Hodgkin lenfoma (HL), Reed-Sternberg hücrelerinin varlığı ile tanımlanan lenfoproliferatif bir neoplazmdır. Bimodal yaş dağılımı gösterir (15-35 yaş ve >55 yaş pikleri). Tüm lenfomaların yaklaşık %10-15'ini oluşturur. Karakteristik olarak ardışık lenf nodu istasyonları boyunca kontüg yayılım gösterir — bu özellik non-Hodgkin lenfomadan (NHL) farklılaştırır. Anterior mediastinal (timik) tutulum %60-80 oranında görülür ve HL'nin en belirgin radyolojik özelliklerinden biridir. Servikal ve supraklaviküler lenfadenopati en sık başvuru bulgusudur. B semptomları (ateş, gece terlemesi, >%10 kilo kaybı) hastaların %30-40'ında bulunur ve prognostik öneme sahiptir.
Yaş Aralığı
15-35
En Sık Yaş
25
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Hodgkin lenfomada neoplastik hücreler (Reed-Sternberg ve Hodgkin hücreleri) toplam tümör kitlesinin yalnızca %1-2'sini oluşturur; geri kalan kısım reaktif inflamatuar infiltrattır (lenfositler, eozinofiller, histiositler, plazma hücreleri). Bu zengin reaktif mikro-çevre, PET-BT'deki yoğun FDG tutulumunun nedenlerinden biridir — hem neoplastik hem de reaktif hücreler metabolik olarak aktiftir. Kontüg yayılım paterni, tümör hücrelerinin lenfatik kanallar boyunca ardışık istasyonlara göç etmesinden kaynaklanır — bu hematojen yayılımdan farklıdır ve NHL'nin atlayıcı (skip) paterninden ayrılır. Anterior mediastinal predileksiyon, timustaki lenfoid dokunun Reed-Sternberg hücreleri için uygun bir mikro-çevre sağlamasından kaynaklanır. Fibrozis (özellikle nodüler sklerozan tipte) kollajen bantları oluşturur ve BT'de nodüler kontrastlanan kitle görünümüne katkıda bulunur.
Hodgkin lenfomanın en karakteristik özelliği, ardışık lenf nodu istasyonlarının sıralı tutulumudur. Hastalık bir istasyondan komşu istasyona lenfatik kanallar boyunca yayılır — atlayıcı (skip) tutulum nadirdir. Bu özellik PET-BT'de en iyi değerlendirilir ve NHL'den ayrımda kritik öneme sahiptir.
Kontrastlı BT'de anterior mediastende homojen veya hafif heterojen kontrastlanan kitle izlenir. Kitle genellikle büyük boyutludur (>5 cm, bazen >10 cm, 'bulky disease'). Servikal, supraklaviküler ve aksiller lenf nodu istasyonları ardışık olarak tutulmuştur. Nodlar genellikle ayrık (discrete) izlenir, konglomere oluşum NHL'ye göre daha az belirgindir. Nekroz ve kalsifikasyon tedavi öncesi nadirdir. Perikard ve plevral efüzyon eşlik edebilir.
Rapor Cumlesi
Anterior mediastende ... × ... cm boyutlu, homojen kontrastlanan yumuşak doku kitlesi izlenmekte olup ardışık servikal ve supraklaviküler lenf nodu istasyonları tutulmuştur — Hodgkin lenfoma ile uyumludur.
PET-BT'de çok yoğun FDG tutulumu izlenir — SUVmax genellikle 8-20 arasındadır (Deauville skoru 4-5). Tutulum ardışık nod istasyonlarında izlenir ve kontüg yayılım paterni gösterir. Mediastinal kitle ve servikal nodlar aynı anda yoğun tutulum gösterir. Tedavi yanıtı değerlendirmesinde interim PET-BT kritik öneme sahiptir — Deauville 1-3 iyi yanıtı, 4-5 yetersiz yanıtı gösterir.
Rapor Cumlesi
Anterior mediastinal kitle ve ardışık servikal-supraklaviküler lenf nodu istasyonlarında yoğun FDG tutulumu izlenmektedir (SUVmax: ..., Deauville: ...) — Hodgkin lenfoma ile uyumludur.
Ultrasonografide yuvarlak/ovoid, homojen hipoekoik lenf nodları izlenir. Santral ekojen hilum kaybolmuştur — lenfomatöz infiltrasyon hiler yağı yerinden etmiştir. Kortikal kalınlaşma belirgin ve difüzdür. Kısa aks/uzun aks oranı >0.5 (yuvarlaklaşma). Nekroz genellikle yoktur — homojen hipoekoik iç yapı hakimdir. Birden fazla bölgede benzer morfolojide nodlar.
Rapor Cumlesi
Servikal bölgede yuvarlak, homojen hipoekoik, santral hilusu kaybolmuş multipl lenf nodları izlenmektedir — lenfoproliferatif hastalık ile uyumludur.
Renkli Doppler'de periferik ve/veya mikst vaskülarite paterni izlenir. Normal hiler vaskülarite kaybolmuş olup subkapsüler ve periferik vasküler dallanma hakimdir. Vaskülarite genellikle artmıştır — hipervaskülaritenin derecesi tümör yükü ile koreledir. RI değerleri değişkendir (0.6-0.9). Power Doppler düzensiz vasküler dağılım gösterir.
