Reaktif lenfadenopati, enfeksiyon, inflamasyon veya immün yanıta bağlı olarak lenf nodlarının benign büyümesidir. En sık görülen lenfadenopati nedenidir ve tüm yaş gruplarında ortaya çıkabilir. Histolojik olarak folliküler hiperplazi, parakortikal hiperplazi veya sinüs histiositozu şeklinde sınıflandırılır. Reaktif nodlar genellikle ağrılıdır, 1-2 cm boyutundadır ve altta yatan neden tedavi edildiğinde geriler. Bilateral ve simetrik tutulum, lokalize enfeksiyondan ziyade sistemik bir immün yanıtı düşündürür. Görüntülemede benign morfolojik özellikler korunmuştur: oval şekil, korunmuş hiler yapı ve uniform kortikal kalınlaşma karakteristiktir.
Yaş Aralığı
5-80
En Sık Yaş
25
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Sık
Reaktif lenfadenopatide antijen uyarısı sonucu lenf nodu kompartmanlarında hücresel proliferasyon gerçekleşir. Folliküler hiperplazide B-hücre germinal merkezleri genişler, parakortikal hiperplazide T-hücre alanları büyür, sinüs histiositozunda ise makrofaj birikimi olur. Bu proliferasyon kortikal kalınlaşmaya neden olurken, hiler vasküler yapılar ve yağ dokusu korunur — bu nedenle ultrasonografide ekojen hilum görünümü devam eder. Uniform kortikal genişleme, reaktif sürecin homojen yapısını yansıtır; fokal asimetrik kalınlaşma ise fokal patolojiyi düşündürür. Artmış kan akımı hiler vasküler pediküller aracılığıyla olur, bu nedenle Doppler'de hiler vaskülarite paterni korunur — malign nodlardaki periferik veya kaotik vaskülarite paterninden farklıdır.
Ultrasonografide santral ekojen hilumun korunması, lenf nodunun benign karakterde olduğunun en güvenilir morfolojik göstergesidir. Hiler yağ ve vasküler yapıların intakt olması, normal lenfatik drenaj yollarının açık olduğunu ve malign infiltrasyon olmadığını gösterir.
Oval şekilli, iyi sınırlı lenf nodu. Santral ekojen hilum belirgin şekilde korunmuştur. Korteks uniform olarak kalınlaşmış olabilir (3-4 mm) ancak simetrik ve düzenlidir. Kısa aks genellikle <10 mm'dir. İç yapıda nekroz, kalsifikasyon veya kistik değişiklik yoktur. Çevre yumuşak dokuda ödem veya matting görülmez.
Rapor Cumlesi
Oval şekilli, santral ekojen hilumu korunmuş, uniform kortikal kalınlaşma gösteren lenf nodu izlenmekte olup reaktif lenfadenopati ile uyumludur.
Renkli Doppler'de hiler vaskülarite paterni izlenir — kan akımı hilumdan kortekse doğru dallanır. Periferik, subkapsüler veya kaotik vaskülarite yoktur. Power Doppler'de vasküler dallanma düzenli ve simetriktir. Resistif indeks (RI) genellikle <0.8'dir. Vaskülarite derecesi artmış olabilir (hipereaktif nod) ancak dağılım paterni hiler kalır.
Rapor Cumlesi
Renkli Doppler'de hiler vaskülarite paterni izlenmekte olup periferik veya kaotik vaskülarite saptanmamıştır — benign morfoloji ile uyumludur.
Kontrastlı BT'de homojen kontrastlanma gösteren, oval şekilli lenf nodu. Santral hilar yağ planı korunmuştur ve düşük dansiteli merkezi alan olarak izlenir. Kısa aks genellikle <10 mm'dir. Nekroz, kalsifikasyon veya perinodal infiltrasyon yoktur. Kontrastlanma çevre kas dokusuna benzer veya hafif artmıştır. Konglomere lenfadenopati yoktur.
Rapor Cumlesi
Homojen kontrastlanma gösteren, oval şekilli, santral hiler yağ planı korunmuş lenf nodu izlenmekte olup reaktif lenfadenopati ile uyumludur.
DWI'da hafif-orta derece difüzyon kısıtlaması gösterebilir — hücresel yoğunluk artmıştır ancak malign nodlardaki kadar belirgin değildir. ADC değerleri genellikle >1.0 × 10⁻³ mm²/s'dir (malign nodlarda tipik olarak <0.8-1.0). T2 ağırlıklı görüntülerde orta sinyal yoğunluğu, T1'de kas ile izointenstir. Homojen sinyal paterni ve korunmuş oval morfoloji karakteristiktir.
Rapor Cumlesi
Lenf nodunda DWI'da hafif difüzyon kısıtlaması izlenmekte olup ADC değeri >1.0 × 10⁻³ mm²/s düzeyindedir — malignite düşük olasılıklıdır.
PET-BT'de hafif-orta derece FDG tutulumu gösterebilir — SUVmax genellikle <3-4'tür. Reaktif nodlar özellikle akut enfeksiyon döneminde yalancı pozitif FDG tutulumu gösterebilir. Simetrik, bilateral tutulum reaktif süreci destekler. Fokal yoğun tutulum (SUVmax >4-5) malignite açısından şüpheli olup biyopsi gerektirebilir. BT komponentinde morfolojik benign özellikler (oval şekil, korunmuş hilum) PET pozitifliğini yorumlamada kritik öneme sahiptir.
