Safra kesesi polipleri, safra kesesi duvarından lümene doğru uzanan mukozal çıkıntılardır. Büyük çoğunluğu (%60-90) kolesterol polipleridir ve benign natürdedir. Gerçek neoplastik polipler (adenomlar) nadir olup malignite potansiyeli taşır. US'de duvara yapışık, immobil, akustik gölge oluşturmayan ekojenik yapılar olarak görülür. Boyut en kritik risk faktörüdür: >10 mm poliplerde malignite riski artmaktadır. Safra taşından temel ayrımı: polip immobildir, taş mobildir.
Yaş Aralığı
30-70
En Sık Yaş
50
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Sık
Safra kesesi poliplerinin en sık tipi kolesterol polipleridir (%60-90). Bunlar, submukozal makrofajlarda aşırı kolesterol ester birikiminden kaynaklanır — lipid yüklü makrofajlar (köpüksü hücreler) mukozada küçük pedünküllü veya sesil çıkıntılar oluşturur. Bu polipler gerçek neoplazm değildir ve malignite riski taşımaz. US'de küçük boyutlu (<5 mm), multipl ve pedünküllü görünüm kolesterol polipini düşündürür. İnflamatuar polipler kronik inflamasyona bağlı granülasyon dokusu proliferasyonundan kaynaklanır. Gerçek adenomatöz polipler ise displastik epitelyal proliferasyondur ve adenom-karsinom sekansı takip edebilir — 10 mm üzeri boyut, sesil morfoloji, soliter yapı ve yaş >50 malignite riskini artırır. Poliplerin akustik gölge oluşturmaması yumuşak doku yapısında olmasından kaynaklanır — taşlardaki kristal yapının güçlü absorpsiyonu yoktur.
Safra kesesi poliplerinin cardinal US bulgusu: duvara yapışık, pozisyon değişikliğinde hareket etmeyen (immobil), akustik gölge oluşturmayan ekojenik yapı. Bu üçlü polipi taştan (mobil + akustik gölge) ve sludge'dan (mobil + düşük ekojenite) ayırır. İmmobilite testi: hastayı dekübitus veya semi-erekt pozisyona çevirerek lezyonun duvardaki pozisyonunun değişmediği doğrulanır.
Safra kesesi duvarından lümene doğru uzanan, pozisyon değişikliğinde hareket etmeyen (immobil), akustik gölge oluşturmayan ekojenik yapı. Kolesterol polipler genellikle multipl, küçük ve parlak ekojenite gösterir.
Rapor Cumlesi
Safra kesesi duvarından lümene uzanan … mm çapında immobil ekojenik polipoid lezyon izlenmekte olup akustik gölge oluşturmamaktadır.
Doppler US'de pedünküllü poliplerde ince vasküler pedikel (besleyici damar) görülebilir. Kolesterol poliplerinde genellikle vaskülarite yoktur veya minimal, adenomatöz poliplerde daha belirgin vaskülarite izlenebilir.
Rapor Cumlesi
Doppler US'de polipoid lezyonda vasküler pedikel izlenmektedir.
Kontrastlı BT'de safra kesesi lümeninde kontrastlanan polipoid lezyon. BT polip tespitinde US'den daha az sensitiftir ancak büyük poliplerde (>10 mm) duvar invazyonunu ve çevre yapılarla ilişkiyi değerlendirmede yararlıdır.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı BT'de safra kesesinde kontrastlanan polipoid lezyon (… mm) izlenmektedir.
T2A MR'da safra sıvısına göre düşük sinyal gösteren polipoid lezyon. Kontrastlı serilerde kontrastlanma gösterir. MR kolesterol polibi vs adenomatöz polip ayrımında yardımcı olabilir.
Rapor Cumlesi
T2A MR'da safra kesesinde polipoid lezyon (… mm) izlenmektedir.
Multipl küçük (<5 mm) polipoid lezyonlar — kolesterol poliplerini düşündürür. Genellikle fundus veya gövdede yerleşir. Hepsi immobil ve akustik gölge oluşturmaz.
Rapor Cumlesi
Safra kesesinde multipl küçük polipoid lezyonlar izlenmekte olup kolesterol polipleri ile uyumludur.
Soliter, geniş tabanlı (sesil), >10 mm polipoid lezyon — adenomatöz polip veya erken karsinom şüphesi. Düzensiz yüzey ve heterojen ekojenite ek uyarı işaretleridir.
Rapor Cumlesi
Safra kesesinde … mm çapında soliter sesil polipoid lezyon izlenmekte olup boyut ve morfolojisi nedeniyle adenomatöz polip/erken karsinom ekartasyonu için ileri değerlendirme önerilir.
Kriterler
En sık tip (%60-90). Lipid yüklü makrofajlardan oluşur. Genellikle <10 mm, multipl, pedünküllü.
Ayirt Edici Ozellikler
Küçük, parlak ekojenik, multipl, akustik gölge ve vaskülarite yok. Malignite riski yok.
Kriterler
Gerçek neoplastik polip. Displastik epitelyal proliferasyon. Malignite potansiyeli taşır (adenom-karsinom sekansı).
Ayirt Edici Ozellikler
Genellikle soliter, sesil, >10 mm. Doppler'da daha belirgin vaskülarite. Kolesistektomi endikasyonu.
Kriterler
Kronik inflamasyona bağlı granülasyon dokusu proliferasyonu. Genellikle kronik kolesistit zemininde.
Ayirt Edici Ozellikler
Duvar kalınlaşması eşlik edebilir. Sesil veya pedünküllü. Malignite riski düşük.
Ayirt Edici Ozellik
Safra taşları mobildir (pozisyon değişikliğinde hareket eder) ve akustik gölge oluşturur. Polip immobildir ve akustik gölge yoktur.
Ayirt Edici Ozellik
Sludge mobil ve düşük ekojenitededir, polip immobil ve daha yüksek ekojenitededir. Tumefaktif sludge karıştırabilir — Doppler (avasküler) ve takip US ile ayrılır.
Ayirt Edici Ozellik
Adenomiyomatoziste fokal duvar kalınlaşması (fundal tip) polipoid görünebilir ancak komet-kuyruk artefaktı ve intramural kistik alanlar patognomoniktir.
Ayirt Edici Ozellik
Karsinom duvar invazyonu, karaciğere uzanım, lenfadenopati ve heterojen kontrastlanma gösterir. Polipte invazyon bulguları yoktur. >10 mm sesil polip ile erken karsinom ayrımı zor olabilir — kolesistektomi önerilir.
Aciliyet
surveillanceYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
6-monthSafra kesesi poliplerinde yönetim boyut ve risk faktörlerine göre belirlenir. <6 mm polipte risk faktörü yoksa takip gerekmez. 6-9 mm polipte 6 aylık aralıklarla US takibi önerilir. ≥10 mm polipte veya hızlı büyüme gösteren (<2 yıl boyut artışı) polipte kolesistektomi endikedir. Risk faktörleri: yaş >50, soliter polip, sesil morfoloji, eşlik eden safra taşı, PSC. Biyopsi yapılmaz — cerrahi spesimende patolojik inceleme yapılır. Kolesterol polipler malignite riski taşımaz ancak US ile adenomatöz polipten kesin ayrım yapılamaz.
Kolesterol polipleri (<10 mm) benigndir ve takip gerektirir. >10 mm polipler adenom veya erken karsinom acisindan kolesistektomi onerilir. 6-10 mm polipler 6 aylik US ile izlenir. Risk faktorleri: >50 yas, tek polip, sesil, buyume gosteren.