Rapor Cumlesi
Lenf nodlarında hiler vaskülarite kaybı ile periferik/mikst vaskülarite paterni izlenmektedir — malign lenfadenopati ile uyumludur.
DWI'da belirgin difüzyon kısıtlaması izlenir — yüksek b değerlerinde (b=800-1000) parlak sinyal. ADC değerleri genellikle 0.5-0.9 × 10⁻³ mm²/s düzeyindedir — reaktif nodlardan (>1.0) belirgin şekilde düşüktür. T2 ağırlıklı görüntülerde orta-yüksek sinyal yoğunluğu. Postkontrast T1'de homojen kontrastlanma, nekroz nadirdir. Anterior mediastinal kitle T2'de homojen orta sinyal gösterir.
Rapor Cumlesi
Lenf nodlarında DWI'da belirgin difüzyon kısıtlaması (ADC: ... × 10⁻³ mm²/s) izlenmekte olup lenfoproliferatif hastalık ile uyumludur.
Kontrastsız BT'de homojen yumuşak doku dansitesinde (40-60 HU) kitle. Nekroz veya kalsifikasyon tedavi öncesi nadirdir. Anterior mediastinal kitle genellikle simetrik ve lobüle konturludur. Vasküler yapılar kitle tarafından sarılabilir ancak invazyon yerine deplase edilir (NHL'den farklı). Plevral/perikardial efüzyon eşlik edebilir.
Rapor Cumlesi
Anterior mediastende ... × ... cm boyutlu, homojen yumuşak doku dansitesinde kitle izlenmekte olup nekroz veya kalsifikasyon saptanmamıştır.
Kriterler
En sık tip (%60-70). Laküner hücreler ve kalın fibröz bantlar karakteristiktir. Genç kadınlarda sık. Anterior mediastinal tutulum %80+.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de lobüle konturlu, anterior mediastinal kitle. Fibröz bantlar nedeniyle heterojen olabilir. Tedavi sonrası rezidüel fibrotik kitle sık — PET ile değerlendirme gereklidir.
Kriterler
İkinci sık tip (%20-25). Klasik Reed-Sternberg hücreleri belirgindir. Erkeklerde ve ileri yaşta daha sık. EBV ilişkisi %70+.
Ayirt Edici Ozellikler
Periferik lenfadenopati ön plandadır, mediastinal tutulum nodüler sklerozana göre daha az sıktır. Abdominal ve retroperitoneal tutulum daha belirgindir. PET'te yoğun tutulum.
Kriterler
Nadir tip (%5). Bol lenfosit arka planında az sayıda Reed-Sternberg hücresi. En iyi prognozlu alt tip. Genellikle erken evrede tanı alır.
Ayirt Edici Ozellikler
Periferik lokalize LAP, bulky hastalık nadirdir. BT'de küçük boyutlu, az sayıda tutulmuş nod. PET tutulumu diğer tiplere göre daha az yoğun olabilir.
Ayirt Edici Ozellik
NHL'de atlayıcı (skip) tutulum paterni, ekstranodal tutulum sıklığı, nekroz varlığı ve heterojen yapı tipiktir — HL'de kontüg yayılım, homojen yapı ve anterior mediastinal predileksiyon ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Sarkoidozda bilateral hiler ve mediastinal simetrik LAP (lambda işareti), parankimal akciğer tutulumu (perilenfatik nodüller), nekroz yokluğu ve genellikle düşük-orta FDG tutulumu tipiktir — HL'de asimetrik anterior mediastinal kitle ve çok yoğun FDG tutulumu ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Reaktif LAP'ta oval şekil, korunmuş ekojen hilum, hiler vaskülarite ve <10 mm kısa aks tipiktir — HL'de yuvarlak morfoloji, hilum kaybı, periferik vaskülarite ve büyük boyut ayırıcıdır.
Ayirt Edici Ozellik
TB lenfadenitte santral kazeöz nekroz (rim kontrastlanma), nodal matting, kalsifikasyon ve klinik TB bulguları (ateş, gece terlemesi, PPD pozitifliği) tipiktir — HL'de nekroz nadir, kalsifikasyon tedavi öncesi yoktur ve nodlar genellikle ayrıktır.
Aciliyet
urgentYonetim
medicalBiyopsi
GerekliTakip
specialist-referralHodgkin lenfoma şüphesinde eksizyonel lenf nodu biyopsisi tanı için zorunludur — İİAB tanı için yetersizdir (mimari değerlendirme gereklidir). Evreleme Ann Arbor/Lugano sistemi ile yapılır ve PET-BT evreleme için standart görüntüleme yöntemidir. Tedavi evreye göre kemoterapi (ABVD) ± radyoterapi şeklindedir. HL yüksek kür oranına sahiptir (%85-90 erken evre, %70-80 ileri evre). Interim PET-BT (2 kür sonrası) tedavi yanıtını değerlendirmek için kritiktir — Deauville skorlama sistemi kullanılır.
Hodgkin lenfoma yüksek kür oranına sahip malignitedir (%80-90 uzun süreli sağkalım). Ann Arbor evreleme + Lugano modifikasyonu kullanılır. PET-BT evreleme ve tedavi yanıtı değerlendirmesinde altın standarttır. Tedavi kemoterapi (ABVD) ± radyoterapi. Deauville skorlaması tedavi yanıtını değerlendirir.