Lenf nodu apsesi, bakteriyel enfeksiyon sonucu lenf nodu parankiminde süpüratif nekroz ve pü birikimiyle karakterize bir durumdur. En sık servikal, aksiller ve inguinal lenf nodlarında görülür. Staphylococcus aureus ve Streptococcus pyogenes en sık etkenlerdir. Predispozan faktörler arasında immünsüpresyon (HIV, diyabet, kemoterapi), kötü hijyen, yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyon veya cerrahi ve dental enfeksiyonlar yer alır. Klinik olarak ağrılı, fluktuan, eritemli şişlik ile prezente olur. Görüntülemede santral likefaksiyon (düşük dansite/anekoik merkez) ve kalın, düzensiz rim kontrastlanma karakteristiktir. Tedavi antibiyotik ve perkütan veya cerrahi drenajdır.
Yaş Aralığı
1-80
En Sık Yaş
30
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Sık
Lenf nodu apsesi, genellikle bölgesel bir enfeksiyon kaynağından (cilt enfeksiyonu, dental apse, tonsillit, yara enfeksiyonu) lenfatik drenaj yoluyla bakterilerin lenf noduna ulaşmasıyla başlar. Bakteriler lenf nodu sinüslerinde çoğalır ve nötrofil kemotaksisini tetikler. Yoğun nötrofil infiltrasyonu ve bakteriyel toksinler doku nekrozuna yol açar — proteolitik enzimler (elastaz, kollajenaz) ve reaktif oksijen türleri parankimi eritir. Bu likefaktif nekroz, pü birikimiyle sonuçlanır ve apse kavitesi oluşur. Görüntülemede santral düşük dansite/anekoik alan bu likefaktif nekrozu yansıtır — sıvı içerik X-ışınlarını az atenüe eder (BT'de düşük HU) ve ultrasonda posterior akustik güçlenme oluşturur. Periferik rim kontrastlanma, apse duvarındaki granülasyon dokusunun zengin neovaskülaritesini yansıtır — bu alandaki kapiller permeabilite artışı kontrast madde geçişine izin verir. Perinodal ödem ve yağ infiltrasyonu, inflamatuar mediatörlerin çevre dokulara yayılımını gösterir.
Kalın, düzensiz rim kontrastlanma ile birlikte santral düşük dansite alanın varlığı, perinodal yağ infiltrasyonu ve klinik enfeksiyon bulguları (ateş, ağrı, eritem) eşliğinde lenf nodu apsesi için patognomoniktir. DWI'da santral difüzyon kısıtlamasının eklenmesi tanıyı güçlendirir.
B-mod ultrasonografide büyümüş lenf nodunun merkezinde anekoik veya hipoekoik alan izlenir — bu alan likefaktif nekroz ve pü birikimine karşılık gelir. Apse kavitesi düzensiz sınırlı olabilir ve iç debri ekoları içerebilir. Posterior akustik güçlenme sıvı içeriğini doğrular. Çevre lenf nodu parankimi ödemli ve hipoekoik görünümdedir. Apse duvarı düzensiz kalınlıkta hiperekoik rim olarak izlenebilir.
Rapor Cumlesi
US'de ___mm boyutunda büyümüş lenf nodunun merkezinde anekoik/hipoekoik likefaksiyon alanı ve posterior akustik güçlenme izlenmekte olup lenf nodu apsesi ile uyumludur.
Renkli Doppler ultrasonografide apse duvarında (periferde) belirgin artmış vaskülarite izlenir — "ring of fire" benzeri periferik hipervaskülarite paterni. Santral likefaksiyon alanında vaskülarite yoktur (avasküler merkez). Bu periferik hipervaskülarite paterni, granülasyon dokusunun neovaskülaritesini yansıtır. Perinodal yumuşak dokularda da artmış vaskülarite görülebilir.
