ile uyumludur.
B-mod ultrasonografide mesane duvarında hipoekoik, homojen submukozal kitle. Kitlenin üzerindeki mukoza ince ve düzgündür. Kitle sınırları düzgün veya lobüle olabilir. Doppler'da minimal-orta vaskülarite gösterir. US duyarlılığı MR'dan düşüktür ancak ilk tespit aracı olabilir.
Rapor Cumlesi
Ultrasonografide mesane duvarında hipoekoik homojen submukozal kitle izlenmekte olup intakt mukoza örtüsü saptanmıştır; lenfoma ayırıcı tanıda düşünülmeli ve MR önerilmelidir.
Sekonder mesane lenfomasında eşlik eden pelvik, retroperitoneal ve/veya diğer bölgesel lenfadenopati — düşük dansiteli homojen nodlar olarak izlenir. Splenomegali ve hepatomegali eşlik edebilir. Sistemik lenfoma tutulumu düşünüldüğünde tüm vücut BT veya PET-BT ile evreleme gerekir.
Rapor Cumlesi
Mesane duvarındaki kalınlaşmaya eşlik eden pelvik ve retroperitoneal lenfadenopati izlenmekte olup sistemik lenfoma tutulumu araştırılmalıdır.
Kriterler
En sık primer mesane lenfoma tipi. Düşük dereceli B hücreli lenfoma. Kronik sistit zemininde gelişir.
Ayirt Edici Ozellikler
Indolent seyir, lokalize kalma eğilimi, iyi prognoz. Tedavide cerrahi, radyoterapi veya kemoterapi.
Kriterler
Agresif lenfoma. Primer veya sekonder mesane tutulumu. Hızlı büyüme.
Ayirt Edici Ozellikler
Daha büyük kitle, heterojen olabilir, nekroz içerebilir. Daha agresif kontrastlanma. Sistemik kemoterapi (R-CHOP) gerektirir.
Kriterler
Sistemik lenfomanın mesane tutulumu. Primer mesane lenfomadan daha sık.
Ayirt Edici Ozellikler
Yaygın lenfadenopati, splenomegali, diğer organ tutulumları eşlik eder. PET-BT evreleme gerektirir. Sistemik kemoterapi temel tedavidir.
Ayirt Edici Ozellik
Ürotelyal karsinom mukozayı invaze eder ve polipoid kitle veya mukozal düzensizlik gösterir; lenfomada mukoza intakttır. Ürotelyal karsinomda kök işareti (stalk sign) ve erken kontrastlanma karakteristiktir. DWI'da her ikisi de difüzyon kısıtlaması gösterir ancak lenfomada ADC daha düşüktür.
Ayirt Edici Ozellik
Sistitte diffüz duvar kalınlaşması olabilir ancak fokal kitle yoktur. DWI'da difüzyon kısıtlaması lenfomaya kıyasla daha az belirgindir (ADC >1.0). Klinik olarak dizüri ve ateş ön plandadır. Antibiyotik tedavisi ile düzelme ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Leiomyom T2'de belirgin hipointens solid kitle olarak görülür; lenfomada T2 sinyal orta-düşüktür. DWI'da leiomyomda difüzyon kısıtlaması hafiftir; lenfomada belirgindir. Her ikisi de submukozal büyüme gösterebilir ancak ADC değerleri ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Metastaz bilinen primer malignite zemininde, genellikle çoklu ve heterojendir. Lenfomada homojen yapı ve intakt mukoza karakteristiktir. Metastazda nekroz ve heterojen kontrastlanma daha sıktır.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
GerekliTakip
specialist-referralMesane lenfoması tanısı biyopsi ile doğrulanmalıdır. MALT lenfoma tedavisinde cerrahi (TUR veya parsiyel sistektomi), radyoterapi veya kemoterapi seçenekleri vardır — indolent seyir nedeniyle prognoz iyidir (5 yıllık sağkalım >%85). DLBCL tedavisinde R-CHOP kemoterapisi standarttır. Sekonder lenfomada sistemik tedavi uygulanır. PET-BT evreleme ve tedavi yanıtı değerlendirmesinde kullanılır.
Mesane lenfoması tanısı biyopsi ile doğrulanır. Primer MALT lenfoma iyi prognozlu indolent bir hastalıktır — lokal radyoterapi veya kemoterapi ile tedavi edilir. Sekonder mesane tutulumunda sistemik kemoterapi gerekir. Cerrahi tedavi genellikle gerekmez (kemoterapiye iyi yanıt). Primer mesane lenfomasında 5 yıllık sağkalım >%80'dir.