Basit kemik kisti (unilokuler kemik kisti), çocukluk ve adölesan çağında en sık görülen benign kemik lezyonlarından biridir. Tipik olarak uzun kemiklerin metafizinde, özellikle proksimal humerus ve proksimal femurda yerleşir. Seröz veya serosanguinöz sıvı ile dolu, tek odalı (unilokuler) kistik bir kavitedir. Ekspansil ancak agresif olmayan bir görünüm sergiler; kortikal incelme yapabilir ancak periosteal reaksiyon genellikle yoktur. Patolojik kırık en sık başvuru nedenidir ve 'düşen fragman' (fallen fragment) bulgusu tanı koydurucu kabul edilir. Aktif lezyonlar büyüme plağına komşu iken, latent lezyonlar diyafize doğru göç etmiş durumdadır. Spontan regresyon nadirdir ve tedavide küretaj ile greftleme veya steroid enjeksiyonu uygulanır.
Yaş Aralığı
5-20
En Sık Yaş
10
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Sık
Basit kemik kisti, kemik içinde sıvı ile dolu benign bir kavite olup, kesin etiyolojisi tartışmalıdır. En kabul gören teori, lokal venöz drenaj obstrüksiyonunun interstisyel sıvı birikimini artırarak kemik rezorpsiyonuna yol açmasıdır. Kist sıvısında yüksek prostaglandin (PGE2) ve interlökin seviyeleri, osteoklastik aktiviteyi uyararak kemik yıkımını sürdürür. Bu sıvı birikimi radyolojik olarak düşük BT dansitesi ve MRG'de sıvı sinyal intensitesi olarak karşımıza çıkar — T1'de düşük, T2'de yüksek sinyal. Ekspansiyon kortikal incelmeye neden olur ancak periost bütünlüğü korunur, bu da agresif olmayan bir büyüme paternini yansıtır. Patolojik kırık sonrası kist içine düşen kemik fragmanı, yerçekimi etkisiyle kistin en alt kısmına çöker ve 'fallen fragment' bulgusunu oluşturur — bu bulgu kist içeriğinin sıvı olduğunu kanıtlar.
Patolojik kırık sonrası kist kavitesi içinde serbest kemik fragmanı, yerçekimi etkisiyle kistin en alt kısmına çökmüştür. Bu bulgu lezyon içeriğinin sıvı olduğunu kanıtlar ve basit kemik kisti için patognomoniktir. Solid tümörlerde fragman serbestçe hareket edemeyeceğinden, bu bulgunun varlığı solid lezyonları dışlar.
Uzun kemik metafizinde santral yerleşimli, iyi sınırlı, oval veya fusiform şekilli litik lezyon. İç dansitesi sıvı ile uyumlu olup 10-20 HU arasında ölçülür. Kortikal incelme (balon ekspansiyonu) mevcut ancak korteks bütünlüğü korunmuştur. Sklerotik rim ince ve düzgündür. Matrix kalsifikasyonu veya solid komponent izlenmez. Lezyon medüller kaviteyi doldurur ancak metafizden diafize uzanabilir.
Rapor Cumlesi
Proksimal [kemik] metafizinde santral yerleşimli, iyi sınırlı, sıvı dansitesinde (yaklaşık ___ HU) litik lezyon izlenmektedir; korteks incelmekle birlikte bütünlüğü korunmuştur, periosteal reaksiyon saptanmamıştır.
Patolojik kırık sonrası kist kavitesi içinde serbest kemik fragmanı, yerçekimi etkisiyle kistin en alt (bağımlı) kısmına çökmüştür. Bu fragman korteks veya kırık hattından kopan bir parçadır. Fragman kistin tabanında yatay pozisyonda izlenir. Bu bulgu lezyon içeriğinin sıvı olduğunu kanıtlar — solid bir tümörde fragman bu şekilde serbestçe hareket edemez.
Rapor Cumlesi
Patolojik kırık hattı ile birlikte kist kavitesi içinde bağımlı pozisyonda serbest kemik fragmanı izlenmekte olup, 'düşen fragman' (fallen fragment) bulgusu ile uyumludur — basit kemik kisti için patognomoniktir.