Rapor Cumlesi
Doppler ultrasonografide apse duvarında belirgin periferik hipervaskülarite izlenirken santral likefaksiyon alanı avaskülerdir; bu patern lenf nodu apsesi tanısını desteklemektedir.
Kontrastlı BT'de büyümüş lenf nodu kalın, düzensiz rim kontrastlanma gösterir ve merkezde düşük dansite alan (10-30 HU) izlenir — santral likefaktif nekroz ve pü birikimi. Duvar kalınlığı genellikle 2-5 mm arasında olup düzensiz olabilir. Perinodal yağ infiltrasyonu (dirty fat sign) ve çevre yumuşak doku ödemi eşlik eder. Fistül traktları veya selülitle birleşim görülebilir. Çoklu apse odakları varsa multiloküle görünüm oluşabilir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı BT'de ___mm boyutunda büyümüş lenf nodu kalın, düzensiz rim kontrastlanma ve santral düşük dansite (___HU) göstermekte olup çevre yağ dokusu infiltrasyonu eşlik etmektedir; bulgular lenf nodu apsesi ile uyumludur.
DWI'da apse kavitesinin santral pü içeriği belirgin difüzyon kısıtlaması gösterir — yüksek b değerlerinde parlak sinyal ve ADC haritasında düşük sinyal. ADC değerleri genellikle 0.4-0.8 × 10⁻³ mm²/s aralığındadır (saf sıvıdan belirgin düşük). Bu bulgu, pünün viskoz yapısını ve yoğun inflamatuar hücre içeriğini yansıtır. DWI, nekrotik tümöral lenfadenopatiden apse ayrımında son derece yararlıdır — nekrotik tümörde santral alan genellikle difüzyon kısıtlaması göstermez.
Rapor Cumlesi
MR DWI'da lenf nodu apse kavitesinin merkezinde belirgin difüzyon kısıtlaması izlenmekte olup (ADC: ___×10⁻³ mm²/s) viskoz pü içeriği ile uyumludur; bu bulgu nekrotik tümöral lenfadenopatiden ayrımda tanısaldır.
T2 ağırlıklı görüntülerde apse kavitesinin merkezi belirgin hiperintens sinyal gösterir (sıvı/pü). Apse duvarı T2'de hipointens rim olarak izlenir — fibröz granülasyon dokusunu yansıtır. Perinodal ödem T2 hiperintens olarak görülür. Multiloküle yapıda ise septalar T2 hipointens olarak ayrılır.
Rapor Cumlesi
MR T2 ağırlıklı sekanslarda büyümüş lenf nodunda santral hiperintens sıvı koleksiyonu ve hipointens periferik rim izlenmekte olup organize apse duvarı ile uyumludur.
FDG PET-BT'de apse duvarında (periferde) yoğun FDG tutulumu izlenirken santral nekrotik alan düşük tutulum gösterir — periferik rim tutulumu paterni. SUVmax genellikle 5-15 aralığında olup granülasyon dokusundaki aktif inflamatuar hücrelerin yoğun glukoz metabolizmasını yansıtır. Perinodal inflamatuar dokularda da artmış tutulum görülebilir.
Rapor Cumlesi
FDG PET-BT'de büyümüş lenf nodunda periferik rim FDG tutulumu (SUVmax: ___) izlenirken santral alan düşük tutulum göstermektedir; bulgular aktif inflamatuar/apse süreci ile uyumludur.
Kriterler
Likefaksiyon henüz tam gelişmemiş, nod büyümüş ve ödemli, santral nekroz başlangıç aşamasında. Klinik olarak ağrılı, sert nod.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de homojen kontrastlanma ile hafif santral hipodensite; US'de homojen hipoekoik nod, belirgin likefaksiyon yok. DWI'da diffüz kısıtlama (santral odak yerine). Antibiyotik tedavisi ile düzelebilir, drenaj gerekmeyebilir.
