Kedi tırmığı hastalığı (KTH), Bartonella henselae bakterisinin neden olduğu bölgesel lenfadenopatidir. Kedi (özellikle yavru kedi) tırmığı veya ısırığından 1-3 hafta sonra inokulasyon bölgesine yakın lenf nodlarında ağrılı şişlik gelişir. En sık aksiller ve epitroklear (üst ekstremite inokulasyonu) veya inguinal (alt ekstremite) lenf nodları tutulur. Çocuklar ve genç erişkinlerde sık görülür. Nekrotik granülomatöz lenfadenit karakteristiktir — stellat (yıldız şeklinde) mikro-apseler histolojik tanısal bulgudur. İmmünokompetan bireylerde self-limitingdir ve 2-4 ayda spontan geriler. İmmünsüprese hastalarda (HIV) basiller anjiomatoz ve peliozis hepatis gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Yaş Aralığı
5-25
En Sık Yaş
12
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
B. henselae kedi tırmığı veya ısırığı ile deriye girer ve dermal makrofajlar tarafından fagosite edilir. Bakteri intraselüler olarak çoğalır ve lenfatik kanallar aracılığıyla bölgesel lenf nodlarına taşınır. İnokulasyon noktasında 3-10 gün sonra papül/püstül gelişir (birincil lezyon). Lenf nodunda granülom formasyonu başlar — epiteloid histiositler, dev hücreler ve nötrofiller organize yapılar oluşturur. Granülomların merkezinde nötrofilik mikro-apseler (stellat apseler) gelişir — bu TB'deki kazeöz nekrozdan farklıdır ve görüntülemede küçük nekrotik odaklar olarak izlenir. Perifokal inflamasyon belirgindir — perinodal yağ dokusunda ödem ve vasküler konjesyon BT ve US'de perinodal inflamatuar değişiklikler olarak görülür. Self-limiting seyir, granülomatöz yanıtın bakteriyi kontrol altına almasından kaynaklanır.
Kedi tırmığı/ısırığı noktasında birincil lezyon (papül/püstül), bölgesel ağrılı nekrotik lenfadenopati ve belirgin perinodal inflamatuar değişiklikler üçlüsü kedi tırmığı hastalığının tanısal triadıdır.
Büyümüş (genellikle 2-5 cm), hipoekoik veya mikst ekojeniteli lenf nodu. İntranodal nekroz (anekoik odaklar) sıktır. Hilum kaybolmuş veya daralmış. Belirgin perinodal inflamatuar değişiklikler — çevre yumuşak dokuda ödem, kalınlaşma ve hiperekojenite. Apse formasyonu gelişebilir. Genellikle tek istasyon, tek veya birkaç nod tutulmuştur.
Rapor Cumlesi
... bölgesinde büyümüş, hipoekoik, intranodal nekroz içeren lenf nodu izlenmekte olup belirgin perinodal inflamatuar değişiklikler mevcuttur — klinik bağlamda kedi tırmığı hastalığı ile uyumludur.
Doppler'de artmış vaskülarite — hiler ve perinodal vaskülarite artışı. Nekrotik alanlarda avasküler zonlar. Perinodal inflamatuar doku belirgin hiperperfüzyon gösterir. RI hafif artmış olabilir. Apse formasyonunda periferik vaskülarite.
Rapor Cumlesi
Lenf nodunda ve perinodal alanda artmış vaskülarite izlenmekte olup nekrotik alanlarda avasküler zonlar mevcuttur — inflamatuar lenfadenopati ile uyumludur.
Kontrastlı BT'de kontrastlanan lenf nodu (homojen veya rim tipi). Belirgin perinodal inflamatuar değişiklikler — yağ dokusunda stranding, yumuşak doku kalınlaşması. Santral nekroz odakları izlenebilir. Genellikle tek istasyon, 1-3 nod tutulmuştur. Apse formasyonu gelişmişse çevresi kontrastlanan düşük dansiteli koleksiyon.
Rapor Cumlesi
... bölgesinde kontrastlanan lenf nodu izlenmekte olup belirgin perinodal yağ stranding ve yumuşak doku kalınlaşması mevcuttur — inflamatuar/granülomatöz lenfadenopati ile uyumludur.