T1 ağırlıklı sekanslarda kist kavitesi homojen düşük sinyal intensitesinde izlenir, sıvı içeriği ile uyumludur. Sinyal intensitesi iskelet kasına eşit veya hafifçe düşüktür. İnce, düşük sinyalli periferal rim (fibröz duvar) görülebilir. Hemoraji veya enfeksiyon gibi komplikasyonlar olmadığı sürece sinyal homojendir. İnternal septasyon veya solid komponent izlenmez. Patolojik kırık varlığında, kırık hattında ve çevre kemik iliğinde ödem nedeniyle sinyal değişiklikleri eşlik edebilir.
Rapor Cumlesi
T1 ağırlıklı sekanslarda lezyon homojen düşük sinyal intensitesinde izlenmekte olup sıvı içeriği ile uyumludur; solid komponent veya internal septasyon saptanmamıştır.
T2 ağırlıklı sekanslarda kist kavitesi homojen yüksek sinyal intensitesinde izlenir, basit sıvı ile uyumludur. Sinyal BOS (beyin-omurilik sıvısı) ile karşılaştırılabilir düzeydedir. Kist duvarı ince ve düzenli olup T2'de düşük sinyallidir (fibröz doku). İnce septasyonlar (%5-10 olguda) görülebilir ancak kalın septa veya solid nodül izlenmez. Çevre kemik iliğinde ödem bulgusu genellikle yoktur (kırık yoksa). Sıvı-sıvı seviyesi basit kemik kistinde tipik değildir — bu bulgu anevrizmal kemik kistini düşündürmelidir.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı sekanslarda lezyon homojen yüksek sinyal intensitesinde olup basit sıvı ile uyumludur; sıvı-sıvı seviyesi veya solid komponent izlenmemiştir.
STIR sekansta kist kavitesi belirgin yüksek sinyal intensitesinde izlenir. Çevre kemik iliğinin yağ sinyali baskılanmış olduğundan, kist-kemik iliği kontrastı maksimize edilmiştir. Bu sekans, kistin gerçek boyutunu ve yayılımını değerlendirmede T2'den daha üstündür. İnce fibröz duvar düşük sinyalli olarak izlenir. Patolojik kırık varlığında çevre kemik iliği ödemi STIR'da belirgin yüksek sinyal olarak ortaya çıkar. Kist içinde komplikasyon yoksa sinyal homojendir.
Rapor Cumlesi
STIR sekansta lezyon belirgin yüksek sinyal intensitesinde izlenmekte olup çevre kemik iliği yağ sinyalinin baskılanmasıyla kist sınırları net olarak tanımlanmaktadır.
Gadolinyum sonrası T1 ağırlıklı sekanslarda kist kavitesi içinde kontrastlanma izlenmez — lezyon içeriğinin avasküler sıvı olduğunu doğrular. İnce periferal rim kontrastlanması görülebilir (fibröz duvar kapillerlerinden). İnce septasyonlar mevcutsa hafif kontrastlanabilir. Kırık sonrası reaktif değişikliklerde çevre dokuda kontrastlanma görülebilir ancak kist içeriği kontrastlanmaz. Internal nodüler veya kalın septal kontrastlanma basit kemik kistine atipiktir ve anevrizmal kemik kisti veya diğer lezyonları düşündürmelidir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı sekanslarda kist kavitesi içinde kontrastlanma saptanmamış olup, ince periferal rim kontrastlanması izlenmektedir; internal solid komponent veya nodüler kontrastlanma yoktur.
Difüzyon ağırlıklı görüntülemede (DWI) basit kemik kisti kısıtlı difüzyon göstermez. Yüksek b-değerli görüntülerde (b=800-1000) düşük sinyal, ADC haritasında yüksek sinyal izlenir (T2 shine-through yoktur). Bu bulgu, kist içeriğinin serbest su moleküllerinden oluştuğunu ve hücresel bir komponent içermediğini doğrular. Apse (kısıtlı difüzyon gösterir) ve solid tümörlerden (değişken difüzyon kısıtlaması) ayırıcı tanıda önemlidir.
Rapor Cumlesi
Difüzyon ağırlıklı görüntülemede lezyon kısıtlı difüzyon göstermemekte olup ADC değerleri yüksektir; bu bulgu basit sıvı içeriği ile uyumludur.