Kriterler
Tam likefaksiyon gelişmiş, belirgin pü kavitesi oluşmuş. Kalın düzensiz duvar ve santral sıvı. Fluktuan klinik muayene bulgusu. Drenaj gerektirir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de klasik rim kontrastlanma + düşük dansite merkez; US'de belirgin anekoik kavite + posterior güçlenme. DWI'da santral belirgin kısıtlama. Perkütan veya cerrahi drenaj endikasyonu.
Kriterler
Uzun süreli apse, kalın fibröz kapsül gelişmiş. Duvar kalsifikasyonu başlayabilir. Fistül traktları oluşabilir. Yetersiz tedavi veya immünsüpresyon zemininde gelişir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de kalın, kalsifiye olabilen duvar; çevre fibrozis. MR'da T2 hipointens kalın duvar belirgin. Fistül traktları izlenebilir. Cerrahi eksizyon gerekebilir — sadece drenaj yetersiz kalabilir.
Ayirt Edici Ozellik
TB lenfadenitinde rim kontrastlanma benzer görünse de, nodlar genellikle konglomere (matting) yapıdadır ve kalsifikasyon sıktır; bakteriyel apsede konglomere yapı daha az belirgindir ve kalsifikasyon beklenmez. TB'de klinik seyir daha sinsi olup kronik ateş ve kilo kaybı eşlik eder.
Ayirt Edici Ozellik
Metastatik SCC'de nekrotik nod rim kontrastlanma gösterebilir ancak DWI'da santral alan difüzyon kısıtlaması göstermez (nekrotik tümör vs. pü); apsede santral pü belirgin difüzyon kısıtlaması gösterir. Klinik olarak apsede ateş ve lokalize enflamasyon bulguları baskınken, metastazda bilinen primer tümör öyküsü vardır.
Ayirt Edici Ozellik
Kedi tırmığı hastalığında (Bartonella henselae) lenf nodları büyümüş ve granülomatöz nekroz gösterebilir, ancak genellikle tam likefaksiyon ve kalın duvar oluşumu bakteriyel apse kadar belirgin değildir. Kedi teması öyküsü ve inokulasyon papülü tanısal ipucudur. Seroloji ile doğrulanır.
Ayirt Edici Ozellik
NHL'de nekrotik nod rim kontrastlanma gösterebilir ancak perinodal yağ infiltrasyonu genellikle belirgin değildir ve klinik enfeksiyon bulguları yoktur. NHL'de nodlar genellikle birden fazla istasyonda tutulmuştur ve B semptomları eşlik edebilir. DWI'da santral nekrotik alanda difüzyon kısıtlaması beklenmez.
Aciliyet
urgentYonetim
interventionalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthLenf nodu apsesi acil tedavi gerektiren bir enfeksiyöz durumdur. İlk yaklaşım geniş spektrumlu parenteral antibiyotik tedavisidir. Matür apsede (belirgin likefaksiyon ve fluktuan kitle) perkütan aspirasyon/drenaj veya cerrahi insizyon-drenaj gereklidir — sadece antibiyotik yeterli değildir. Aspirat kültür ve Gram boyama için gönderilmelidir. İmmünsüprese hastalarda atipik patojenler (mikobakteri, mantarlar) düşünülmeli ve uygun kültürler alınmalıdır. Tedavi sonrası kontrol görüntüleme (US) ile kavite rezolüsyonu doğrulanmalıdır. Tekrarlayan apselerde altta yatan immün yetmezlik araştırılmalıdır.
Lenf nodu apsesi tedavisinde antibiyoterapi ve gerektiğinde cerrahi drenaj veya insizyonel drenaj uygulanır. Tüberküloz lenfadenitinde anti-tüberküloz tedavi esastır. İmmünsüprese hastalarda atipik mikobakteriler ve fungal enfeksiyonlar düşünülmelidir. Tekrarlayan apseler altta yatan immün yetmezlik açısından araştırılmalıdır.