DWI'da difüzyon kısıtlaması — granülomatöz doku düşük ADC gösterir. Nekrotik odaklarda heterojen ADC. T2'de heterojen yüksek sinyal (inflamasyon + nekroz). Postkontrast kontrastlanma ve perinodal inflamatuar kontrastlanma belirgindir.
Rapor Cumlesi
Lenf nodunda DWI'da difüzyon kısıtlaması ve nekrotik odaklarda heterojen sinyal izlenmektedir — granülomatöz lenfadenopati ile uyumludur.
PET-BT'de fokal orta derece FDG tutulumu (SUVmax genellikle 3-8). Tek istasyon tutulumu karakteristiktir. Perinodal inflamatuar doku da FDG tutabilir. Lenfoma ile karışabilir — klinik bağlam (kedi teması, yaş, akut prezentasyon) ve tek istasyon tutulumu ayırıcıdır.
Rapor Cumlesi
... bölgesinde lenf nodunda fokal FDG tutulumu (SUVmax: ...) izlenmektedir — klinik bağlamda kedi tırmığı hastalığı düşünülmelidir.
Kriterler
Self-limiting bölgesel LAP, immünokompetan birey, 2-4 ayda spontan gerileme.
Ayirt Edici Ozellikler
Tek istasyon LAP, nekroz ve perinodal değişiklikler belirgin. Antibiyotik genellikle gerekmez. Aspire edilebilir apse oluşursa drenaj.
Kriterler
HIV veya immünsüprese hastalarda. Basiller anjiomatoz, peliozis hepatis, bakteremi, endokardit gelişebilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Yaygın LAP, hepatosplenomegali, cilt lezyonları (basiller anjiomatoz). BT'de karaciğer/dalakta multipl küçük hipodens lezyonlar (peliozis). Antibiyotik tedavisi zorunludur.
Kriterler
Konjonktival inokulasyon + ipsilateral preauriküler LAP. Hastaların %5'i.
Ayirt Edici Ozellikler
Tek taraflı konjonktivit + preauriküler LAP. Self-limiting. US'de preauriküler nekrotik nod.
Ayirt Edici Ozellik
TB'de matting, multipl bölge tutulumu, kronik seyir ve kalsifikasyon — KTH'de tek istasyon, akut prezentasyon, perinodal değişiklikler belirgin ve matting daha az.
Ayirt Edici Ozellik
NHL'de multipl istasyon tutulumu, konglomere LAP, yoğun FDG tutulumu — KTH'de tek istasyon, akut ağrılı LAP, orta FDG ve kedi teması öyküsü ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
SCC metastazında ağrısız nod, bilinen primer tümör, ENE ve perinodal inflamatuar değişiklikler daha az — KTH'de ağrılı nod, kedi teması, belirgin perinodal inflamasyon ve self-limiting seyir.
Ayirt Edici Ozellik
Kikuchi'de genç kadın, servikal LAP, nekroz olabilir ancak perinodal değişiklikler KTH kadar belirgin değildir ve kedi teması yoktur.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
3-monthKTH tipik prezentasyonda (kedi teması + bölgesel ağrılı LAP + genç yaş) klinik tanı ile yönetilebilir — biyopsi genellikle gerekmez. Serolojik testler (B. henselae IgM/IgG) tanıyı destekler. İmmünokompetan bireylerde self-limitingdir — antibiyotik genellikle gerekmez. Büyük apse formasyonunda aspirasyon/drenaj yapılabilir. Atipik prezentasyonda (immünsüpresyon, çoklu organ tutulumu) biyopsi ve antibiyotik (azitromisin) gereklidir. 3 ay sonra kontrol US ile gerileme değerlendirilir.
Kedi tırmığı hastalığı immünkompetan hastalarda genellikle kendiliğinden iyileşir (2-4 ayda). Semptomatik olgularda azitromisin tedavisi verilebilir. İmmünsüprese hastalarda (HIV) basiller anjiomatoz ve peliozis hepatis gelişebilir — bu durumda agresif antibiyotik tedavisi gerekir. Dissemine formda hepatosplenik mikro-apseler (hedef lezyonlar) karakteristiktir. Tanı Bartonella serolojisi ile doğrulanır.