Kriterler
Büyüme plağına komşu (fizis ile temas halinde), genellikle 10 yaş altında, daha yüksek nüks oranı, daha semptomatik
Ayirt Edici Ozellikler
Büyüme plağına direkt komşuluk, daha hızlı ekspansiyon, cerrahi sonrası yüksek rekürrens (%50'ye kadar), tedavide daha agresif yaklaşım gerektirir. Radyolojik olarak genellikle daha büyük boyutta ve daha fazla kortikal incelme gösterir.
Kriterler
Büyüme plağından uzaklaşmış (diyafize göç etmiş), genellikle 10 yaş üstü, daha düşük nüks oranı, sıklıkla insidental bulgu
Ayirt Edici Ozellikler
Büyüme plağı ile lezyon arasında normal kemik dokusu (>1cm mesafe), daha yavaş büyüme veya stabil boyut, düşük rekürrens (%10-20), konservatif tedavi uygun olabilir. Radyolojik olarak daha küçük, daha kalın kortikal duvar ile çevrili.
Kriterler
Patolojik kırık veya internal hemoraji sonrası, sıvı-sıvı seviyeleri içerebilir, MRG'de heterojen sinyal, T1'de yüksek sinyal bileşeni (methemoglobin)
Ayirt Edici Ozellikler
T1'de yüksek sinyal alanları (methemoglobin), sıvı-sıvı seviyeleri (hemorajik sedimentasyon), BT'de yüksek dansite alanları. Anevrizmal kemik kistinden ayırıcı tanıda önemli — ABC'de daha belirgin multilokuler yapı ve solid komponent izlenir. Kırık hattı ve çevre yumuşak doku ödemi eşlik edebilir.
Ayirt Edici Ozellik
Anevrizmal kemik kisti (AKK) multilokuler yapı, belirgin sıvı-sıvı seviyeleri ve solid komponentler gösterir; basit kemik kisti tipik olarak unilokuler, homojen sıvı sinyalli ve sıvı-sıvı seviyesi içermez. AKK daha eksentrik ve agresif ekspansiyon gösterir.
Ayirt Edici Ozellik
Fibröz displazi buzlu cam (ground-glass) matriks dansitesi gösterir ve sıvı dansitesi içermez; basit kemik kisti sıvı dansitesindedir (10-20 HU). Fibröz displazi ekspansil olsa da kemik yapısını korur ve kortikal incelme daha düzensizdir.
Ayirt Edici Ozellik
Langerhans hücreli histiyositoz (LCH) solid kontrastlanma gösteren agresif litik lezyon olup, periosteal reaksiyon ve çevre yumuşak doku komponenti eşlik edebilir; basit kemik kisti kontrastlanma göstermez ve periosteal reaksiyon yoktur. LCH yassı kemiklerde daha sık görülür.
Ayirt Edici Ozellik
Non-ossifiye fibrom (NOF) eksantrik, kortikal bazlı, sklerotik rimli litik lezyon olup tipik olarak metafizde posterior kortekse dayanır; basit kemik kisti santral, medüller yerleşimlidir. NOF'un internal matriks dansitesi sıvı değildir ve BT'de daha yüksek dansite gösterir.
Aciliyet
lowYonetim
Observation for latent cysts; curettage with bone grafting or steroid/bone marrow injection for active cysts; surgical stabilization if pathologic fractureBiyopsi
Gerekli DegilTakip
Serial radiographs every 6-12 months for active cysts; post-treatment follow-up for recurrence assessmentBasit kemik kisti benign bir lezyon olup acil müdahale gerektirmez. Latent kistlerde gözlem yeterli olabilir. Aktif kistlerde tekrarlayan steroid enjeksiyonu (metilprednizolon), kemik iliği aspiratı enjeksiyonu veya küretaj + greftleme uygulanır. Patolojik kırık varlığında önce kırık iyileşmesi beklenir, ardından kist tedavisi planlanır. Biyopsi genellikle gerekmez — radyolojik görünüm tanı koydurucudur. Nüks aktif kistlerde %50'ye kadar çıkabilir. Büyüme plağı hasarı ve büyüme bozukluğu nadir ancak önemli bir komplikasyondur.
Basit kemik kisti benign bir lezyondur ancak patolojik kırık riski nedeniyle klinik önem taşır. Tedavi genellikle küretaj + greftleme veya steroid enjeksiyonudur. Büyüme plağına yakın lezyonlar büyüme bozukluğuna yol açabilir. Spontan rezolüsyon iskelet matürasyonu ile mümkündür.