Rapor Cumlesi
Lenf nodunda hafif FDG tutulumu izlenmektedir (SUVmax: ...) — klinik bağlamda reaktif lenfadenopati olasıdır, takip önerilir.
Kontrastsız BT'de yumuşak doku dansitesinde (30-50 HU) oval şekilli lenf nodu. Santral düşük dansiteli hiler yağ görülebilir. Nekroz, kalsifikasyon veya perinodal stranding yoktur. Homojen iç yapı izlenir. Birden fazla bölgede benzer morfolojide nodlar bulunabilir — çoklu reaktif lenfadenopati.
Rapor Cumlesi
Yumuşak doku dansitesinde, oval şekilli, homojen iç yapılı lenf nodları izlenmekte olup nekroz veya kalsifikasyon saptanmamıştır.
Kriterler
B-hücre germinal merkezlerinin genişlemesi, reaktif germinal merkezlerde tingible body makrofajları ile karakterize. En sık reaktif lenfadenopati tipi.
Ayirt Edici Ozellikler
Görüntülemede spesifik bulgu yoktur — genel reaktif morfoloji izlenir. Histolojik tanı gerektirir. Genellikle enfeksiyon veya otoimmün hastalıklarla ilişkilidir.
Kriterler
T-hücre zengin parakortikal alanların genişlemesi, özellikle viral enfeksiyonlar (EBV, CMV) ve ilaç reaksiyonlarında görülür. İmmünoblast artışı karakteristiktir.
Ayirt Edici Ozellikler
Belirgin kortikal kalınlaşma ile birlikte hiler yapı göreceli olarak baskılanabilir — malign nodlarla karışabilir. EBV mononükleozunda bilateral servikal nodlar tipiktir. Genellikle genç hastalarda görülür.
Kriterler
Lenf nodu sinüslerinde histiosit (makrofaj) birikimi, genellikle kanser drenaj bölgesindeki lenf nodlarında görülür. İmmün yanıtın bir parçası olarak fagositik aktivite artmıştır.
Ayirt Edici Ozellikler
Bilinen malignite varlığında saptandığında metastazdan ayrımı önemlidir — ancak histolojik olarak tümör hücresi içermez. Biyopsi ile tanı konur. Görüntülemede nonspesifik reaktif morfoloji izlenir.
Kriterler
Cilt hastalıklarına (dermatit, psöriazis, ekzema) bağlı bölgesel lenf nodu büyümesi. Parakortikal alanda melanin yüklü makrofajlar, interdigitating dendritik hücreler ve Langerhans hücreleri birikir.
Ayirt Edici Ozellikler
İnguinal ve aksiller nodlarda sık, cilt lezyonu ile aynı drenaj bölgesinde. Görüntülemede reaktif morfoloji — spesifik bulgu yoktur. Mycosis fungoides ile ilişkili olabilir — lenfoma dışlanmalıdır.
Ayirt Edici Ozellik
Hodgkin lenfomada yoğun FDG tutulumu (SUVmax genellikle >5), ardışık nod istasyonlarının tutulumu (kontüg yayılım) ve anterior mediastinal kitle tipiktir — reaktif LAP'ta tutulum hafif, dağılım simetrik ve nonkontüg olabilir.
Ayirt Edici Ozellik
Metastatik SCC'de santral nekroz (halka şeklinde kontrastlanma), yuvarlak morfoloji, hiler yapı kaybı ve perinodal invazyon tipiktir — reaktif LAP'ta hilum korunmuş, nekroz yok ve oval şekil hakimdir.
Ayirt Edici Ozellik
TB lenfadenitte periferal rim kontrastlanma (santral kazeöz nekroz), nodların birbirine yapışması (matting) ve kalsifikasyon tipiktir — reaktif LAP'ta nekroz yok, matting yok ve kalsifikasyon beklenmez.
Ayirt Edici Ozellik
Kedi tırmığı hastalığında fokal nekroz, apse formasyonu ve periferik inflamatuar değişiklikler belirgindir — inokulasyon bölgesine yakın bölgesel LAP ile birlikte kedi teması öyküsü tanısaldır. Reaktif LAP'ta nekroz yoktur.
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
6-monthReaktif lenfadenopati benign bir durumdur ve genellikle altta yatan nedenin tedavisi ile geriler. Kısa aks <10 mm, oval şekil ve korunmuş hilum varlığında biyopsi gerekmez. 4-6 hafta sonra kontrol US ile gerileme değerlendirilir. Büyüme, şekil değişikliği veya hilum kaybı gelişirse ileri tetkik (biyopsi) planlanmalıdır. Kısa aks >15 mm veya malignite öyküsü varlığında başlangıçta biyopsi düşünülmelidir.
Reaktif lenfadenopati en sık lenfadenopati nedenidir ve tedavi gerektirmez. Altta yatan enfeksiyon/inflamasyon tedavi edildiğinde kendiliğinden geriler. 4-6 haftalık takipte küçülme beklenir. Ancak >2 cm, yuvarlak şekil, hilum kaybı veya büyüme devam ederse biyopsi düşünülmelidir.